Wiesbaden (dpa/SN). Winicarjo Němskeje wočakuja 2023 widźomnje lěpše žně wina hač loni. Mnóstwo žnjow wučinja drje nimale 9,9 milionow hektolitrow brěčki, 9,1 procent wjace hač lěto do toho, zdźěla Statistiski zwjazkowy zarjad dźensa we Wiesbadenje. Nimale wšudźe dosahacy dešć a žane wjetše škody njewjedra dla su po zdźělenju statistikarjow hłowna přičina dobrych wuhladow. Škódniki su lětsa jenož regionalnje widźomne byli. Trochowane mnóstwo žnjow je lětsa tež wyše hač w přerězku lětow 2017 do 2022, wo 13 procentow.
Wjace hač połojcu wšeho wina plahuja we wulkich kónčinach w Porynsko-Hessenskeje, Pfalcy a Badensko-Württembergskej. Tamna połojca rozdźěli so na dźewjeć winowych kónčin Němskeje. Najwjetši přirost wočakuja podłu rěki Mosel. Tola tež mjeńše winowe kónčiny podłu rěki Ahr, Ryna a w połobskej kónčinje w Sakskej liča lětsa z jasnje lěpšimi wunoškami. Jeničce podłu Solawy a Unstrut njeje rozrost mnóstwa lětsa tak widźomny kaž druhdźe. Najwoblubowaniše wino Němskeje je Riesling. Toho mnóstwo přiběra wo 17 procentow.
Po zwadźe na awtodróze A 38 wusadźiła je šoferka wosoboweho awta swoju přećelku. 40lětna steješe sobotu wječor w 21 hodź. pola Großkorbetha – bjez mobilneho telefona – na kromje dróhi. Nimo jěducy šoferojo wołachu policiju. Zastojnicy dowjezechu žonu na dwórnišćo. Pjenjezy za ćah wona měješe, kaž rěkaše.
Z perfektnym wotlětom wjace hač sto balonow z horcym powětrom do wječorneho njebja su sobotu wječor 30. Warsteinsku mjezynarodnu Montgolfiadu zahajili. Po přestorčenju špatneho wjedra dla wot pjatka na sobotu njesteješe masowemu startej ničo wjace na puću. Po planje móžeše so 116 balonow před wjace hač 30 000 wopytowarjemi do njebja pozběhnyć. Nawal na zarjadowanje bě „hoberske“. Nachwilnje dyrbjachu swjedźenišćo zawrěć. Festiwal ze 150 mustwami traje hišće hač do soboty.
Berlin (dpa/SN). Generalny sekretar SPD Kevin Kühnert ma kontrowersne debaty w koaliciji za trěbne, zo by strona swoje zaměry přesadźiła. SPD njesměła jenož „pěknje to wotdźěłać, štož je w koaliciskim zrěčenju zapisane, ale měła tež nowe impulsy přinošować“, rjekny Kühnert dźensa w rańšim magacinje ARD. Při debatach wón tež zwadu njewuzamknje, „hdyž wojujemy wo dobru wěc“. Spokojnosć ze zwjazkowym knježerstwom je mjeztym na 19 procentow woteběrała.
Trump na termin njepřijědźe
Atlanta (dpa/SN). Bywši prezident USA Donald Trump přichodny tydźeń na předstajenje skóržby přećiwo njemu w zwisku z pospytanym wólbnym wobšudnistwom w zwjazkowym staće Georgia njepřijědźe. Wón nochce swoje prawo wužiwać, wosobinsce přitomny być, z dokumentow sudnistwa wuchadźa. Trump dale na tym wobstawa, zo njeje sej žaneje winy wědomy. Jemu wumjetuja, zo je spytał, wuslědki prezidentskich wólbow 2020 wobwliwować.
Rentowa reforma płaćiwa
Ulan Bator (dpa/SN). Bamž Franciskus je k zahajenju swojeje jězby do Mongolskeje w stolicy Ulan Batoru dojěł. 86lětny je dźensa rano z wosebitej mašinu italskeho lětarskeho předewzaća Ita w monglskej stolicy přizemił. Tam witaše jeho wonkowna ministerka Batmunkh Battsetsegund. Młoda žona přepoda bamžej nopašk ze sušenym jogurtom, mongolskej wosebitostku. Je to tradicionalne wašnje witanja w kraju.
Je to prěni wopyt bamža w stawiznach w druhim najwjetšim kraju swěta bjez mórskeho pobrjoha. Bamž wostanje tam hač do póndźele. Dźensa nima wón po napinacej jězbje žane terminy planowane. Jutře chce so wón z wodźacymi zastupnikami stata zetkać. Po tym chce so wón z narěču na wobydlerjow wobroćić a so z duchownymi zetkać. W běhu wopyta wočakuja tež zetkanje mjez wjacorymi nabožinami, na kotrymž chce so tež farar rusko-prawosławneje cyrkwje w Ulan Batoru wobdźělić.
Berlin (dpa/SN). Komplikowane němsko-pólske stawizny a brutalne němske wobsadnistwo za čas Druheje swětoweje wójny chcedźa přichodnje w nowym dokumentaciskim centrumje w Berlinje wopominać. Koncept „Němsko-pólskeho domu“ je kulturna statna sekretarka Claudia Roth minjenu wutoru zhromadnje ze załožbu Pomnik za morjenych Židow Europy předpołožiła. Hač k zwoprawdźenju projekta drje hišće wjacore lěta zańdu.
Nowa institucija ma po wobsahu na třoch stołpach stać: Wona ma informacije poskićeć, městnosć zetkawanja a zdobom z „markantnym wuměłskim elementom wopomnišćo być“, w koncepće rěka. Jako móžne městno mjenuja naměsto bywšeje opery Kroll w susodstwje kanclerskeho zarjada a Reichstaga. Tam bě Hitler 1. septembra 1939 swoju narěč k nadpadej na Pólsku dźeržał. Dom ma na namócnu smjerć wjace hač pjeć milionow Polakow – mjez nimi třoch milionow Židow – dopominać, ale tež na wšědny dźeń Polakow za čas němskeho terora a na jich spjećowanje. Tež dźensniši nowy poměr mjez krajomaj chcedźa wobswětlić.