Suchy: Koncept za sorabistiku!

Montag, 19. Februar 2024 geschrieben von:

Kak dale z Institutom za sorabistiku po kritice studentow? Wo tym je so Marcel Brauman z Markom Suchym, předsydu serbskeje rady Sakskeje, rozmołwjał.

Wy a dalši čłon serbskeje rady, Julian Nyča, staj zašłu srjedu w Lipsku pobyłoj a z jednaćelskim direktorom instituta, prof. Edwardom Wornarjom, a dekanom filologiskeje fakulty uniwersity, prof. Beatom Siebenhaarom, rěčałoj. Što staj zhoniłoj?

M. Suchy: Wobdźělenje dekana na rozmołwje běše za naju poprawom njewočakowane. Chcychmoj jenož z prof. Wornarjom wo kritizowanych poměrach na Instituće za sorabistiku rěčeć a jeho wid na kritiku studentow zeznać. To pak smy potom w tutym wjetšim kole jenož skrótka tematizowali, z wuslědkom, zo ma prof. Wornar ze swojimi studentami komunikaciju bytostnje polěpšić.

Sće tež zwadne wuwučowanje zapado­europskich mjeńšinowych rěčow w Instituće za sorabistiku tematizowali?

M. Suchy: Pod nětčišimi wuměnjenjemi je po měnjenju dekana poskitk zapadoeuropskich mjeńšinowych rěčow trěbny, zo bychu so dalši studenća přiwabili. Studentow z Łužicy je prosće přemało.

Hermaš: Wjac koordinacije!

Donnerstag, 15. Februar 2024 geschrieben von:

Na „serbskej debaće“ wo Serbach w změnje strukturow (wutoru, 27.2., w 19 hodź. w Serbskim kulturnym centrumje Slepo) wobdźěli so tež Manfred Hermaš. Z hižo lětdźesatki dołho mnohostronsce angažowanym Serbom je so Marcel Brauman rozmołwjał.

Prěnju wulku změnu strukturow sće po towaršnostnym přewróće dožiwił, hdyž je wulki dźěl dźěłaćerjow w brunicowej industriji dźěłowe městno přisadźił. Kak je so to na serbske žiwjenje wuskutkował?

M. Hermaš: Běch tehdom wjesnjanosta w Rownom. Wjele ludźi je bjezdźěłnosće dla preč ćahnyło, nam su potom dźěći na šulach a w pěstowarnjach pobrachowali. To dźěše tež na kóšty wuwučowanja serbšćiny a serbskeho žiwjenja.

Što běše Waša wotmołwu na tutu situaciju a wužadanja tež za Serbow?

Budu w domiznje studować

Dienstag, 13. Februar 2024 geschrieben von:

Sakska přetwori wotnětka tež w Budyšinje Powołansku akademiju na Dualnu wysoku šulu. Prezident Powołanskeje akademije a direktor Statneje studijneje akademije Sakskeje prof. dr.-ing. habil. Andreas Hänsel je na prašenja Milenki Rjěčcyneje wotmołwił.

Kotru hódnotu přicpěwaće rozsudej Sakskeho krajneho sejma a tutomu přetworjenju?

A. Hänsel: Wobzamknjenje Sakskeho krajneho sejma je we wjacorym nastupanju dalši měznik we wuwiću wědomostneho kraja Sakskeje. Wón zmóžnja akademiske wukubłanje na wysokošulskim niwowje a z wysokošulskimi zakónčenjemi sylnišo hač dotal tež we wjesnych kónčinach etablěrować a dale wuwiwać. Runočasnje předstaja wón za našich studowacych a absolwentow – tule na próstwu – jasne powyšenje jich wotzamknjenjow, dokelž budu tute přichodnje akademiske wotzamknjenje. Nastanje potajkim woprawdźity třeći stołp w systemje wyšeho kubłanja Swobodneho stata Sak­skeje.

W kotrym zwisku widźiće wyše hódnoćenje z přetworjenjom?

„Cyle jednorje won, přeco won do swěta“

Donnerstag, 08. Februar 2024 geschrieben von:

Němsko-serbske ludowe dźiwadło hotuje so tuchwilu na prapremjeru noweho dźiwadłoweho krucha pod titulom „Na tamnym boku měsačka – Hercy“. Z čłonom prěnjeje serbskeje beat-skupiny, kiž je inspiracija za tón kruch, Alojsom Nawku, je so Maximilian Gruber rozmołwjał.

