Brizantna tema jeno lědma wabiła

Freitag, 20. November 2015 geschrieben von:

„Čehodla a kak rěče mrěja?“ rěkaše hesło wčerawšeje Maćičneje akademije w Budyskim hosćencu „Wjelbik“. Publicist Sieghard Kozel rozswětli fakty a mysle k temje z cyłeho swěta runje tak kaž z Łužicy.

Budyšin (SN/CoR). Brizantna tema, mało zajimcow a čiła diskusija – tak hodźi so wčerawši wječor zjimać. „Hač dźe wo germanizaciju abo asimilaciju, tale maćizna serbski lud přeco přewodźa“, rjekny hosćićelka a předsydka stawizniskeje sekcije Maćicy Serbskeje Trudla Malinkowa při witanju. „Zwěsćam stupacy njezajim za serbske naležnosće – tež to je přičina, zo rěč mrěje“, komentowaše Sieghard Kozel jenož snadny kruh přitomnych.

Słuchoknihaz basnjemi

Freitag, 20. November 2015 geschrieben von:
Budyšin (SN). Pod hesłom „Versuch über uns – Pospyt wo nas“ je w LND wušoł wobšěrny němsko-serbski wuběr basnjow Kita Lorenca jako słuchokniha. Wona wobsahuje tři CDje z cyłkownje 174 basnjemi ze šěsć lětdźesatkow. Basnje wubrał a přednjesł je bratr basnika, dźiwadźelnik Michał Lorenc, a to z wulkej čućiwosću, zdźěli LND. Mjez nimi je wjele znatych kaž „Struga“ abo „Dźiwne přeměnjenje“, ale tež tójšto mjenje znatych. Baseń „Melodija“ je w serbskej a němskej wersiji słyšeć.

Choćebuska hudźbna nazyma z třomi prapremjerami

Freitag, 20. November 2015 geschrieben von:

Choćebuz (UL/SN). Lětuša „42. Choćebuzka hudźbna nazyma“ bu wčera z orchestrowym koncertom zakónčena. Zdobom wabješe zarjadownje ze swjedźenskim koncertom k 20lětnemu wobsta­ću studijneho směra instrumentalna a spěwna pedagogika Wyšeje šule Choćebuz-Zły Komorow. Z tym bu mnohostronske wukubłanje studentow na kwalifikowanych hudźbnych pedagogow hódnoćene. „Collegium musicum“ zahori pod nawodom prof. dr. Tibora Istvánffyja publikum w derje wopytanej koncertnej žurli Choćebuskeho konserwatorija. W srjedźišću stejachu tři praprem­jery. Wot Bernda Weinreicha zanjesechu hudźbnicy „Tři krótke uwertiry“ za smyčkowy orchester. Tu kaž tež při wšitkich dalšich poskitkach přeswědči orchester z preciznej interpretaciju po intensiwnym probowym dźěle.

Hanka Fascyna

Freitag, 20. November 2015 geschrieben von:
Zasłužbna diplomowa slawistka, ludowě- dnica a direktorka Budyskeho Serbskeho muzeja Hanka Fascyna by 16. nowembra swoje 80. narodniny swjećiła, njeby-li po dołhej ćežkej chorosćí 15. apryla 2002 zemrěła. Narodźiła bě so Hanka Elic swójbje blidarja w Komorowje pola Rakec. Po wopyće gymnazijow w Českej Lípje a we Varnsdorfje maturowaše 1953 na Budyskej Serbskej wyšej šuli. Studowaše slawistiku a ludowědu pola prof. Pawoła Neda w Lipsku kaž tež w Praze. Zahorita rejwarka běše pjeć lět wědomostna sobudźěłaćerka Domu za serbske ludowe wuměłstwo za rejwanske skupiny, za kotrež bě tež material zestajała. W Instituće za serbski ludospyt slědźeše 17 lět na polu ludowědy a dźěłaše sobu na Serbskej bibliografiji. Tójšto ludowědnych přinoškow bě w Lětopisu a druhdźe wozjewiła. Z jeje pjera su kniha LND „Serbske nałožki“ a teksty za dźewjeć paslenskich łopjenow wo našej narodnej drasće. Najwjetšu zasłužbu zdoby sej Hanka Fascyna jako nawodnica Serbskeho muzeja při jeho dalšim wutwarje na narodny muzej a na puću do samostatnosće. M. Laduš

Koncert kaž stawizniska hodźina

Donnerstag, 19. November 2015 geschrieben von:

Z lóštnym zhromadnym spěwanjom je so wutoru wječor w Pančicach-Kukowje lětuši posledni z cyłkownje 14 nazymskich koncertow Załožby za serbski lud zakónčił.

