Nětko „Sewjerna Makedonska“

Montag, 22. Oktober 2018 geschrieben von:

Skopje (ČŽ/K). Makedonski parlament je tomu přihłosował, po dorěčenju z Grjekskej kraj přemjenować na Republika Sewjerna Makedonska, krótšo Sewjerna Makedonska. Za namjet knježerstwa je dwutřećinowa wjetšina 120 zapósłancow wopřijaceho sejma trěbna była. Tu wšak bjeze wšeho docpěchu, hłosowaše dźě tež wosom zapósłancow opozicije za přemjenowanje. Z „překřćenjom“ kraja drje so dołholětna zwada ze susodnej Grjekskej skónči. Dokelž jeje sewjerna prowinca tohorunja Makedonska rěka, je Athen dotal přistup Makedonskeje do NATO a Europskeje unije zasakle prěkował. Najwjetša opozicionelna strona VMRO-DPMNE ma mjenowu naprawu za kusacu so z wustawu. Po zakonju ma so w běhu dweju njedźelow formalny proces změny wustawy započeć. Tale procedura móže wšak někotre měsacy trać.

W referendumje kónc septembra bě so přemóžaca wjetšina wolerjow za přemjenowanje kraja wuprajiła. Snadneho wobdźělenja dla pak njebě wuslědk woprašowanja płaćiwy.

Sławna kapałka w miniaturje

Montag, 22. Oktober 2018 geschrieben von:

LORETANSKU kapałku Knjenje Marije w Rumburku drje žadyn wopytowar sewjeročěskeho městačka njemisnje. Architektonisce swojorazny Boži domčk ze spočatka 18. lětstotka steji dźě na samym naměsće. Wot najnowšeho ma twarska drohotnosć architekta Johanna Lucasa Hildebrandta a rězbarja Franza Bienera swoju tohorunja wobdźiwanjahódnu ­miniaturnu podobu. Unikatnosć zhotowił je Rumburkski rězbar Jiří Cobl, za čož wšak je cyłej dwě lěće trjebał. Zhotowił je z lipoweho drjewa mišterski wudźěłk. Miniaturna wersija sławneje kapałki prezentuje so w poměrje 1:23 detailam dospołnje swěru podobna. Wozdobne freski a postawy swjatych na prědnjej fa­sadnej stronje wotpowěduja absolutnje originalam. Wot žurnalista powěsćernje čtk za tym prašany, što je najćešo było, Rumburkski rězbar wotmołwi: „Wšitko bě jara ćežko.“ K tomu wón rjekny: ­„Jako na kapałce dźěłać započach, njemějach žanoho zdaća, kajke precizne mišterske wuměłstwo změju to wobstarać.“ Zo je přiwšěm wobstał, ma so wón tež ­tomu dźakować, zo smědźeše kóždy čas na městnje­ wšitko měrić abo fotografować, Jiří Cobl přispomni.

Pjeć čěskich wojakow zranjenych

Freitag, 19. Oktober 2018 geschrieben von:
Kabul/Praha (ČŽ/K/SN). W Afghanistanje je přez ataku nadpadnikow z bombu w awće pjeć čěskich wojakow zranjenja poćerpjeło, jedyn z nich ćežke. Jeho su mjeztym dwójce operowali, a po hódnoćenju lěkarjow njeje hižo strach wo jeho žiwjenje. Třoch zranjenych su z chorownje zaso pušćić móhli, jedyn dyrbi dalšeho wobkedźbowanja dla hišće w njej wostać. Načolnik čěskeho generalneho staba Aleš Opata zdźěli, zo nadpad talibanskich atentatnikow w ciwilnym awće njedaloko zepěranišća Bagram njeje wuraznje na čěsku motorizowanu patrolju zaměrjeny był, ale prosće na kolonu wozydłow kontingenta NATO, na kotrejež čole su ameriscy wojacy jěli. Na internetowej stronje čěskeho wójska je zhonić, zo přebywaše spočatk oktobra w kraju pod Hindukushom 346 čěskich wojakow. Předwidźane je, pósłać tam dalšich z nadawkom wuwučować afghaniskich wojakow we wobchadźenju z najwšelakorišimi modernymi brónjemi. Talibanojo maja wukrajnych wojakow za zadobywarjow a njepřećelow.

