Hrěšenje droho přišło“

Freitag, 08. April 2016 geschrieben von:

POKUTU, samo chětro selenu, dyrbješe Vilémovske ratarske předewzaće ZSAT zapłaćić. Čěska wobswětowa inspekcija (ČIZP) w Havličkovym Brodźe je firmu pochłostała z nic mjenje hač 1,5 milionami krónow (něhdźe 55 555 eurow). To je jedne z najwyšich chłostanjow, wuprajene minjeny čas na zakładźe wobswětoweho zakonja, piše k tomu dźenik Lidové noviny. ZSAT je wina na tym a dyrbi za to pokućić, zo je swój čas w rěčce Doubravka wjace hač 8 000 rakow zahinyło. Přičina jich smjerće bě zajědojćena woda rěčki, k čemuž je dóšło, dokelž běchu podźěle pesticida nurelle z nutřkozawodneje kanalizacije­ ratarskeho předewzaća do Doubravki zběželi. „Mortwe raki smy našli na 6,5 kilometrow dołhim wotrězku Doubravki. Njeńdźe wšak jenož wo to, zo su rěčne raki zahinyli, nimoměry toksiska maćizna je w spomnjenym wotrězku nimale wšitke žiwe organizmy kaž tež dalše škitane družiny zwěrjatkow zničiła“, rjekny direktor ČIZP Jan Panský. Po jeho sudźenju je tak cyły wokolny ekologiski system chětro wulku škodu poćerpjeł.

Dwójce hižo „ně“ wuprajene

Donnerstag, 07. April 2016 geschrieben von:

Dowěrnica němskeho knježerstwa za migraciju Özoğuz w Praze přebywała

Praha/Bratislava (dpa/K/SN). Rozdźěleć požadarjow wo azyl po jednotnym kluču na wšitke čłonske staty zhromadźenstwa, kaž to komisija Europskeje unije w zwisku z reformu azyloweje politiki mjez druhim namjetuje, Čěska kaž tež Słowakska jednomyslnje wotpokazujetej. Čěski ministerski prezident Bohuslav Sobotka­ je za to, politiku napřećo ćěkancam pod kontrolu jednotliwych statow wostajić. Z Bratislavy je słyšeć, zo měła komisija EU „europsku realnosć a wot­pokazliwu poziciju Visegrádskeje štyrki na wědomje wzać“.

Wulke wěstotne wobmyslenja

Mittwoch, 06. April 2016 geschrieben von:

Waršawa (dpa/SN). Ani štyri měsacy do zahajenja swětoweho zetkanja młodźiny z bamžom Franciskusom w Krakowje wadźa so w Pólskej wo rizikach tohole wulkozarjadowanja. Fachowcy knježerstwa za wěstotu maja wulke wobmyslenja, kaž powěsćowy sćelak TVN24 rozprawja. W swojim posudku rěča wo „wulkich rizikach za žiwjenje a strowotu wopytowarjow“. Mosty nad rěkami, kotrež swjedźenišćo wobdawaja, njejsu za telko ludźi twarjene. Nimo toho njedosaha infrastruktura,­ na přikład při masowej panice abo při trěbnym ewakuowanju, wěstotni eksperća sudźa.

„Njemyslimy na to, zarjadowanje přepołožić“, rjekny porno tomu Krakowski biskop Damian Muskus. Wón ma organizować zetkanje swjateho wótca z 2,5 milionami młodych katolikow ze wšeho swěta. Wulka płonina Brzegi pola Wieliczki, něhdźe 20 kilometrow wot Krakowa zdalena, je jeničke hodźace so městno za nócne modlenje a kónčnu Božu mšu 31. julija, Muskus wuzběhuje.

Nětko maja tež program

Mittwoch, 06. April 2016 geschrieben von:
Bratislava (SŽ/K). Nowe słowakske knježerstwo, kotrehož zestawu ma předsyda wobdźěleneje strony madźarskeje mjeńšiny Most-Híd Béla Bugár po zašmjatanym wuslědku wólbow za „najbóle njewočakowanu“, je mjeztym swój program zaměrow wozjewiło. Tak chce w běhu štyrjoch lět docpěć wurunany etat. Předwidźane su wyše wudawki za šulstwo, po wěstym času zniženje někotrych dawkow a polěpšenje kontrolnych mechani­zmow strowotnistwa. Prioritu změje bój přećiwo „anonymiće“, tuž přećiwo korupciju polěkowacym pozdatnym firmam. Do programa je tež zapisana „wosobinska­ materielna zamołwitosć we wobchadźe ze zjawnymi pjenjezami“. Wonkopolitisce wusměrja so knježerstwo stareho-noweho premiera Roberta Fica na to, praktikować jasnu proeuropsku kaž tež proatlantisku politiku, wšako přewozmje Słowakska 1. julija předsydstwo EU. Mjez słowakskej ludnosću so póčnje nahlad přesadźeć, zo tale koalicija ze Smera-SD, SNS, Mosta-Hída a Syće za kraj scyła najšpatniše rozrisanje njeje.