Pančicy-Kukow (BW/SN). Wjace hač 60 ludźi młódšeje, srjedźneje a staršeje staroby bě zawčerawšim na koncert skupiny Přezpólni w „Starej hospodźe“ přišło. Młodźi mužojo a pacholjo z klóšterskich wsow wokoło swojeho nawody Fabiana Kaulfürsta zanošowachu z jasnym, sylnym a čerstwym hłosom stare serbske ludowe spěwy, kotrež běchu sej ze Smolerjowych zběrkow a z Kraloweho huslerskeho spěwnika wubrali. Tak zaklinča mjez druhim znaty ludowy spěw „Hej witajće hólcy zdaloka“. Slědowachu mjeztym woteznate stare serbske kwasne spěwy, kajkež spěwachu na přikład we Wojerowskej kónčinje, a dalše spěwy wo camprowanju w sakskej Hornjej Łužicy, wo słódnym piwje w Křidowje (Schiedel) a Jěžowje, wo pachołomaj na słužbje w Radworju a w Pančicach a tež žortne štučki, tak wo nješwižnych mandźelskich a njeswěrnych žónskich.

Dr. dr. Józef Jakubaš

Donnerstag, 19. November 2015 geschrieben von:
15. nazymnika 1890 narodźi so w Bójs- wecach (Kleinpostwitz) Józef Jakubaš, starši bratr wučerja, słownikarja, Sokoła Filipa Jakubaša. Po ludowej šuli w Budestecach wjedźeše jeho puć do Budyšina na tachantsku šulu a dale na Katolski wučerski seminar. 1904 bu chowanc Praskeho Serbskeho seminara. W lěće 1910 zahaji studij teologije, 1916 promowowaše na doktora teologije. Po studiju cyrkwinskeho prawa wot lěta 1923 w Romje spožčichu jemu druhi doktorski titul. Jako duchowny skutkowaše wot 1918 w Drježdźanach – jako kapłan Dwórskeje cyrkwje a jako farar w Lubitowje (Löbtau). 1939 nastupi krótku słužbu w Budyskej Serbskej cyrkwi, na to dyrbješe jako wojerski duchowny do wójny. 1945 přewza znowa Budysku serbsku wosadu. Józef Jakubaš je hižo jako student na narodnym polu skutkował: Bě předsyda Serbowki, dopisowaše do Kwětkow, wozjewješe basnje a powědančka, redigowaše protyku Krajan, wuda knižce „Serbski kraj, krasny raj“ a „Wo serbskim studentstwje“ a přełoži Molièrowu wjeselohru „Skupy“. 68lětny zemrě 13. februara we Worklecach. M. Krawc

Na dlěši čas poslednja wustajeńca Serbskeho muzeja

Dienstag, 17. November 2015 geschrieben von:

Choćebuz (HA/SN). Znaty serbski moler a grafikar Jan Hanski, rodźeny w Njebjelčicach, by 24. nowembra woswjećił swoje 90. narodniny. Jemu k česći je Choćebuski Serbski muzej wuhotował wosebitu kabinetnu wustajeńcu. Minjeny pjatk wotewrěchu bohatu přehladku, za kotruž běchu sej z muzeja w Eisenhüttenstadće a wot priwatnych wosobow wšelake eksponaty wupožčili.

