Kotry proch by ty trěć chcył?

Freitag, 30. Juli 2021 geschrieben von:
Cordula Ratajczakowa

Jutře přeprošuje Budyski Kamjentny dom na premjeru němsko-pólsko-serbskeho wuměłstwoweho projekta z młodostnymi, zhromadny projekt to z Ludowym nakładnistwom Domowina. Njeje to prěni raz, zo pyta sej sociokulturny centrum serbsku instituciju jako partnera. „Za nas je to w bikulturnym měsće a regionje (...) žiwa normalita“, je jednaćel Kamjentneho domu Torsten Wiegel před třomi lě­tami našemu wječornikej w interviewje rjekł. Minjenu wot europskeho kooperaciskeho programa Interreg Pólska-Sakska spěchowanu modowu-hudźbnu dźěłarničku su zhromadnje ze Serbskim muzejom a wustajeńcu „Sorbian Street Style“ přewjedli. Tónraz su sej zwěrili jako zakład projekta „Muzyka sceniczna – Sce­ni­ska hudźba“ serbskorěčnu knihu wu­zwo­lić. Ze spartu literatura su tak dalšu wažnu mjezu překročili. Wšako płaći serbska rěč přeco hišće w tudyšej, wot němčiny dominowanej zjawnosći jako mylacy faktor. Ludźo dźiwnje na tebje hladaja, hdyž so serbsce z někim rozmołwješ, kaž sym hakle wčera w poprawom tež dwurěčnje wuhotowanym Budyskim wobchodźe dožiwiła.

Pokazaja wšědnu mjezynarodnosć

Freitag, 30. Juli 2021 geschrieben von:

Na mjezynarodne zetkanje je sej Njebjelčanska gmejna přichodne dny zastupjerjow swojich partnerskich komunow přeprosyła. Wo pozadkach zarjadowanja je so Marian Wjeńka z Njebjelčanskim wjesnjanostu Tomašom Čornakom (CDU) rozmołwjał.

Knježe Čornako, je waše kónctydźenske zetkanje móhłrjec narunanje za mjezynarodny gmejnski swjedźeń, kaž jón ze zašłosće znajemy?

T. Čornak: Cyle prawje, tak to je. Loni žane z našich kontaktow pěstować njemóžachmy, njebě žana młodźinska wuměna a runje tak žadyn gmejnski swjedźeń. Dokelž pak je nam wažne tele kontakty wudźeržować, smy sej swojich partnerow do Njebjelčic přeprosyli.

Što na wopytowarjow, ale tež na woby­dlerjow čaka?

Wobmjezowanja wulce njepytnyli

Montag, 26. Juli 2021 geschrieben von:

Po chětro dołhej přestawce je Jörg Młynk zaso na wopyt do Łužicy přijěć móhł. Koronapandemija bě rodźenemu Šunowčanej a jeho swójbje domojjězbje zas a zas zadźěwała. Z Jörgom Młynkom, kiž bydli a dźěła hižo dlěje hač lětdźe­satk blisko norwegskeho městačka Hønefoss w swójskim domčku, je so Janek Wowčer rozmołwjał.

Kak je so wam za čas sylneje koronapandemije w Norwegskej zešło, a sće wuwiće tež w Němskej sćěhowali?

J. Młynk: Wuwiće w Němskej smy jara nadrobnje sćěhowali. W Norwegskej njeběchu wobmjezowanja tak jara pytnyć kaž we Łužicy. Škitne nahubniki njejsmy žane trjebali, a na wsy bě jara měrne.

Kak sće pandemiju nastupajo šulu, dźěći a dźěło zmištrowali?

Tam-a-sem slědy zawostajiło

Freitag, 23. Juli 2021 geschrieben von:
Bianka Šeferowa

Wužadace šulske lěto 2020/2021 je so dźensa skónčiło. To je šulerjam, wučerjam a předewšěm tež staršim zawěsće wulke wolóženje. Přestawku su sej wšitcy wjace hač zasłužili. Štó drje by loni w awgusće na to myslił, zo budu šule měsacy dołho koronawirusa dla zawrjene.

