Motiwacija njech dale wostanje

Mittwoch, 07. März 2018 geschrieben von:

Žiwa serbskosć na wobdźělnikow šulerskeho seminara skutkowała

Budyšin (jž/SN/MiR). Šulerka Budyskeho Serbskeho gymnazija Sonja Rajzik bě w skupinje serbšćinarjow na lětušej 3. sakskej Slawiniadźe. Za gymnaziastku ze słowjanskorěčnymi korjenjemi njebě ćežko nadawki spjelnić. Teamowe wubědźowanje je wona z rušćinarjom, čěšćinarjom a pólšćinarjom jako třeća najlěpša skupina wotzamknyła. Swoje rěčne dokonjanosće dopokaza tež na zakónčacym zarjadowanju šulerskeho seminara, jako słowakski rejwanski pedagoga Jan Kozelnický wobdźělnikow pohonjowaše, słowjansku rěč dale wuknyć. Sonja hnydom wědźeše, zo wón słowakšćinu wužiwa. „Wjeselu so, zo wuknjeće znajmjeńša jednu słowjansku rěč a zo so za dalše ­zajimujeće. Dopokaz toho je, zo sće sej sem do stolicy Serbow dojěli. Nětko rěčće a njebojće so, tež hdyž njeje kóžde słowo prawe. Sym sej wěsty, zo sće tu nowych přećelow, z podobnymi rěčnymi zajimami namakali“, Jan Kozelnický rjekny.

Rěče zwjazuja

Mittwoch, 07. März 2018 geschrieben von:
Slawiniada je rěčny seminar za šulerjow 9. lětnika w Sakskej. Zaměr je dopokazać jim lěpšiny, hdyž jednu słowjansku rěč wobknježa. Mam projekt za zmysłapołny a jara wažny, wosebje hladajo na połoženje Sakskeje. Našej wuchodnej susodaj Pólska a Čěska stej słowjanskej krajej. Smy tuž hišće wušo z nimaj a jeju rěčomaj zwjazani hač mnohe druhe zwjazkowe kraje Němskeje. Slawiniada tuž k tomu přinošuje, zo předsudki napřećo słowjanskim susodam wottwarjamy. Rěče zwjazuja a zrozumjenje přiběra. Słowjenjo wopokazuja so tuž wotewrjeniši a hospodliwiši, hdyž sej jich rěč a kulturu zbližamy. Sama sym rušćinu jako druhu cuzu rěč w šuli wuknyła a njemějach žane ćeže. Wšako móžach tójšto wokablow wot serb­šćiny wotwodźeć. A gramatiske prawi­dła runje tak lochko zapřimnych. Ze swojej maćeršćinu a rušćinu móžu so tež w Pólskej a Čěskej derje dorozumić.  Jamila Žurec

Rady swoje zajimy pěstuje

Mittwoch, 07. März 2018 geschrieben von:

Fritz Funda je so na 3. sakskej Slawiniadźe we wobłuku serbšćina jako cuza rěč wobdźělił. Šuler 9. lětnika Serbskeho gymnazija Budyšin pochadźa z Rownoho, hdźež chodźeše do tamnišeje Witaj-pěstowarnje. Serbšćinu wón tohodla wuknje, dokelž bě ju tež jeho njeboh wowka rě­čała. „Bohužel njeje rěč našej maćeri dale sposrědkowała. Mać pak chcyše wowcyne korjenje wobchować, a tak smój mój młódši bratr a ja wot pěstowarnje sem serbšćinu wuknyłoj.“ Zo je wona sylnje wohrožena, Fritz jara wobžaruje. „Tež po wuchodźenju­ šule chcu na kóždy pad dale serbować a rěč dale dać.“

Ze serbskimi tradicijemi so Fritz runje tak zaběra. W jutrownym času wóskuje jejka – a čini to hižo wot małosće. Jeho poprawny konik pak je chemija. Na Slawiniadźe je so wobdźělił, dokelž chcyše rjany kónc tydźenja z přećelemi dožiwić a nowych ludźi zeznać. „Bě kaž w prózdniskim lěhwje. Atmosfera bě wulkotna. Hačrunjež nimo serbšćiny žane druhe słowjanske rěče njewobknježu, njemějach žane ćeže, so z hinak rěčacymi wobdźělnikami dorozumić.“

Dokument pokazuje wopačny směr

Dienstag, 06. März 2018 geschrieben von:

Sakske ministerstwo za kultus zaběra so z móžnosću, we wšelkich předmjetach ličbu wučbnych hodźin pomjeńšić. To wuwabja reakcije politikarjow na runinje kraja kaž tež wokrjesow.