Poćahi k Ruskej chromja

Mittwoch, 17. Oktober 2018 geschrieben von:
Moskwa (ČŽ/K/SN). Poćahi mjez Čěskej a Ruskej su rjada mjezynarodnych problemow dla na nišim niwowje hač bychu měli być. Tole praji předsyda sejma Radek­ Vondráček w přednošku w Statnym instituće mjezynarodnych poćahow (MGIMO). Načolny čěski politikar ANO bě w ruskej stolicy dwaj dnjej na wopyće. Vondráček bywa wšak za to kritizowany, zo zetka so tež z předsydu Statneje dumy Wjačeslawom Wolodjnom a z předsydku hornjeje komory parlamenta Walentinu Matwijenkowej. Dokelž stejitaj wobaj na lisćinje wosobow, kotrymž stej EU kaž tež USA napołožiłoj sankcije za to, zo je sej Ruska połkupu Krim přiswojiła a za jeje postupowanje w Donbasu. Vondráček pak měni, zo sankcije zranił njeje. „Sym so zešoł z čłowjekom w Ruskej, kiž za­stawa samsnu funkciju kaž ja w Čěskej.“ Po zetkanju z Matwijenkowej Vondráček wuraznje podšmórny, zo ma politika nadawk, twarić mosty a wjesć dialog. Sankcije přećiwo Ruskej so po jeho měnje­nju njehodźa tak bjeze wšeho zběhnyć. „Mamy pak za swoju normalnu winowatosć, rěčeć w EU wo wobjimje a rozměrje tutych sankcijow“, Vondráček rjekny.

Debakl za lěwicu

Montag, 15. Oktober 2018 geschrieben von:
Praha (ČŽ/K). Druhe koło senatnych wól­bow­ w Čěskej je wobydlerskim demokratam (ODS) wulkotne dobyće wobradźiło. Jědnaće finalistow mějachu, a dźesać z nich je přešło. ODS změje w hornjej komorje přichodnje najsylnišu frakciju. Za STAN­ je šěsć kandidatow wuspěšnych było, tak zo ma Hibanje starostow a njewotwisnych nětko 16 senatorow. Stronje ANO premiera Andreja Babiša su wolerjo raz chribjet pokazali – dźesać kandidatow bě nastupiło, jedyn jenički bu senator. Frakciju ANO tworja runje šesćo. Z hotowym debaklom su senatne wólby wušli za sobuknježacych socialdemokratow a tohorunja za komunistow. Z nastupjenych 13 kandidatow ČSSD je dwanaće „přepadnyło“. Jeje frakcija so z dotalneje wjetšiny „zeškrěje“ na jenož hišće 13 sy­dłow. A KSČM w hornjej komorje docyła hižo zastupjena njebudźe. Politologojo hódnoća, zo je wuslědk wólbow plista knježacymaj stronomaj ANO a ČSSD. Porno tomu widźa woni ODS zaso po puću­ „horje“. Hdyž wólbne wobdźělenje w prěnim kole ze 47,34 procentami njeje hižo přemóžace było, bě wone nětko z jenož hišće 16,5 proc. runjewon „směšne“.

Nětko hakle pozdźišo do renty

Freitag, 12. Oktober 2018 geschrieben von:

Moskwa (ČŽ/K/SN). Po tym zo je tež prezident Wladimir Putin zakoń wo rentowej reformje w Ruskej podpisał, nabudźe wón klětu płaćiwosće. Duma bě projekt kónc septembra po třećim wuradźowanju schwaliła. 332 zapósłancow jemu přihłosowaše, 83 jón wotpokaza. Wot dnja wozjewjenja naćiska wo reformje rentoweho systema hač do dźensnišeho so ludźo po cyłym kraju zwyšenju rentoweje staroby spřećiwjeja.

Zo maja mužojo hač do 65. žiwjenskeho lěta dźěłać město hač do 60. a žony hač do 63. město hač do 55., nochce mnohim do hłowy. „To so nam bjeztoho hižo njedołhi čas wuměnkarjenja hišće přikrótša“, ludźo protestuja. Putinej bjeru to tak za zło, zo je jeho popularnosć na 60 procentow spadnyła. Po zjednoćenju Krimy z Ruskej bě wona 80 procentow wučinjała. Zakonjedawarjow wšak njeje ničo zatrašiło. Wobkedźbowali su jenož prezidentowy pokiw, žonam ze 60 lětami dać do renty přeńć a maćerjam z wjace dźěćimi trochu zašo. Ruska dožiwi tuž po dobrych 100 lětach prěnju rentowu reformu. Přerězna starobna renta wučinješe lětsa w Ruskej 14 100 rublow (180 eurow).

Dźewjeć króć hinaša ...ová

Freitag, 12. Oktober 2018 geschrieben von:

MANDŹELSTWOW su 2017 w Čěskej 52 567 zwjazali, štož je najwjace w minjenych dźesać lětach. Wjace hač połojca porikow kwasowaše w starobje 25 do 34 lět. Mužojo woženichu so prěni raz najčasćišo 29lětni, žony 27lětne. Na nowinarskej konferency wozjewi to direktor Čěskeho statistiskeho zarjada Marek Rojíček.

Dobrej třećinje kwasowacych porikow zmandźelištej so prěni raz. W štyrjoch padach je so muž šesty króć woženił, z njewjestow je jedna samo wosmy króć „haj“ prajiła. Dźesać procentow porow bě jenak starych, 17 procentow měješe lěto rozdźěla. Najwjetši starobny rozdźěl mjez mužom a žonu wučinješe zakrasnych 46 lět.

