Europu njepačić

Donnerstag, 31. Januar 2019 geschrieben von:

Wien (ČŽ/K/SN). Něhdyši čěski premier Václav Klaus je na konferency com.sult w awstriskej stolicy před tym warnował, Europu pačić do „wuchoda a zapada“. „Mój kraj njeje mjenje Europa hač za­padne staty, kaž Irska“, zwurazni Klaus w swojim přednošku „Mjez wuchodom a zapadom – přichodna róla Europy“. Rusku­ mjenowaše wón w tym zwisku „wažneho hrajerja“ za EU.

Nastupajo brexit­ čěski politikar wobžaruje, zo w jednanjach mjez Europskej uniju a Wulkej Britaniskej njeknježi dosć „zhromadneho dźěła“. Kritizował je wón znowa tež zrěčenje wo wušim zhromadnym dźěle mjez Francoskej a Němskej.

Na konferency com.sult diskutowachu prominentne wosobiny z najwšelakorišich krajow dwaj dnjej wo centralnych politiskich kaž tež hospodarskich wu­žadanjach a wo móžnosćach Europy. Tak je awstriska wonkowna ministerka Karin Kneissl w swojej narěči napominała, zo měła Europa w poćahach k USA a Chinje swoju „globalnu rólu“ zesylnić. Konferenca měješe podtitl „Wienski kongres“ we wočiwidnym přirunowanju z wu­znamnym historiskim zetkanjom europskich di­plomatow po Napoleonskich wójnach 1814/1815.

ČSSD je z nižiny

Mittwoch, 30. Januar 2019 geschrieben von:
Praha (ČŽ/K/SN). Bychu-li w Čěskej přichodny kónc tydźenja parlamentne wólby byli, by je hibanje njespokojnych ANO ministerskeho prezidenta Andreja Babiša wěsće dobyło, nažnjawši 31 procentow. Přiwšěm je to tróšku špatniši wuslědk hač decemberski, wučinjacy přemóžacych 33,5 procentow. Riwalojo pak sćěhuja ze zakrasnym wotstawkom. Druhe­ městno zaběraja Piraća z 15 procentami (+ 1), třeće dźerži ODS z 13 procentami (- 1,5) hłosow wolerjow. Sobu knježaca ČSSD postupi na štwórtu poziciju, polěpšiwši so z 9,5 na 12,5 procentow. Zrazom přibychu socialdemokraća tři dypki a su tak prawdźepodobnje z nižiny wušli. Pjate městno wobsadźa z 9,5 procentami (- 0,5) nětko KSČM. Do sejma zaćahnyła by znowa KDU-ČSL – křesćanscy demokraća bychu mjenujcy po skromnych štyrjoch w hodowniku zaso­ pjeć procentow docpěli. Za SPD (4 procenty), STAN (3,5 procentow), TOP 09 (3 procenty), Zelenych (1,5 procentow) a Swobodnych wolerjow (1 procent) bychu durje delnjeje komory zawrjene wostali. To pokazuje najnowši wólbny model zwěsćowarnje zjawneho měnjenja CVVM, kotraž je so 1 062 ludźi, staršich hač 15 lět, prašała.

Spočatk lěta dwoje wólby

Dienstag, 29. Januar 2019 geschrieben von:

Peter Čačko rozprawja z Bratislavy za Serbske Nowiny

Hnydom w prěnich měsacach noweho lěta čakaja w Słowakskej dwoje wažne wólby. Jako prěnje na rjedźe su wólby čłonow wustawoweho sudnistwa. Trěbne wólby su, dokelž je za dźewjeć přisłušnikow gremija dwanaće lět trajacy mandat nimo. Wustawowe sudnistwo ze sy­dłom w Košicach je njewotwisny justicny organ, rozsudźacy wo skóržbach fyziskich a prawniskich wosobow přećiwo naprawam organow zjawneje mocy, hdyž ranja wone prawa ludźi.

Medije: Pólska poddan USA

Freitag, 25. Januar 2019 geschrieben von:

Antiiranska konferenca zbudźa konflikt mjez Waršawu a Teheranom

Waršawa. Jenož poněčim so pólske medije zaso k „normaliće“ nawróćeja. Přehłuboko tči šok po morjenju wyšeho měšćanosty Gdańska Paweła Adamowicza. Časopisy kaž Newsweek Polska abo Polityka wuńdźechu tutón tydźeń z wjelestronskimi hnujacymi wobrazowymi stronami wo pochowanju Adamowicza.

