Aktiwisća přeprošeni byli

Dienstag, 11. Dezember 2018 geschrieben von:

Praha (dpa/SN). Bě to snědań, kotraž je do stawiznow zašła: Před 30 lětami je so bywši francoski statny prezident François Mitterrand w Praze z čěskimi aktiwistami za zachowanje čłowjeskich prawow, kaž běštaj to Václav Havel a Jiří Dienstbier, zetkał. Lěto do demokratiskeho přewróta 1989 bě oficialne přepro­šenje do francoskeho wulkopósłanstwa wažny signal podpěry opoziciskeho hibanja w tehdyšej Čěskosłowakskej.

Składnostnje mjezynarodneho dnja čłowjeskich prawow 10. decembra je Čěska tradiciju nětko w hinašej formje woži­wiła. Kraj witaše wčera aktiwistow za čłowjeske a wobydlerske prawa w swojim wulkopósłanstwje w Moskwje, kaž wonkowne ministerstwo w Praze na naprašowanje powěsćernje dpa wobkrući. Dalše kraje kaž Vietnam, Armenska a Kuba maja přichodne dny slědować.

Na legendarne zetkanje 9. decembra 1988 dopomina mjeztym pomnik na zahrodźe pod Praskim hrodom.

Pólska chce wuhlo dale zmilinić

Freitag, 07. Dezember 2018 geschrieben von:

Prezident Andrzej Duda wobdźělnikow klimoweje konferency šokował

Waršawa. Tuchwilu wotměwacy so swětowy klimowy wjeršk w pólskich Katowicach je medijam wusahowaca tema. Nimale wšitke nowiny wo tym wobšěrnje rozprawjeja. W šleskej stolicy wuradźuje 26 000 fachowcow z wjace hač sto krajow hišće tydźeń wo tym, kak hodźało so dalšemu woćoplenju zemje přez wustork klimje škodźacych płunow zadźěwać. Sćěhi klimoweje změny, kaž suchota, zapławjenja abo wulke lěsne wohenje, su dźě po wšěm swěće widźomne.

Lěwica wjadnje

Donnerstag, 06. Dezember 2018 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K/SN). Bychu-li w Čěskej přichodnu njedźelu wólby sejma byli, by je – kaž dotal hižo lěta – Hibanje njespo­kojnych wobydlerjow (ANO) premiera Andreja­ Babiša z 32,5 procentami hłosow dobyła. To wuchadźa z nowemberskeho zwěsćowanja zadźerženja wolerjow přez agenturu Kantar. Porno oktobrej wupraji so za ANO cyłe 5,5 procentow wjac. Tónle nahladny přirost ćim bóle překwapja, docpěwa dźě so wón njedźiwajcy raznych nadpadow na Babiša jeho duchownje chorowateho syna dla, kotrehož je pječa skradźu na połkupu Krim zawlekł.

Piraća tohorunja přibywaja, z plusom třoch dypkow steja woni z 19 procentami přichilnosće na druhim městnje. Tež ODS dale rosće, a z přibytkom dweju dypkow su wobydlerscy demokraća ze 16 proc. na třećim městnje.

Lěwica prawdźepodobnje w Čěskej kolektiwnje wjadnje. Tak chcyło KSČM jenož hišće šěsć procentow (– 1) wolerjow swój hłós dać, a tuchwilu hišće sobu knježaca ČSSD by samo jenož runych pjeć proc. (– 2) dóstała a tak na kritiskej hranicy była. Do sejma zaćahnyłoj byštej hišće STAN a SPD. Za KDU-ČSL a TOP 09 by delnja komora parlamenta zawrjena wostała.

Strona PiS sej wjetšinu wojewódstwow zawěsćiła

Donnerstag, 06. Dezember 2018 geschrieben von:

Po druhim wólbnym přechodźe komunalnych a regionalnych wólbow w Pólskej 4. nowembra a po běžnych jednanjach wo skonstituowanju sejmikow, zhromadźiznow wojewódstwow, su so poměry mocy we wojewódstwach porno prěnjemu wólbnemu přechodej zdźěla zaso změnili. Tónle wuslědk horceho boja wo zastupjerjow mjeńšich stron a njestronskich zapósłancow wobkedźbuja tež we wojewódstwach, mjezowacych na Němsku.

Dary Čechow lětsa šćedriwiše

Mittwoch, 05. Dezember 2018 geschrieben von:

ZA HODOWNE DARY wotmysla Češa lětsa přerěznje 6 137 (240 eurow) krónow wudać. To je wo cyłu pjećinu wjace hač loni. Za hodowne wupyšenja, cyrobizny a alkoholiske napoje nałoža dalšich 4 850 krónow (200 eurow), štož je tohorunja něšto wjace hač minjene lěto. Cyłkownje wuda čěski konsument k hodownym swjatym dnjam přerěznje dobrych 11 000 krónow (440 eurow). Popřeć móža sej wobydlerjo šćedriwiše hodowne nakupy dźakowano lětušemu jara spomóžnemu wuwiću hospodarstwa kraja a nahladnemu róstej mzdow.

Kaczyński Wałęsu wobskoržił

Montag, 03. Dezember 2018 geschrieben von:

Gdańsk (JBR/SN). Daloko znata je w Pólskej njepřezjednosć mjez Jarosławom Kaczyń­skim a Lechom Wałęsu. Wona traje hižo wot časa zastojnstwa Wałęsy jako prezident stata (1990–1995), kiž bě dwójnikow Kaczyńskich do swojeho kabineta powołał, ale wobeju zaso won ćisnył. Dźensa so 75lětny Wałęsa reformam knježerstwa raznje spřećiwja, wosebje pak Kaczyńskemu, 69lětnemu nawodźe knježaceje strony Prawo a sprawnosć.

