Martin Klinger přihotuje we Vilémovje pola Šluknova lětuše putnikowanje, na kotrež po přestawce zaso Serbow wabi. Wo serbskich stawiznach akcije je so Lukáš Novosad z nim rozmołwjał.

Hdy je putnikowanje „Łužiske“ rěkało?

Po Druhej swětowej wójnje w lěće 1946, jako bě ze słowjanskim nacionalizmom zwjazane, z euforiju dobyća nad nacijemi a z wuhnaćom Němcow. Potajkim njebě to serbske mjeno, byrnjež Serbja lětstotki dołho do Vilémova putnikowali. Bě to přiležnosć, ćeknyć z ewangelskeje Sakskeje a swobodnje dychać. Z toho wuchadźa tradicija putnikować do Krupki, Rumburka, Hejnic abo Vilémova, potajkim do bliskich, něhdy němskich, ale katolskich kónčin.

Kak su serbske wopyty wupadali?

Serbja su přeco hižo wječor 14. žnjenca přichadźeli. Rano su so w Chrósćicach zetkali, hdźež su žohnowanje přijimali a so na to na puć nastajili. We Vilémovje su přenocowali, rano su serbske kemše měli, su sej křižowy puć wobhladali a hišće dopołdnja su domoj chwatali, zo bychu wječor wróćo byli. Hermank njeje jich ženje zajimował, jich cil bě swjatočnosć Marije donjebjeswzaća.