Tež serbske přisłowa čitali

Dienstag, 17. November 2015 geschrieben von:

Budyšin (ML/SN). „Łužiska literatura dopołdnja“ w Budyskim Dźiwadle na hrodźe přiwabi zawčerawšim znowa wjace hač sto zajimcow. 106. literarne zarjadowanje NSLDź a nakładnistwa Lusatia bě jubilejnemu slěbornemu wudaću wob­lubowaneje Hornjołužiskeje domjaceje protyki (Oberlausitzer Hausbuch) wěnowane, kotruž dr. Frank Stübner hižo 25 lět wuspěšnje wudawa. Jeje prěnje wu­daće bě hišće edicija LND. Jeho tehdyše načolnistwo pak so boješe, zo nakład 8 000 eksemplarow njewotbudu a no­chcyše tuž přihotowanu knižnu protyku w němskej rěči ćišćeć dać. Lektor dr. Stübner pak skedźbnja je na wotedate nawěški we wysokosći 43 000 hr. Pje­njezy bychu so dyrbjeli z přiražku wróćić, njebyli so w protyce wozjewili. Tole powědaše nakładnik dr. Stübner, kiž bě 1. apryla 1992 swójske nakładnistwo Lusatia­ załožił, wo spočatkach wudaća knižneje protyki. 300 awtorow, mjez nimi­ Jurij Brězan, prof. dr. Hinc Šewc a tójšto dalšich Serbow, je dotal za nju pisało. Wot prěnjeho do 25. wudaća staj kóž­dolětnje Kito Lorenc z basnju a Manfred Laduš z Hornjołužiskim pitava­lom a z dalšim­ přinoškom zastupjenaj.

Z wjesołej naladu a wulkej napjatosću přichadźachu wěriwi wobeju konfesijow kaž tež mnozy hosćo minjenu sobotu nawječor do Budyskeje Tachantskeje cyrkwje swjateho Pětra. Tuž bě swjatnica přewšo derje wopytana.

Budyšin (CRM/SN). Zakónčenje dwulětneho wobnowjenja simultaneho Božeho domu woswjećištej ewangelska a katolska wosada dostojnje w ekumeniskej přezjednosći ze słownej Božej słužbu. Pozběhowacy běše zhromadny zaćah katolskich a ewangelskich duchownych do Tachantskeje cyrkwje. Liturgiju swjećachu superintendent Werner Waltsgott, fararka dr. Maria Henke-Probst a farar Christian Tiede zhromadnje z katolskim tachantskim fararjom, prelatom Witom Sćapanom. Z katolskeho wołtarnišća prědowaštaj jako zastupjerjej nawodnistwa wobeju cyrkwjow tachantski dekan Klemens Ullmann a wyši krajny cyrkwinski rada Peter Meis z Drježdźan. Wobaj wu- zběhnyštaj trěbne wobstajne prócowanje wo jednotu we wěrje.

Koncert radźeny

Montag, 16. November 2015 geschrieben von:
Wojerecy (DGe/SN). Kak mnohostronsce w melodice a harmoniji móže hudźba za dwaj instrumentaj klinčeć, je zajimowany publikum wčera we Wojerowskej Janskej cyrkwi dožiwił. Pozawnist Hendrik Reichardt a organist Stefan Kießling přednjeseštaj wjacore twórby, mjez nimi štyri prapremjery, z wulkim wuměłskim a mišterskim wupruženjom. Zwisk k ludowemu žarowanskemu dnjej stworichu Gisberta Nätherowe „Nowelety“ ze zjednawymi, dostojnymi a nadźijepołnymi začućemi. Začišćepołna běštej tež Karla Treibmannowa „Sonata“, mnohostronska a napjata „Fantazija“ Manfreda Weißy. Z napjatosću čakachu wjacori hosćo na předstajenje twórby serbskeho hudźbutwórca Jana Cyža. „Pola Boha jeno so pokojej, moja duša, dokelž wot njeho mam, čehož so nadźijam.“, psalm 62,6 twori wuchadźišćo. Mjez měrom a rozbudźenosću dawa wodźenje pozawny kaž pasaže pišćelow na zakładźe mnohotnosće wariantow motiwow přijomnje wjele ruma za spřistupnjenje. Citat a wariacije staročěskeho chorala Swj. Wjacsława „Inwokacije“ Čecha Petra Ebena bě dobre zakónčenje hnujaceho koncerta.

Anzeige