Čěska cyle prědku

Montag, 04. April 2016 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K). Štóž wo alkohol a cigarety přezměru rodźi abo rady njestrowje jě, nańdźe za hrěšenje přećiwo strowemu wašnju žiwjenja w Čěskej tak dobre wuměnjenja kaž skoro nihdźe druhdźe w Europskej uniji. Tole piše serwer iDnes, powołacy so na studiju instituta Epicenter. Ta ma Čěsku přisamom za „přistaw swobody“ předewšěm tohodla, zo njewobmjezuje w hosćencach konsumowanje alkohola a dowola reklamu za elektroniske cigarety kaž we wěstej měrje samo za alkohol. W tym padźe njezawidźomne prěnje městno zaběra Čěska tež „dźakowano“ tomu, zo ma najwjetšu přetrjebu piwa na swěće. Tomu po měnjenju awtorow studije polěkuje, zo je wone jara nisko zdawkowane.

Nimo Čěskeje su nastupajo alkohol, tobakowe a elektroniske cigarety kaž tež njestrowu jědź a napoje poměrnje liberalne mjez druhim Słowakska, Němska, Awstriska, Luxemburgska a Nižozemska. Za najmjenje swobodne w tym nastupanju mjenuje studija Finsku, Šwedsku, Wulku Britanisku, Madźarsku a někotre dalše kraje. Najdoraznišo reguluje Finska alkohol, tobak a njestrowe jědźe.

Antiterorowy zakoń w Pólskej

Freitag, 01. April 2016 geschrieben von:

Nutřkokrajna wěstotna słužba ABW z wobšěrnymi prawami

Waršawa. Po Brüsselskich terorowych nadpadach je nowe narodnokonserwatiwne knježerstwo Pólskeje hnydom reagowało. W běhu jenož někotrych dnjow zdźěłachu nowy antiterorowy zakoń. Přichodne dny chcedźa jón w sejmje wobzamknyć. Po woli knježerstwa ma noworjadowanje wot meje płaćić.

Centralnu rólu w „boju přećiwo terorizmej“ změje pólska nutřkokrajna wěstotna słužba ABW. Institucija změje potom nowe, dotal njesłyšane prawa. Tak smědźa terorizma podhladnych wukrajnikow hnydom z Pólskeje wupokazać. Nimo toho smědźa bjez dowolnosće sudnistwa telefonaty wotposkać a bydlenja podhladnych kóždy čas, tež w nocy, přepytać – štož dotal móžno njebě. Zajatych smědźa 14 dnjow bjez sudniskeho wukaza do jastwa tyknyć a přesłyšować, dotal smědźachu to jenož 48 hodźin. Štóž chce sej mobilny telefon kupić, dyrbi wot meje swoje wosobinske daty zawostajić. Internetne­ strony, pozbudźace k tero­rizmej, budu zawrjene.

Wusaknje Čecham woda?

Freitag, 01. April 2016 geschrieben von:
Praha (ČŽ/K). Brunicu z Turówskeje jamy wudobywaja drje w Pólskej, sćěhow wšak je tež na bliskej čěskej stronje. Wotmy­slene dalše nahladne rozšěrjenje jamy w kónčinje mjez čěskim Frýdlantom a Žitawu njewostanje po posudku wobstejaceje čěsko-pólskeje skupiny ekspertow bjez wuskutkow na podzemsku wodu. Tak je wočakować, zo wozmje so ně­hdźe 30 000 wobydlerjam Frýdlandskeho wuběžka pitna woda. Dalša ekspertiza ma tuž za móžne, čerpać jako narunanje pitnu wodu potom ze žórłow w Jizerskich horach. Trěbne připrawy kaž na přikład wodowody natwarić by wšak znajmjeńša dźewjeć lět trało a sej wjace hač 740 milionow eurow žadało. Tole čěske knježerstwo chětro starosći. Premier Bohuslav Sobotka pojědźe tohodla 8. apryla wosobinsce do Waršawy. „Budźemy so zasakle wo to prócować, zo docpěja so rozrisanja, kiž škitaja zajimy našich wobydlerjow a su tež na dobro wobswěta“, Sobotka praji. Spad dnowneje wody njeby jeno čěske­ wodarstwo trjechił, ale tež eko­systemy wohrozył.