Nětko stejitaj wobaj před sudnistwom w Gdańsku. Kaczyński je Wałęsu łžě dla wobskoržił, kiž twjerdźi, zo bě Kaczyński w poslednjej telefoniskej rozmołwje z bratrom, bjezposrědnje do lětadłoweje katastrofy w lěće 2010, přikazał přizemić, byrnjež špatne wjedro było. Po słowach Wałęsy je Kaczyński „sam wina na smjerći swojeho bratra a trjeba psychiatrisku pomoc“. To Kaczyński njeznjese. Wałęsa ma so tuž pola njeho zamołwić a 30 000 złotych jako pokutu na dobro chudych płaćić. Sudnica hižo w prěnich minutach procesa namjetowaše so zjednać. „Rady“, Wałęsa wotmołwi, „ale wostanu při tym, štož sym rjekł.“ Kak sudnistwo rozsudźi, ma zjawnosć 6. decembra zhonić.

Aids jeho porazył

Montag, 03. Dezember 2018 geschrieben von:

London (JBR/SN). Freddie Mercury, za­łožer rockoweje skupiny Queen, zemrě 24. nowembra 1991 w Londonje. Jeho spěwy słušeja k najwulkotnišim w stawiznach swětoweje hudźby. W pomjatku wostawa fanam spektakularny koncert skupiny z Mercuryjom na čole we Wembley-stadionje 1985 na dobro hłód tra­dacych ludźi w Africe. Jako spěwaše wón swoju kompoziciju „Barcelona“ zhromadnje ze španiskej sopranistku Montserrat Caballé, „zalubowachu so fanojo rocka do operoweje a lubowarjo opery do rockoweje hudźby“. Tónle titl sta so z hymnu Lětnich olympiskich hrow w Barcelonje 1992. „We are the champions“ drje znaje kóždy přiwisnik sporta.

Freddy Mercury, poprawom Farrokh Bulsara, pochadźeše ze Sansibara, něhdyšeje jendźelskeje kolonije, kotraž je dźensa dźěl Tansanije. Jeho swójbni dyrbjachu wójny dla do Londona ćeknyć. Tam sta so wón z grafikarjom-ilustratorom. Zo je homoseksualny, wšak nochcyše hač do kónca žiwjenja při­znać. Jeho wotmołwa nowinarjam stajnje rěkaše: „Mam wšelakore seksualne zajimy.“ Hakle dźeń do swojeje smjerće wón zjawnje wuzna: „Mam aids.“ W starobje hakle 45 lět je Freddie Mercury zemrěł.

Wójnska nalada w medijach

Freitag, 30. November 2018 geschrieben von:

Razne reakcije w Pólskej na „mórsku ataku“ Ruskeje před połkupu Krim

Waršawa. Namócne podawki před Kerč­skej wužinu při połkupje Krim su w pólskich medijach razne reakcije zbudźili. Předewšěm dźenik Rzeczpospolita runjewon wójnsku naladu šěri.

Tak je redaktor Marek Kozubal čitarjow šokował z artiklom pod nadpismom „Njejsmy na wójnu přihotowani“. Hnydom na spočatku přinoška wón twjerdźi, zo hrozy Pólskej faktisce kóždy wokomik nadpad ze stron Ruskeje. Ani wójsko  ani ludźo pak njejsu na to přihotowani. Kozubal ludnosći radźi sej wuwědomić, hdźe su škitne bunkry a lěkarske srědki, a sej nimo toho składy žiwidłow a pitneje wody zarjadować. Knježerstwo je po jeho měnjenju winowate, wobydlerjow z wotpowědnymi informaciskimi łopjenami na móžnu wójnu přihotować a jim rozłožić, kak maja so w tajkej situaciji prawje zadźeržeć.

Peter Čačko rozprawja z Bratislavy za Serbske Nowiny

W Słowakskej wotměwaja so poslednje zarjadowanja k wopominanju 100. róčnicy załoženja Čěskosłowakskeje. Wot spočatka lěta hač donětka bě tónle wažny podawk předmjet wobjednawanja najwšelakorišeho razu.

Přede­wšěm wuzběhowachu na zarjadowanjach zasłužby prěnjeho prezidenta ČSR Tomáša Garrigue Masaryka a prěnjeho wójnskeho ministra, Słowaka Milana Rastislava Štefánika, poprawom generala franco­skeho wójska. Dołho wón zastojnstwo njebě wukonjał, w meji 1919 je při lě­tadłowym njezbožu žiwjenje přisadźił.

Zeman w Israelu

Mittwoch, 28. November 2018 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K/SN). Čěski prezident Miloš Zeman bě na třidnjowskej wiziće Israela. Prěni dźeń połoži wón wěnc při pomniku znateho sionista Theodora Herzla. Wječor je so z israelskimi předewzaće­lemi zetkał. Nazajtra bě wopyt knesseta na rjedźe. Jako prěni čěski politikar scyła je so wón w parlamenće Israela słowa jimał­. Zahoriće witachu tam jeho přilubjenje, zo budźe wšo činić za přepoło­ženje čěskeho wulkopósłanstwa do Jerusalema. Zeman mjez druhim zwurazni, zo njewobhladuje Pasmo Gazy jako samostatny stat, dokelž je Hamas po jeho měnjenju teroristiska organizacija. Zapósłancy koalicije štyrjoch arabskich stron su narěč Miloša Zemana tychle jeho pozicijow dla bojkotowali.

Anzeige