1 000 nowych delnjoserbšćinu rěčacych w Delnjej Łužicy hač do lěta 2040, to je wizija iniciatorow projekta „Zorja“. Cordula Ratajczakowa je so ze sobuiniciato­rom Gregorom Kliemom rozmołwjała.

Kak sće ideju projekta zrodźili?

G. Kliem: Projekt SMiLE ameriskeho Smithsonian a Serbskeho instituta, na kotrymž sobu dźěłach, je mje za rěčnu rewitalizaciju sensibilizował. We wobłuku tohole projekta wobdźělištaj so Šar­lota Kušcojc a Maksimilian Hasacki na konferency w Kanadźe. Wonaj nawróći­štaj so z tójšto idejemi a dopóznaćom: Imersija – tež za dorosćenych – je jenički puć za nas w Delnjej Łužicy, dokelž rěč w swójbach hižo dale njedawaja. Z přikładom je nam imersiski program za mohawkšćinu w Kanadźe, z kotrehož iniciatorom smy styki nawjazali. Tam so do­rosćeni w tak mjenowanych rěčnych domach­ dlěši čas do rěče a kultury za­nurjeja. A za tónle swój „job“ woni tež pjenjezy dóstawaja.

Njeje to tróšku dźiwne ludźi za to płaćić, zo woni rěč wuknu a nałožuja?

Dźeń modlenja we Wojerecach

Freitag, 05. März 2021 geschrieben von:

We wjace hač 170 krajach swěta swjeća wěriwi dźensa dźeń modlenja. Hesło dnja rěka: „Na čo twarimy?“ Kraj, kotremuž je dźeń wěnowany, je kupowy stat w Pacifiskim oceanje Vanuatu. Heike Krupka je sobuorganizatorka Ewangelskeje Janskeje wosady Wojerecy-stare město. Andreas Kirschke je so z njej rozmołwjał.

Hodźi so dźeń najebać koronu přewjesć?

H. Krupka: Haj, dźensa w 19 hodź. we Wojerowskej Janskej cyrkwi su kemše. Dalše za seniorow, kotrež mějachu so popołdnju wotměć, bohužel wupadnu, kaž tež zhromadna jědź za kraj typiskich jědźow po kemšach. Seniorow chcemy na wječornu bohosłužbu wotewzać a zaso domoj dowjezć. Přihotowanski kruh nawjeduje Ursula Philipp, hudźbny nawod ma Ilona Seliger.

Kotry zaměr ma dźeń modlenja?

„... hdyž sy raz ryć započał ...“

Mittwoch, 03. März 2021 geschrieben von:

Swobodnje skutkowacy hudźbny redaktor Sebastian Elikowski-Winkler wě­nuje so w aktualnym, tež w mediatece přistupnym rjedźe Serbskeho rozhłosa sćelaka RBB němskim komponistam, kotřiž su serbsku ludowu hudźbu wuměłsce adaptowali. Bosćan Nawka je so z nim rozmołwjał.

Knježe Elikowski-Winklero, kak sće mysličku zrodźił, połhodźinske wusyłanja wo poměrnje njeznatym kapitlu hudźbnych stawiznow zwoprawdźić?

S. Elikowski-Winkler: Tydźenske tematiske hudźbne wusyłanje dźě je kruty podźěl našeho programa. Myslach sej, zo so tema dosć derje hodźi – runje tež, dokelž ludźo zwonka fachowych kruhow přewjele wo tym njewědźa. Zo je na přikład Jean Kurt Forest „Suity na serbske ludowe spěwy“ spisał, dźensa skerje mała horstka wě. Zo chowaja so w Němskim rozhłosowym archiwje nahrawanja mjenowanych twórbow – tajke připosłucharjam předstajić je žro rjadu „Mjez přiswojenjom a eksotizmom: Serbske temy w hudźbje“ –, je hišće mjenje ludźom znate. A hdyž sy raz ryć započał, so cyle wot samo dźeń a wjac zajimawostkow wukopa.

Wuměłstwowa rada trěbna

Montag, 01. März 2021 geschrieben von:

Kak ma ze Serbskim ludowym ansamblom po wotchadźe tuchwilneje intendantki Judith Kubicec 31. julija dale hić? A što sej sobudźěłaćerjo přeja? Wo tym je so Cordula Ratajczakowa z předsydu zawodneje rady Handrijom Henčlom rozmołwjała.

Před lětom smy wo problemach mjez sobu­dźěłaćerjemi SLA a intendantku rozprawjeli. Kak spokojom sće, zo wona dom wopušći?