Kak je k tomu dóšło, zo sće skupinu załožili?

Čitajće wólbne programy!

Donnerstag, 01. Februar 2024 geschrieben von:

Jako jedyn z pjećoch kandiduje Hagen Domaška za Budyski wokrjesny zwjazk Zelenych za sakski krajny sejm. Přichodny tydźeń chcedźa zjawny wólbny bój zahajić. Milenka Rječcyna je so z nim rozmołwjała.

Što měli wolerjo hladajo na wólby do sakskeho krajneho sejma wědźeć?

H. Domaška: Ludźo njech sej wólbne programy dokładnje přečitaja a njech sej za rozsud, koho a kotru politisku stronu woni wola, chwile bjeru. Radźu jim, nic po začuću rozsudźić abo so wot swojeje njemdrosće wodźić dać. Wobhladaš-li sej program politiskich stronow, kotrež drje so demokratiske mjenuja – tajke pak njejsu, to spóznaješ, zo jich wobsahi za nikoho lěpšinu njepřinjesu. Tutym stronam njeměł nichtó swój hłós dać. Tuž skedźbnjam na program Zelenych, kotřiž so temam strowota, socialne, kubłanje wobswět, klima, migracija, Serbja a dalše wěnuja.

Što je Was k tomu pohnuwało, so za politiske zastojnstwo w Sakskej nastajić dać?

Institucije wabja na nowe wašnje wo dorost

Mittwoch, 31. Januar 2024 geschrieben von:

„Ekskursija po serbskich institucijach w Budyšinje“ rěka brošurka, kotruž je Domowina wudała. Milenka Rječcyna je so z referentku za naležnosće kubłanja narodneje organizacije Katrin Suchec-Dźisławkowej rozmołwjała.

W brošurce chowaja so wjacore překwapjenki. Kotre to su?

K. Suchec-Dźisławkowa: Přeprosymy zajimcow, sej z pomocu šmóratka serbske institucije wotkryć. Za to smy qr-kode do zešiwka zapřijeli. Su-li zajimcy dosć informacijow nazběrali, móža so pod lipa-ev.de za požadanski trening přizjewić.

Z kotreje přičiny sće brošurku wuwili?

K. Suchec-Dźisławkowa: Předloni smy so we wobłuku wuradźowanja nawodow serbskich institucijow prašeli, kak zdobywamy dorost. Potom sym so ze zamołwitymi za wukubłanje a dorost w jednotliwych institucijach zetkała. Rezultat běše­, zo dorost direktnje wosobinsce narěčimy. Nimo toho chcychmy klasiske ćišćane wabjenje z načasnymi digitalnymi medijemi zwjazać. Na to smój z jednaćelom Serbskeho šulskeho towarstwa Andreasom Ošiku ideju za tónle zešiwk wuwiłoj a trěbne informacije zezběrałoj.

Mortwe zwěrjata hamtej přizjewić

Dienstag, 30. Januar 2024 geschrieben von:

Štóž je w přirodźe po puću, wjele dožiwja. Hladajo na někotre situacije, předewšěm jelizo dźe wo namakane mortwe zwěrjata, je wjele prašenjow. Sabina Rötschke z Budyskeho krajnoradneho zarjada so w dźunglu zarjadow derje wuznaje a je na naprašowanje Silke Richter wažne informacije podała.

Što dyrbja ludźo činić, jelizo wuchodźujo so w přirodźe mortwe dźiwje zwěrjata namakaja?

S. Rötschke: Ludźo njeměli so mortweho zwěrjata prošu generelnje dótknyć. Dale měli fota činić. Najlěpje je hnydom z podaćom koordinatow, a jelizo zamołwiteho za hońtwu w kónčinje njeznaješ, ze zdźělenku nišemu hońtwjerskemu zarjadej sposrědkować. Wón to zamołwitemu krajnoradnemu zarjadej pósćele. Tam potom pruwuja, hač so jenož zamołwity za wukonjenje hońtwy informuje na přikład pola mortweje sorny, abo tež weterinarny zarjad. Předewšěm je weterinarny zarjad zamołwity, jelizo wuchodźowarjo na přikład mortwu wódnu dźiwinu abo rubježne ptaki namakaja. W tym padźe maja fachowcy přepytować, hač jedna so wo mrětwu pjerizny.