Přiwšěm zaběraja so tele dny z temu, kotraž je Pólskej přiběrajcy njepřijomna: Na iniciatiwu USA planuja we Waršawje přichodny měsac konferencu wo „Měrje na Bliskim wuchodźe“. Wonkowny minister USA Mike Pompeo je minjeny čas wjacore kraje wopytał, zo by wobdźělnikow konferency zdobył. Jara spěšnje pak so wukopa, zo ma zetkanje cyle hinaši zaměr: zestajeć koaliciju přećiwo Iranej, kotrehož maja USA za žro wšeho złeho.

Chcyła prezidentka być

Freitag, 25. Januar 2019 geschrieben von:
Kijew (ČŽ/K/SN). Dwójna něhdyša ukrainska premierka 58lětna Julija Timošenko, je na zjězdźe swojeje strony Wótčina zdźěliła, při prezidentskich wólbach 31. měrca za zastojnstwo hłowy stata kandidować. W swojej narěči Timošenko wuzběhny, zo budźe jako prezidentka Ukrainjanam pomhać „domoj so nawróćić a chce jim we wótčinje zmóžnić přihódne žiwjenje, zo njetrjebali sej wšědny chlěb w cuzbje zasłužeć“. Po nowinje Ukrainska Prawda je wona přilubiła wotstupić, njeje-li prěnje 100 dnjow w zastojnstwje wuslědki docpěła. Julija Timošenko ma dobre wuhlady, tónkróć prezidentske wólby dobyć, po tym zo bě lěta 2010 tehdyšemu nawodźe opozicije Wiktorej Janukowičej w druhim kole snadnje podležała. Poslednje naprašowanja dźě widźa ju jako faworitku. Jeje najchutniši riwala móhł dźiwadźelnik-zabawnik Wolodimir­ Zelenski być, kiž ma po naprašowanjach wulku šansu, so do dru­heho koła dóstać. Nětčiši prezident Petro Porošenko ma jeno špatne wuhlady; je pak móžno, zo jemu jeho zasadźowanje za samostatnu Ukrainsku prawosławnu cyrkej hišće dypki wunjese.

Hańba a hordosć

Donnerstag, 24. Januar 2019 geschrieben von:

Moskwa (ČŽ/K/SN). Ze sto ruskich ludźi nimale połojcu mjerza, zo je Sowjetski zwjazk spočatk 1990tych lět rozpadnył, za čož so samo hańbuja. Tele zwěsćenje wuchadźa z woprašowanja, kotrež je njewotwisna sociologiska słužba LEWADA přewjedła. To čěske medije z ruskeje stolicy rozprawjeja, powołujo so na agenturu Interfax. Za wuslědki tak mjenowa­neje pjerjestrojki tehdomnišeho gene­ralneho sekretara KSSZ Michaila Gorbačowa z druheje połojcy 1980tych lět hańbuje so štwórćina woprašanych z cyłeho kraja. Porno tomu začuwa dźewjeć z dźesać Rusow hordosć na dobyće sowjetskeho wójska nad nacistiskej Němskej w Druhej swětowej wójnje.

Jenož hišće poslednju njedźelu

Mittwoch, 23. Januar 2019 geschrieben von:

Pólska wotewrjenske časy wobchodow prěni dźeń tydźenja wobmjezuje

Słubice/Waršawa (RD/SN). Wot spočatka noweho lěta su w Pólskej njedźelne wotewrjenske časy wobchodow dale wobmjezowali. Ze zawjedźenjom wičneho hospodarstwa bě njedźelu wikowanje faktisce njewobmjezowane było. Po tym zo běchu je hižo loni na prěnju a poslednju njedźelu měsaca skrótšili, smědźa wobchody wot januara 2019 jenož hišće poslednju njedźelu měsaca wotewrjene być. Na bazarach w pomjeznym městach kaž Zgorzelecu, Gubinje abo Słubicach pak wuwzaćne rjadowanja dale płaća. Tak smědźa wobsedźerjo předawanskich budkow tež njedźelu dźěłać, hdyž swojim přistajenym samsny čas swobodny dźeń přizwola.