H. Henčl: Smy spokojom, zo so in­tendanca Judith Kubicec 31. julija kónči, dokelž je wona wulke šmjaty do domu přinjesła a dokelž njeje nam wozjewiła, što chce. Je nam jenož prajiła, što nochce. Čakamy dźensa hišće na jeje koncept. Za pa­radoksne mam wuprajenje direktora Załožby za serbski lud Jana Budarja, kiž je so za jeje pokiwy za dalše wuwiće domu dźakował. Kajke spomóžne poručenja móže intendantka instituciji dać, w kotrejž je zwrěšćiła? To njerozumju. Kotre poručenja móhli to być? Fakt je, zo nimamy nawodu orchestra, a wot 31. julija njezmějemy tež žanoho nawodu chóra. Měnimy, zo ma Andreas Pabst tutu funkciju dale wukonjeć.

Dowol při wodźe dźeń a woblubowaniši

Freitag, 26. Februar 2021 geschrieben von:

Idylisce wosrjedź chójnoweho lěsa wupřestrěwa so na dwěmaj hektaromaj campingownišćo při Slěbornym jězoru. Stajni dowolnicy pochadźeja samo z Regens­burga, Bremena a Čěskeje. Tež ho­sći z Drježdźan, Pirny a Freiberga tam kóžde lěto witaja, měni jednaćel campingownišća Falk Nowotnick. Andreas Kirschke je so z nim rozmołwjał.

Je lěto 2020 zhubjene lěto?

F. Nowotnick: Ně. W aprylu a přez jutry­ drje njemóžachmy žanych hosći witać­, ale ze 170 stajnymi wopytowa­rjemi smy so fairnje dojednali. Najebać to, zo njejsu tu přebywać móhli, njetrjebachmy jim žane pjenjezy wróćo płaćić. To bě jara solidariske rozrisanje. W juniju, juliju a awgusće bě situacija wo wjele lěpša, dokelž bě campingownišćo dospołnje wu­knihowane. Nimo toho mějachmy tu mnohich dnjowych hosći. Nazy­ma bě zaso trochu měrniša. Najebać pandemiju móžachu spokojom być, byrnjež­ so tu mjenje ludźi hač hewak kupa­ło.

Kak sće nowe lěto zahajili?

Wužiwataj měra rodźitaj ideje

Mittwoch, 24. Februar 2021 geschrieben von:

Hosćency a hotele su dale zawrjene, a to drje tež jutry, na čož maja so tohorunja serbscy hosćencarjo nastajić. Milenka Rječcyna je so z mějićelku Budyskeho hosćenca „Wjelbik“ Moniku Lukašowej rozmołwjała.

Jutry, tak rěka tuchwilna informacija, drje budu hosćency a hotele zawrjene. Kak Wy to posudźujeće?

M. Lukašowa: Njemóžu rjec, hač mam rozsud za špatny abo dobry. Njeliču z tym, zo budźemy jako gastronomojo swoje hosćency prjedy wotewrěć směć hač loni po prěnim lockdownje, hačrunjež by to rjenje było. Ličba na korona­wirus schorjenych pak je nětko wjetša hač w samsnym času loni.

Maće we „Wjelbiku“ móžnosć, hosći pod hołym njebjom posłužować?

M. Lukašowa: Dotal njejsmy tajki poskitk měli. Loni, jako bě po prěnim lock­downje móžno zaso wotewrěć, mějachmy za to plan. Potom pak bě telko dźěła, zo njejsmy ideju zwoprawdźili. Nětko so wospjet z njej zaběramy. Dyrbimy pak wočaknyć, kak so situacija wuwije.

Hdyž čłowjeka ničo njehoni, ma wón chwile rozmyslować. Maće ideje za čas po koronje?

Drjewo wjesnjenjo za sebje wužiwaja

Freitag, 19. Februar 2021 geschrieben von:

Při wjesnym haće w Miłoćicach je gmejna Njebjelčicy štomy pušćała. ­Milenka Rječcyna je wo tym z Njebjelčanskim wjesnjanostu Tomašom Čornakom ­(CDU) rěčała.

Kak je k tomu dóšło, zo sće štomy podrězać dyrbjeli?