Budyšin/Drježdźany (SN). Swobodni wolerjo w Budyskim wokrjesnym sejmiku su na namjety kultusa z wulkim rozhorjenjom reagowali. „Dokument kultusoweho ministra Christiana Piwarza a financneho ministra Matthiasa Haßa (wobaj CDU) pokazuje do wopačneho směra“, zdźěli předsyda frakcije Dirk Nasdala.

Tołmačerjo trěbni?

Freitag, 02. März 2018 geschrieben von:
Witani čujachu so wčera wšitcy hosćo swjedźenja k 20lětnemu wobstaću projekta Witaj w Choćebuzu. Dźěći z Hornjeje a Delnjeje Łužicy su zhromadnje pokazali, kak samozrozumliwje wone serbsce rěča. Tež přitomni wužiwachu składnosć, serbsce bjesadować. Tale samozrozumliwosć jewješe so tohorunja w delnjoserbskej narěči dr. Viktora Zakara, kiž skedźbni na předležacy němskorěčny přełožk. Mnohich je to překwapiło. Što pak to nětko za nas rěka? Kak postupujemy přichodnje na zjawnych zarjadowanjach – wěnowacych so serbskim temam –, na kotrychž witamy tež serbšćinu njerěčacych? Cyle jednorje: Trěbna je wotpowědna technika a trěbni su tołmačerjo. Narěče, přinoški a podobne hodźa dźě so w němskej rěči pisomnje předpołožić. Chibazo Witaj dalši zajim wubudźa. Njewšědne postupowanje dr. Zakara znajmjeńša zasłuža sej mój respekt a připóznaće. Milenka Rječcyna

Piwarz: Ličbysu wostrózbjace

Donnerstag, 01. März 2018 geschrieben von:

Drježdźany (SN/JaW). Sakski kultusowy minister Christian Piwarz (CDU) je z dotalnym wuslědkom přistajenja nowych wučerjow njespokojom. Kaž jeho ministerstwo wčera w Drježdźanach zdźěli, móžachu dotal 622 z cyłkownje 660 městnow wobsadźić. „237 je wukubłanych wučerjow a 385 su přidružnicy“, rěka we wotpowědnej medijowej zdźělence.

Christian Piwarz komentowaše ličby jako „wostrózbjace“. Při tym jemu předewšěm wulki podźěl přidružnikow starosće načinja. „Naš zaměr ma być swobodne městna z tymi wobsadźić, kotřiž buchu za to wukubłani. Dyrbimy nowowučerjam nuznje lěpši poskitk namje­tować a staršich kolegow z financnymi powabkami a wolóženjemi přidatnje motiwować. Je pjeć po dwanaćich“, kultusowy minister wuzběhny.

We wobłuku Budyskeje wotnožki Krajneho zarjada za šule a kubłanje móžachu po informacijach kultusoweho ministerstwa z 92 wjac hač 75 městnow wobsadźić, něhdźe 80 procentow z přidružnikami. Najwjac městnow wobsadźichu z nimale 31 na wyšich šulach, štož je samo wjac hač předwidźane.

Nadźija spušćena?

Donnerstag, 22. Februar 2018 geschrieben von:
20 lět je šwarna ličba – wosebje, maš-li z tajkej ličbu zwjazany jubilej. 1. měrca 1998 su w Choćebuzu model Witaj zahajili. Na zakładźe wuspěšneho skutkowanja při zachowanju delnjoserbšćiny, zmužichu so tam wobydlerjo wšelakeho rěčneho pocha­da na eksperiment, a nastało je ži­we­ Witaj-hibanje. Nadobo zajimowachu so za serbšćinu po wšej Łužicy, samo tam, hdźež běchu ju hižo spušćili. A wutworichu mnohe Witaj-skupiny. Mjeztym pak hižo dlěši čas wo załoženju dalšich tajkich skupin ničo słyšeć njeje. Z kotreje přičiny? Hač drje so zajim pozhubja? Nimamy hižo serbske institucije abo tež entuziastow, kaž něhdy Jana Barta, kotřiž pola no­šerjow za Witaj wabja a po wječorach w dźěćacych dnjowych přebywanišćach staršim wo lěpšinach zažneje dwurěčnosće powědaja? Bjezdwěla tajkich mamy! Pobrachuje pak tón abo ta, kiž so za nadawk hori. Milenka Rječcyna

