„Trjebamy wusku zhromadnosć“

Dienstag, 10. Juli 2018 geschrieben von:

Wrócław (SN/MkWj). Sakska ministerka za wědomosć a wuměłstwo dr. Eva-Maria Stange (SPD) je tuchwilu na dwudnjowskim wopyće w susodnej Pólskej. Tam chce zhromadne dźěło z pólskimi uniwersitami skrućić a rozšěrić, kaž mi­nisterstwo informuje. Z teje přičiny zetka so wona wčera ze zastupnikami wyso­keju šulow we Wrócławju a Gliwicach. Ministerku přewodźachu rektor Freibergskeje hórniskeje akademije prof. Klaus-Dieter Barbknecht, prorektor Drježdźanskeje Techniskeje uniwersity prof. Gerhard Rödel, zastupnik Kamje­ničanskeje Techniskeje uniwersity prof. Lothar Kroll a dr. Jan Hauptmann z Fraunhoferskeho instituta.

W rozmołwach wobjednawachu zhromadne dźěło na polu slědźenja a wědomosće w europskim konteksće. „Globalne a towaršnostne wužadanja móžemy zhromadnje ­wjele lěpje rozrisać“, ministerka potwjerdźi. „Trjebamy wusku zhromadnosć. ­Wědomosć a slědźenje njeznajetej ani mjezy ani wotstawki kontinentow“, dr. Stange podšmórny.

Dźeń a wjace „zbožownych“ Čechow

Dienstag, 10. Juli 2018 geschrieben von:

NAJZBOŽOWNIŠI su Češa wot lěta 1991 w samej přitomnosći. To wuchadźa z wobšěrneho přepytowanja wědomostnikow fakulty socialnych wědomosćow Brnjanskeje Masarykoweje uniwersity. Ličba ludźi, kotřiž wo sebi praja, zo su ­„jara zbožowni“, spochi přiběra, kaž sociologojo nazhonjeja. Wot lěta 1991 do 2017 je so wona wjace hač podwojiła – ze sydom procentow postupi na 18 proc.

Wědomostnicy su tež zwěsćowali, kajke su nastupajo zbožownosć rozdźěle mjez regionami a starobnymi skupinami. Młoda generacija je najzbožowniša na Morawje. Mjeztym zo so z njeje w Praze jeničce 14 procentow „jara zbožowna“ čuje, je jich na Morawje dwójce telko. Tam su tež seniorojo trochu zbožowniši hač w stolicy.

Čěska a Pólska bok poboku

Montag, 09. Juli 2018 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K). Čěski ministerski prezident Andrej Babiš je so w Karlovych Varach ze swojim pólskim kolegu Tadeu­szom Morawieckim zetkał. Jednałoj staj wo dalšim wutwarje zhromadneho dźěła mjez krajomaj. Tak ma so na woběmaj stronomaj hranicy infrastruktura hišće polěpšić. Předwidźany je tohorunja dalši wutwar awtodróhow. Zhromadne dźěło w jadrowej energiji bě dalša tema.

Pólska je nastupajo wobrot druhi najwjetši hospodarski partner Čěskeje republiki, před Słowakskej. Porno tomu je Čěska w susodnym kraju sedmy najsylniši inwestor. Přezjednje Babiš a Morawiecki konstatowaštaj, zo su poćahi mjez Čěskej a Pólskej na jara dobrym niwowje a zo matej wobaj krajej na problemy nastupajo EU kaž tež migraciju jara podobne nahlady. „Čěska republika njeje za nas klučowy partner jenož na hospodarskim polu, ale tež w kulturje“, Morawiecki zwurazni. Zhromadnje wopytaštaj premieraj předstajenje we wobłuku 53. Karlovarskeho filmoweho festiwala a wobhladaštaj sej „Rain Man“.

Hoberski nadawk

Freitag, 06. Juli 2018 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K). Čěski zawod Škoda Transportation twari za Němsku 80 tramwajkow najmodernišeho razu, štož jemu přibližnje sydom miliardow krónow (dobrych 280 milionow eurow) wunjese. Zrěčenje z nim je wujednało wobchadne předewzaće Rhein-Neckar-Verkehr. Předwidźane su nowe tramwajki za wobchad w Badensko-Württembergskej, Hessenskej a Porynsko-Pfalcy. Je to dotal najwjetši eksportny nadawk za Škoda Transportation, po wobjimje produkcije kaž tohorunja financy nastupajo, zwurazni generalny direktor čěskeho zawoda Petr Brzezina. Kontrakt wobsahuje opciju na dalše 34 tramwajkow.