T. Čornak: Jako gmejna mamy zamołwitosć za wobchadnu wěstotu we wšěch swojich wjesnych dźělach. Wobkedźbować mamy při tym tež strowotny staw štomow. Wjerby a čorne wólše při haće su hižo poměrnje stare. Tuž dyrbimy je pušćeć. Mamy tam zjawnu městnosć wokoło wsy, a dyrbimy na to dźiwać, zo so ničo njestanje. Tohodla dyrbjachmy tak jednać. Maksimalnje hač do kónca februara směmy po zakonju tajke dźěła wukonjeć.

Štó je doskónčnje wo tym rozsudźił?

T. Čornak: Starše štomy so rady złamaja. To pak by runje při Miłočanskim haće strašne było. Wšako su na ležownosći hrajkanišćo, młodźinski klub, towarstwowy dom a wohnjowoborna gratownja. Runje starši na to dźiwaja, zo móža sej tam dźěći woměrje hrajkać. A woni su loni wo to prosyli, zo bychmy staw štomow přepruwowali, štož smy jako gmejna činili. Zdobom su nas starši na to skedźbnili, zo su wjerby dudławe.

Serbske poskitki w brošurce

Donnerstag, 18. Februar 2021 geschrieben von:

Tež w časach korony towarstwo Serbski kulturny turizm (SKT) zaměrnje dale dźěła a chce hišće do jutrow wabjensku brošurku wudać. Bianka Šeferowa je so z předsydu SKT Pětrom Brězanom ­wo tuchwilnej dźěławosći towarstwa rozmołwjała.

Hladajo na loni mějachu turistikarjo pandemije dla wjele ćežow. Kak je so połoženje cyłkownje na dźěławosć čłonow SKT wuskutkowało?

P. Brězan: Wězo su tuchwilu wšitke wobłuki koronapandemije dla poćežene. Ći jedni ze situaciju hinak wobchadźeja hač tamni. Su pak tež pady, kaž tón Cornelije Schnippa. Wona je so před połdra lětom w turistiskim wobłuku zesamostatniła. Tuchwilu njemóže dźěłać a tuž zaso w bywšim powołanju jako mobilna hladarka skutkuje. Swój són pak njeje přiwšěm spušćiła a realistisce na połoženje zhladuje. Tamni turistikarjo wužiwaja čas a na přikład swoje přenocowanske rumnosće ponowjeja.

Kak SKT turistikarjow podpěruje?

Póstna póšta dawa impulsy

Dienstag, 16. Februar 2021 geschrieben von:

Zhorjelske biskopstwo je zhromadnje z Ewangelskim cyrkwinskim kruhom šleskeje Hornjeje Łužicy za póstny čas ekumenisku listowu akciju „póstna ­póšta“ zahajiło. Andreas Kirschke je so z fararjom Zhorjelskeje křižneje ewangelskeje wosady a sobuiniciatorom ­Albrechtom Bönischom rozmołwjał.

Na čo so póstna póšta 2021 wusměrja?

A. Bönisch: List dóstać je něšto rjane. Z póstnej póštu namakaš dokładnje wuzwolene wobrazy, bibliske słowa a impulsowe mysle w póštowym kašćiku. Wone móža nastork być, zo jónu wob dźeń k měrej přińdźeš a rozmysluješ. A wone móža k modlenju wjesć.

Kak je ideja ekumeniskeje akcije nastała?

A. Bönisch: Koronapandemija nam wuwědomja, kak wažne je kontakt dźeržeć. Z nuzy so to digitalnje stawa. Što pak by było, dóstanješ-li list z papjery? Što by było, hdyž kompjuter hasnjeny wostanje? Što by było, maš-li nastork k modlenju z rukomaj wupakować? Tak smy w skupinje ewangelskich a katolskich křesćanow mysličku póstneje póšty zrodźili.

Kotre wobsahi tale póšta tematizuje?

Wšitko je dowolene

Montag, 15. Februar 2021 geschrieben von:

Znowa zaběži kompozitoriske wubědźowanje, kotrež wupisa Towaršnosć za spě­chowanje Serbskeho ludoweho ansambla. Z čłonku předsydstwa Jěwu-Marju Čornakec je so Cordula Ratajczakowa rozmołwjała.

Hdy bě tele wurisanje posledni raz?

J.-M. Čornakec: Po mojim zdaću bě so poslednje kompozitoriske wubědźowanje před dźewjeć lětami wotměło. Tehdy koncentrowaše so wone na spisanje nowych twórbow za spěwne cyłki abo solistow. Nažel njebě wothłós w lěće 2012 spokojacy.

Što je zaměr wubědźowanja „Kocor 2.0“?

Anzeige