Klaus šwika nowe zrěčenje

Mittwoch, 23. Januar 2019 geschrieben von:

Praha (dpa/SN). Bywši čěski prezident Václav Klaus je nowe němsko-francoske zrěčenje wo přećelstwje njewšědnje raznje kritizował. We wčera wot jeho běrowa wozjewjenym komentarje rěči Klaus wo „tajnym zrěčenju a wo faktiskim zjednoćenju Francoskeje a Němskeje“. Wón kritizuje, zo njeje so nichtó wobydlerjow prašał, hač tajke zrěčenje chcedźa.

Ani Němskej ani Francoskej njeje so dotal poradźiło Europu wobknježić, byrnjež so Napoleon a Hitler wo to prócowałoj, 77lětny Klaus piše. „Hač so to Frankoněmskej poradźi?“ wón doda. Po mě­njenju něhdyšeho prezidenta Čěskeje wobsteji strach, zo nastanu „paralelne integraciske­ projekty“ k Europskej uniji a nowy „superstat“, kotryž njetrjeba na kritikarjow hižo kedźbu brać.

Plany wušeho zhromadneho dźěła mjez Němskej a Francoskej na polu zakitowanja Klausa „znjeměrnjeja“. Tak wón přispomnja: „Koho maja za nutřkowneho njepřećela? Wšitkich, kotřiž defi­niciju Macrona a Merkel wo europskich­ hódnotach njepodpěruja?“

Klaus słuša k raznym kritikarjam Merkel jeje politiki ćěkancam napřećo dla.

Gauck Karlowe myto přijał

Dienstag, 22. Januar 2019 geschrieben von:

Bywši zwjazkowy prezident zasadźa so za swobodu a demokratiju

Praha (dpa/SN). Bywši zwjazkowy prezident Joachim Gauck je wčera Mjezynarodne Karlowe myto Prahi a Karloweje uniwersity přijał. 78lětny je hakle pjaty lawreat wuznamjenjenja, kotrež wot lěta 1993 k wopomnjeću romsko-němskeho kejžora a čěskeho krala Korle IV. spožčeja. „Korla IV. bě to, štož dźensa Europjana mjenujemy“, Gauck rjekny. Dotalnaj lawreataj­ běštaj mjez druhim filozof Paul Ricoeur­ (1913–2005) a fyzikar Carl Friedrich­ von Weizsäcker (1912–2007).

W swojej dźaknej narěči so Gauck naležnje za swobodu a demokratiju zasadźowaše. Před 30 lětami běchu ludźo w srjedźowuchodnej Europje protestujo přećiwo komunistiskemu režimej zjednoćeni byli. „My dyrbjeli sej dźensa runje tak přezjedni być – spjećujo so wšitkim pospytam, demokratiju wočornić, destabilizować a přez zestarjeny system nacionalizma narunać“, Gauck wuzběhny.

Šwarnje wjele pjenjez pućowało

Dienstag, 22. Januar 2019 geschrieben von:

ZE ZAHRODOW je so w dalokej měrje skoro po cyłej Čěskej zhubił kós, wony, čorny kaž smoła, wutrajny spěwak. W stolicy kaž tež w srjedźnych Čechach tule ptaču družinu lědma hišće nadeńdźeš. To wunjese ličenje ptačiny, kotrež při jeje picowanju dobrowólni wobkedźbowarjo přirody tradicionalnje přez hodowne swjate dny přewjeduja. Kaž z wotpowědneho wozjewjenja Čěskeho zwjazka přirodoškitarjow wuchadźa, bě kós tónraz jenož hišće w dobrych 50 procentach zahrodow prezentny. Lěto do toho bě sej wón hišće w 98 procentach za­hrodow hody picu zesłodźeć dał. Hač do toho časa je dołhe lěta scyła z najličbnišim zahrodnym ptačkom był.

Nětko su sykorki wšitkich družin a domjace wrobliki najčasćiši wopytowarjo ptačich chěžkow. Přezměrnje sylne pomjeńšenje ličby kosow je prawdźepodobnje z Afriki pochadźacy wirus „usautu“ zawinił, měnja škitarjo přirody. Tónle wirus kuntwory přenošuja. Čehodla wosebje kosy na njón mrěja a druhe družiny ptačiny lědma, njejsu wědomostnicy dotal­ hišće wuslědźić zamóhli.

Anzeige