Napjatosće a překwapjenja

Donnerstag, 31. März 2016 geschrieben von:

Peter Čačko z Bratislavy rozprawja za Serbske Nowiny

Lětuši nalětnik móža Słowacy woměrje mjenować měsac napjatosće a překwapjenjow – a to w zwisku z wólbami Wyšeje rady. Spočatk měrca bě napjatosć wulka była, kak drje wólby wuńdu. Wěste jenož bě, zo strona Smer-SD premiera Roberta­ Fica wjetšinu za samoknježenje hižo njedóstanje. Jako so z wólbnym wuslědkom dospołnje zašmjatana, za čas wobstaća samostatneje Słowakskeje hišće nihdy so njejewjaca situacija wukuli, zo ani zlěwa ani sprawa žaneje demokratiskeje wjetšiny njeje, so napjeće hódaše: kak dale? Do sejma bě wosom stron zaćahnyło, mjez kotrymiž ani njeje Křesćansko-demokratiske hibanje, kotrež bě wot prěnich swobodnych wólbow 1990 hač do njedawna politiske žwjenje w kraju postajało. Druhe wulke překwapjenje běše, zo zdoby so do parlamenta ekstremistiska Ludowa strona Naša Słowakska (LSNS), a to hnydom ze 14 sydłami. Nic jeno, zo podoba so uniforma tuteje strony tej, kajkuž běchu nosyli za čas słowakskeho stata z hnady Hitlera; hłosy dósta LSNS samo na wsach, kotrež bě němska Wehrmacht partizanow dla zničiła.

Karel Gott strowi swojich fanow

Donnerstag, 31. März 2016 geschrieben von:
Praha (ČŽ/K). Wo sławnym čěskim šlagrowym spěwarju Karelu Gottu njeje minjene měsacy wjele słyšeć było. Dowědźeć wšak bě so zjawnosć móhła, zo je wón lěkowanje raka z chemoterapiju derje znjesł a zo so tuchwilu bóle mandźelskej a swojimaj dźowčičkomaj wěnuje. Tele dny je dźenik Mladá fronta dnes publikował,­ zo bě sej 76lětny 30krótny dobyćer „Sołobika“ přez jutry z cyłej swójbu do wukraja wulećał. Wopytał je z njej Saksku, hdźež bě jeho na twjerdźiznu Königstein w Sakskej Šwicy wa­biło. Z njeje postrowi wón přez socialne syće wšěch swojich fanow. „Moji lubi přiwisnicy,­ jutrowne swjate dny sym sej ze swójbu prěni raz zaso jónu za hranicu wulećał. Přeju Wam krasne nalěćo, Waš Karel Gott“, napisa wón k fotografiji na twjerdźiznje z wuhladom na Łobjo. Wo dobrym strowotnym stawje spěwarja bě před někotrymi dnjemi tež hižo jeho managerka Aneta Stolzová rěčała. „Knjez Gott so jara derje čuje, a bych rjekła, dźeń wote dnja lěpje“, wona spomnjenej no­winje praji.

Čěska a China bok po boku?

Mittwoch, 30. März 2016 geschrieben von:

Hospodarske zrěčenja w hódnoće miliardow eurow wotzamknjene

Praha (ČŽ/K). Dźensa popołdnju je prezident Chiny Xi Jinping zakónčił swój historisce wuznamny třidnjowski wopyt Čěskeje republiki. Wysocy reprezentanća kraja rozžohnowachu jeho na lětanišću „Václav Havel“. Dopołdnja bě wón w palasće Žofín hromadźe z prezidentom Milošom Zemanon hišće z inwestorami diskutował a po tym sej Strahovski klóšter wobhladał.

Wopyt chinskeho prezidenta bě po sudźenju čěskich medijow přewodźany wot zahorjenych owacijow, ale tež rozhorjenych protestow. Tysacy su jemu na dróhach z chorhojčkami přiwyskowali, tak mjenowani aktiwisća pak protest zwuraznjeli. Mjez druhim wopancachu chinske chorhoje abo projicěrowachu wobrazy a teksty na twarjenja hrodu, kritizowace wopyt Xija kaž tež wobchodne zwiski Prahi z Pekingom.

Hewak dósta so hłowje chinskeho stata njemało česće. Tak bu wón z 21 salwami z kanonow witany, štož bě so posledni raz w 50-/60tych lětach w tehdyšej Čěskosłowakskej stało. Wurjadne tohorunja bě, zo je prezident Miloš Zeman jeho w swojej rezidency w Lánach přijał.

Anzeige