K ekskluziwnemu nadawkej je čěske předewzaće přišło, po tym zo bě za njón dobyło wupisanje, mjezynarodnje publikowane w měrcu 2017. Při tym móžeše cyłu swětowu konkurencu „wutłóčić“, mjez njej tež renoměrowane koncerny. „Kaž je widźeć, je wužitne orientować so na zapadne wiki“, Brzezina wuzběhny. W tym zwisku wón zdźěli, zo doda Škoda Transportation hišće lětsa prěnje tramwajki do sakskeje Kamjenicy. W zapadnych zwjazkowych krajach budu prěnje za tři lěta jězdźić.

Pólske knježerstwo njepowalne

Freitag, 06. Juli 2018 geschrieben von:

Justicna reforma zbudźa reakcije Europskeje unije a protesty ludźi

Waršawa (dpa/SN). Pólska wobstawa dale na swojej samostatnosći w EU. „Respekt před narodnej identitu je jedyn ­ze sćežorow Europskeje unije“, rjekny ministerski prezident Mateusz Morawiecki srjedu w Europskim parlamenće w Straßbourgu. „Kóždy kraj ma prawo, swój justicny system swojim tradicijam wotpowědnje tworić.“

Pólska so mjeztym dlěje hač dwě lěće z komisiju EU wadźi, předewšěm wot narodnokonserwatiwneje knježerstwoweje strony Prawo a sprawnosć přesadźeneje justicneje reformy dla.

Morawiecki potwjerdźi konstruktiwnu rólu, kotruž chcyła Pólska w EU přewzać, žadajo sej dalši wutwar nutřkoeuropskich wikow runje hladajo na posłužby. Wón warnowaše před skrótšenjemi dotalnych europskich přiražkow na dobro Pólskeje, kotrež běchu krajej jara pomhali. Morawiecki zdobom před tym warnowaše, so „wosudnym wizijam“ někajkeho europskeho superstata podwolić. Europska unija je po jeho słowach jenož „mjezystatny eksperiment“, z kotrymž za rozrisanjemi pyta, kotrež kraje same njezdokonjeja.

Ewakuacija wosrjedź stolicy

Freitag, 06. Juli 2018 geschrieben von:

Praha (dpa/SN). Wobškodźeny płunowód je wosrjedź Prahi wulkozasadźenje wohnjoweje wobory a policije zawinił. Wobornicy dyrbjachu bydlenja, hotele a hosćency we wot turistow sylnje wopytanym měšćanskim centrumje ewakuować. Dohromady bě to 500 ludźi, kaž rěčnik města wčera wječor zdźěli. Direktnje na městnje wobškodźenja su sčasom strašnje wulku koncentraciju płuna naměrili, tak zo hrožeše samo strach rozbuchnjenja. Městnosć defekta na Masnej hasy w starym měsće tuž w dalokim wobkruhu zaraćichu a wobchad tramwajkow nachwilnje přetorhnychu.

Po informacijach zamołwitych běchu twarscy dźěłaćerjo płunowód mylnje přerězali. Na to dyrbjachu syć płuno­wodow w čěskej stolicy krok po kroku wotpinyć. W aprylu 2013 bě so při rozbuchnjenju płunowoda w Praskim starym měsće 43 ludźi zraniło. Pozdźišo zwěsćichu fachowcy twarske njedostatki při kładźenju nowych rołow w 70tych lětach. Tehdy běchu płunowód a mili­nowody přewusko hromadu kładli. Po krótkospjeću bě płunowód před pjeć lětami rozbuchnył.