Předewzaćeljo płaća miliony

Freitag, 19. Januar 2024 geschrieben von:

Mjez předewzaćemi, kotrež su so na protesće ratarjow tydźenja póndźelu wobdźělili, je była tež Ryćerjec recyclingowa firma z Bóšic. Milenka Rječcyna je so ze załožerjom předewzaća Stanijom Ryćerjom rozmołwjała.

Hdźe widźiće přičinu za njespokojnosć předewzaćelow, kotřiž ratarjo njejsu?

S. Ryćer: Wot januara płaćimy na kóždy liter diesela jědnaće centow wjace hač hišće loni. Při tym je wšojedne, kak drohi diesel runje je. To mjenuje so CO2-wotedawk. Dokelž stat pjenjezy trjeba, je tón nimo toho awtodróhowy popłatk – mawt – wo tójšto podróšił. Hdyž smy loni hišće 18 centow na kilometer płaćili, je to wot lětušeho 33 centow. To rěka: Jězba z nakładnym awtom do Drježdźan a zaso wróćo, płaći mje něhdźe 60 eurow – jeničce za mawt. Tych dyrbju pak tež zaso nadźěłać.

A kak to nětko wšitko hódnoćiće?

Maćernorěčny luksus na jewišću

Donnerstag, 18. Januar 2024 geschrieben von:

Serbski ludowy ansambl hotuje so na prapremjerje lětušeju ptačokwasneju inscenacijow. Wječorny program „Mjezy swětomaj“ předstaja zajutřišim prěni raz w Choćebuzu, premjera baletneje bajki za dźěći „Kiž je z wětrom přišoł“ slěduje dźensa za tydźeń w Chrósćicach. Bosćan Nawka je so z hrajerku Boženu Bjaršec, kotraž we woběmaj produkcijomaj sobu skutkuje, rozmołwjał.

Knjeni Bjaršec, po dlěšej přestawce nawróćiće so na serbske jewišćo. Kak je ke kooperaciji ze SLA dóšło?

B. Bjaršec: Loni w septembrje sym studij na Dźiwadłowej akademiji Předpomorska zakónčiła. Takrjec hnydom po tym je so tehdyša dramaturgowka SLA Jěwa-Marja Čornakec naprašała, hač nochcyła jednu z hłownych rólow lětušeho ptačokwasneho programa hrać. Nje­trjebach předołho přemyslować. Ansambl dźě je mi dosć bliski, wšako sym mjez druhim we wobłuku rjadu „Zynki a linki“ čitała a znaju choreografow ze Serbskeho folklorneho ansambla Wudwor. Jako swobodnje skutkowaca dźiwadźelnica móžach spěšnje připrajić a nětko čuju so kusk kaž doma.

Lóšt znowa zbudźeny

Donnerstag, 18. Januar 2024 geschrieben von:

Kaž hižo z 1990ych lět, prezentuje koncertna pianistka Heidemarja Wiesnerec tež lětsa rjad „Wosebitych koncertow na spočatku lěta“ (SN rozprawjachu). Po wuspěšnym zazběhu w Berlinje a Lipsku je so Chrysta Meškankowa z wuměłču rozmołwjała.

Po koronowej pandemiji běše loni powšitkownje ćežko, koncertne žiwjenje wožiwić. Kotre nazhonjenja sće lětsa z Wašim wjelelětnym wuspěšnym koncertnym ­rjadom ze sylnym fokusom na hudźbu Serbow činiła?

H. Wiesnerec: W Lipsku běše wothłós w renoměrowanym Schumann-domje na swjedźeń Třoch kralow jara dobry. Parowała sym tam serbskich studowacych – woni běchu drje hišće doma we Łužicy. Dźeń na to w Berlinje běše wopyt jara dobry, štož njeje hladajo na bohaty kulturny poskitk w stolicy Němskeje samo­zrozumliwe. Dožiwich ze swojim teamom samo wěsty zapal.

Sće do swojeho programa twórby wjacorych serbskich komponistow zapřijała. Njeje pak lochko, wšudźe a přeco zajim za klasisku modernu nadeńć.

Serbska debata

Neuheiten LND