Najwažnišo je serbšćinu nałožować

Mittwoch, 21. Februar 2018 geschrieben von:

Choćebuz (SN/MiR). Hižo nětko prócuje so dr. Viktor Zakar, nawoda Choćebuskeje wotnožki Rěčneho centruma WITAJ, zhromadnje ze swojimi sobudźěłaćerjemi wo zajimcow za lětuši Witaj-camp we wjes­nym šulskim domje w Jarješku. Tele dny wuńdźe aktualny flajer, kotryž za projekt wabi. Poradźene fotografije na nim swědča wo lóštnym a mnohostronskim programje w předchadźacym lěće. W Jarješku maja termin za camp hižo kruće do plana zapisany.

W lětnich prózdninach wot 15. do 20. julija móža so wobdźělnicy mjez sobu zeznać a so na mnohe wašnje zabawjeć. Hesła, kotrež RCW podawa, su wjelorake a zaběraja so z wuměłstwom, sportom a přirodu. Trochu njewšědne za tajki prózdninski přebytk budźe wubědźowanje w pječenju. Nócne pućowanje słuša tohorunja do programa.

Rěčny kurs za wučerjow

Dienstag, 20. Februar 2018 geschrieben von:

Budyšin (SN/MiR). Rěčnica Budyskeje wotnožki Krajneho zarjada za šule a kubłanje (LaSuB) Angela Ruscher wobkrući na naprašowanje SN, zo so we wobłuku Serbskeje rěčneje šule kurs serbšćiny bórze zahaji. „Rěčny kurs za wučerjow je w zakónčacych přihotach. Wobdźělnicy su wučerjo ze šulow, w kotrychž serb­šći­nu podawaja.“ Mjeztym je znate, zo chcedźa so na nim wobdźělić němscy zajimcy za nawuknjenje hornjoserbšćiny ze wšelakich šulskich družin. Mjez nimi su wuče­rjo ze serbskich kaž tež serbšćinu wuwučowacych šulow z Budyšina a Ra­dworja, z Njeswačidła, Kulowa a Hodźija. 1. měrca ma kurs z dwěmaj hodźinomaj serbšćiny na tydźeń zaběžeć.

Dale Angela Ruscher z LaSuB zdźěli, zo so kwalifikacija wučerki z Čěskeje republiki wotměwa. Wo wobsahowe wu­hotowanje kursa starała je so wědomostnica Serbskeho instituta dr. Jana Šołćina z přednoškami wo serbskich stawiznach a kulturje, wo sociolinguistice a dalšich temach. Hižo srjedu za tydźeń změje jenička wobdźělnica po rěčnym kursu swój prěni přednošk w rumnosćach Rěčneho centruma WITAJ.

Viadrina naj- woblubowaniša

Dienstag, 20. Februar 2018 geschrieben von:

Frankfurt nad Wódru/ Słubice (RD/SN). Europska uniwersita Viadrina je jara woblubowana. W rankingu njewotwisneho pohódnoćenskeho portala wysokich šulow „StudyCheck“ docpě wona w kategoriji „najwoblubowaniša uniwersita 2018“ prěnje městno. Hódnoćenje złožuje so na posudki studowacych. 8,88 z cył­kow­nje dźesać móžnych dypkow su studenća a absolwenća europskej uniwersiće přidźělili. We wuslědku zjimanej stej hódno­ćenje wysokeje šule a rata daleporučenja. Wobsahi studija, postupowanje docentow, wučbne zarjadowanja, wuhotowanje, organizaciju a biblioteku su přerěznje z 3,9 z pjeć móžnych dypkow posudźowane. 94 procentow wobdźělnikow Viadrinu dale poruča. Na městnomaj dwaj a tři slědujetej Uniwersita Hohenheim (8,66 dypkow) a Friedricha Schillerowa uniwersita Jena (8,58 dypkow).

Za předležace wuslědki mějachu studowacy přiležnosć, so k 516 wysokim šulam a k 16 000 studijnym směram po cyłej zwjazkowej republice wuprajić. Wjace hač 45 000 nazhonjenskich rozprawow studentow a absolwentow z lěta 2017 bu do rankinga zapřijatych.

Anzeige