Babiš wita kompromis

Donnerstag, 05. Juli 2018 geschrieben von:

Praha (dpa/SN). Čěski ministerski prezident Andrej Babiš je mjez CDU a CSU wujednany azylowy kmpromis jako signal krajam witał, kotrež leža na kromje Schengenskeho pasma. „Němska jasnje praji, zo nima nichtó, kiž je jako migrant do Italskeje abo Grjekskeje přišoł, prawo sej Němsku jako městno žiwjenja wupytać“, twitterowaše załožer populistiskeho hibanja ANO. „Nadźijomnje to Italska a Grjekska rozumitej a swoje mjezy dospołnje zawrjetej.“

Ze Schengenskim zrěčenjom z lěta 1985 su namjezne kontrole mjez jednotliwymi krajemi wotstronjene. CDU a CSU chcyłoj na awstriskej mjezy tak mje­nowane azylowe centry zarjadować, zo móh­li w druhich krajach EU hižo registrowanych ćěkancow zaso wróćo pósłać. Praha chce napřećiwne naprawy přesadźić, dyrbjeli-li so migranća kontrolam wuwinyć a město toho přez Čěsku do směra na Bayersku abo Saksku dale hić. W nuzy zawjedźe Čěska namjezne kontrole.

Wjelki zwěsćene

Donnerstag, 05. Juli 2018 geschrieben von:
Praha (K/SN). Wjelk je nět tež na čěskich Łužiskich horach doma. Wo čimž bě so hižo dlěši čas spekulowalo, je wot najnowšeho z fotopaslemi dopokazane. Te su zapopadnyli porik wjelkow při pytanju za žratwu. Wobkrućena je přitomnosć wjelkow tohorunja we wokolinje Doks, w Šluknovskim wuběžku, w Čěskej Šwicy kaž tež w Jizerskich a Rudnych horach. Přirodoškitarjo maja zasydlenje wjelka w sewjernych Čechach za spomóžne – wone dopomhaja k runowaze mjez zwěrinu w přirodźe, dokelž zadźěwaja přemnoženju dźiwich swini, jelenjow, sornow abo šwincow.

Napara so hospodarska kriza?

Freitag, 29. Juni 2018 geschrieben von:

Peter Čačko rozprawja z Bratislavy za Serbske Nowiny

Ameriski prezident Donald Trump je ­hospodarski konflikt podobnje wójnje z Europu rozputał, kotraž tež Słowaksku čućiwje trjechi. Za 25 procentow wyše cło na awta, importowane z EU do USA, přisadźi Słowakska wob lěto 100 milionow eurow (Němska 3,5 miliardow). Trump chcył docpěć, zo europscy producenća awtow produkciju do Zjednoćenych statow přepołoža. Za tudyše předewzaća – kaž na přikład za koncern Volkswagen – je samozrozumliwje wo wjele přihódnišo kaž tohorunja wužitnišo, wozydła za swětowe wiki zhotowjeć w Europje, kaž je to dotal jeho Bratislavska twornja z VW Touareg wuspěšnje praktikowała. Trumpowa cłowna naprawa njewuskutkuje jenož podróšenje produktow a zesłabjenje swětoweho wikowanja. Tak móhła so poněčim tež hospodarska kriza nawróćić. Mnohe słowakske firmy maja nješwar­neje wikowanskeje politiki ameriskeho prezidenta dla problemy, planować přichodny wotbytk.

Čěska ma nowe knježerstwo

Donnerstag, 28. Juni 2018 geschrieben von:

ANO a ČSSD tworitej koaliciju mjeńšiny, podpěranu wot KSČM

Praha (ČŽ/K). Wosom měsacow po wólbach do sejma a pjeć měsacow po demisiji prěnjeho mjeńšinoweho kabineta Andreja Babiša (ANO) ma Čěska republika zaso swoje prawidłowne knježerstwo. Prezident Miloš Zeman znominowa wčera w hrodźe na Praskich Hradčanach druhi kabinet ministerskeho prezidenta Babiša. Knježerstwu přisłuša nimo premiera dźesać ministrow z hibanja ANO a pjeć z rjadow ČSSD. Ze zestawu toho raza ma Babiš dobre wuhlady, za dwě njedźeli w delnjej komorje parlamenta dóstać dowěru wjetšiny zapósłancow. Je dźě z tym ličić, zo komunistiska strona KSČM tele knježerstwo toleruje. Wšako kontrowersny ČSSDski zapósłanc Europskeho parlamenta Miroslav Poche w nim njesedźi. Prezident Zeman je připowědźił, zo so na posedźenju sejma wobdźěli a zapósłancow poprosy přihłosować knježerstwu, kotrež lubi stabilnosć a dalše wuwiće kraja.

Anzeige