Pola zmandźelenjow z wukrajnikom dominuja słowakscy partnerojo. W 44 procentach tajkich padow je sej Čech Słowačku wuzwolił, w 16 procentach Ukrainjanku a w šěsć procentach Rusowku. Čěske žony su so w 34 procentach na Słowaka wudali, w dźewjeć procentach na Němca a sydom procentach na staćana Wulkeje Britaniskeje. Najwoblubowaniši dźeń kwasowanja bě sobota, předewšem w lěćnych měsacach, w kotrychž je so 69 procentow wšěch kwasow wotměło.

Mjenje produkowali

Donnerstag, 11. Oktober 2018 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K). Čěske hospodarstwo je w awgusće jenož wo 1,9 procentow přibyło, mjeztym zo bě to měsac do toho hišće 10,5 proc. W awtotwornjach spadny produkcija wo šěsć procentow, w chemiskej industriji wo 3,9 proc. a w farmaceutiskim přemysle wo 11,7 proc. Twarstwo zregistrowa minus 11,9 proc., po tym zo bě w juliju hišće plus 10,5 proc. docpěło. Kompjuterow a elektriskich připrawow bu porno tomu wo tójšto wjac zhotowjenych. Tole rozprawjeja medije kraja, powołace so na daty Čěskeho statistiskeho zarjada. Fachowcow wšak tole njeznjeměrnja. Njetča dźě za tym žane krizowe zjawy. Hłowna přičina je, zo su w awgusće w mnohich branšach cyłe zawody dowola dla zawrjene byli.

Dźěłowe wiki signalizuja tež hižo změnu „k lěpšemu“. Tak je so bjezdźěłnosć wot awgustowskeho 3,1 procenta pomjeńšiła na rune tři procenty. Firmy su rady ludźi přistajeli, zo móhli po skónčenju dowola znowa z „połnej paru“ produkować. „Lěćny“ september bě tež sezonowym mocam spomóžny. Dźěło pytało je 224 331 ludźi, štož je najniša septemberska hódnota wot lěta 1996.

Prěnje koło wólbow za ANO

Montag, 08. Oktober 2018 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K). W Čěskej přewjedźechu kónc tydźenja prěnje koło komunalnych wólbow kaž tež nowowuzwolenja třećiny zapósłancow hornjeje komory parlamenta. Do rozsudneho koła za dwě njedźeli ma ANO jědnaće kandidatow, ODS dźesać, ČSSD pjeć a KDU-ČSL štyrjoch. Hibanje ANO premiera Andreja Babiša je tak wulce wuspěšne, njebě dźě w senaće dotal zastupjene. Wuspěšni su tež wobydlerscy demokraća (ODS). Sobu knježacy socialdemokraća (ČSSD) dyrbja porno tomu dalšu poražku znjesć – wšakomějachu 13 senatnych sydłow zakitować.

W prěnim kole komunalnych wólbow je tohorunja ANO najwuspěšniše. We wšěch wobwodnych stolicach z wuwzaćom Libereca a w někotrych srěnich městach je wone najsylniša móc, mjeztym zo maja w městačkach a gmejnach w prěnim rjedźe kandidaća najwšelakorišich regionalnych wobydlerskich iniciatiwow najlěpše wuhlady na wuzwolenje jako starosta resp. zapósłanc w parlamenće. W Praze pak je ANO wo wjetšinu přišło a skónči hakle na 5. městnje. Dobyła je tam ODS před Piratami. Wólbne wobdźělenje wučinješe 47,34 procentow.

„Prowokantny a antiklerikalny“

Freitag, 05. Oktober 2018 geschrieben von:

Pólska towaršnosć debatuje wo nowym hrajnym filmje „Klerus“

Waršawa. Kaž bomba zadyrił je nowy hrajny film „Klerus“, kotryž pokazuja wot minjeneho pjatka w pólskich kinach. Nimale milion ludźi je sej twórbu re­žisera Wojciecha Smarzowskeho jenož prěni kónc tydźenja po wšěm kraju wobhladało. Reakcije na nju su dosć razne a dospołnje rozdźělne.

Nowa produkcija rysuje wšědne žiwjenje štyrjoch měšnikow we wšelakich pozicijach a jich wosobinske problemy. ­Jedyn ma ćeže z alkoholom, druhi łama seksualnu zdźeržliwosć, dalši měri so na wulku karjeru w cyrkwi a štwórty, arcybiskop, hraba za pjenjezami. Rólu biskopa je přewzał mjeztym 77lětny Janusz ­Gajos, staršej generaciji hišće derje znaty jako „Janek“ w pólskej wójnskej seriji „Štyrjo tankowcy a pos“.

Anzeige