Loni 14. decembra poda so Němska do druheho kruteho lockdowna, a šulska wučba je so zaso doma wotměwała. Tak su so hodowne prózdniny hižo 18. decembra započeli a nic kaž předwidźane 23. decembra. Poprawom dyrbjachu šule 11. januara zaso wotewrjene być, z čehož pak ničo njebu. Zakónčace rjadownje smědźachu tydźeń po tym zaso do šule. Wot 15. februara běchu tež zakładne šule zaso přistupne, měsac pozdźišo tež wšitke zbywace kubłanišća na wuchodźe Sakskeje. Wot 23. apryla pak běchu zwjazkoweho nuzoweho borzdźidła wšitke šule w Budyskim a Zhorjelskim wokrjesu znowa zawrjene. Skónčnje wot 19. meje smědźachu so šulerjo krok po kroku zaso do nich nawróćeć.

Zmužitym dźakowni być

Freitag, 16. Juli 2021 geschrieben von:
Milenka Rječcyna

Što je swójba a štó do njeje słuša? Po definiciji je to cyle jednore. Swójba je najmjeńša forma žiwjenskeho zhromadźenstwa. Štó pak do swójby słuša? Mnozy bychu­ rjekli, zo su to staršej a jeju dźěći. Je pak tomu přeco tak? Wotmołwu na tele prašenje dawaja dźěći a starši w ra­miku wustajeńcy, kotruž tuchwilu w Budyskim krajnoradnym zarjedźe pokazuja. Wobhladujo sej wobrazy, na kotrychž su widźeć wšitcy ći, kotřiž čuja so do swójby přiwzaći, dyrbju so smějkotać. Namolowane su tam swójba pinguina, słónčna róža z mnohimi kćenjowymi łopješkami, kotrež nana, mać a syłu dźěći zwjeseleja, abo su to nan a syn z gitaru na klinje a z maćerju pobokuo. Ze wšitkich wobrazow rěči wulka lubosć dźěći staršim a nawopak. Při tym njeje konste­lacija swójbow scyła jednora. Dźěći dźě su jeno zdźěla přiwuzne ze swójbu, w kotrejž bydla. A njejsu tež syn abo dźowka zwobraznjeneje maćerje, kotraž so sama wo holcu abo hólca stara. Ně, je to, zo bych definiciju dalši króć trjebała, žiwjenske zhromadźenstwo jednotliwcow ze wšelakich domjacnosćow.

Serbske pěsnje poněčim sobu spěwać

Donnerstag, 15. Juli 2021 geschrieben von:

We wobłuku 2. hornjołužiskeho festiwala dźěćaceje hudźby, kotryž su dźensa na dworje Budyskeho Kamjentneho domu zahajili, koncertuje jutře na samsnym městnje serbski spěwytwórc Bernd Pittkunings (Serbske Nowiny rozprawjachu). Bosćan Nawka je so z nim rozmołwjał.

Knježe Pittkuningso, festiwal je přede­wšěm na dźěći wusměrjeny. Kak sće so na to přihotował?

B. Pittkunings: Wuhotuju na hižo 40 lět programy za dźěći. To potajkim žadyn­ problem njeje. Wužadanje w tym zwisku stajnje je rozdźělne staroby wopytowarjow wobkedźbować. Wšako mam před sobu pěstowarske dźěći runje tak kaž šule­rjow w starobje hač do dwanaće lět. To móže chětro dificilne być. Jutřiši program wopřijima tójšto němskich ­pě­snjow­ a wjacore serbske, wšitke z mojeho pjera. Tele rozdźělenje mam za wažne, dokelž wotpowěduje to publikumej. Wotmysł je, zo němscy připosłucharjo serbske spěwy poněčim tež sobu spěwaja, za čož pak trjebaja takrjec sćoplenje w „zwučenej“ rěči.

Po dołhej přestawce budźeće zaso před publikumom hrać. Sće nerwozny?

Mi je ćežko optimist być

Freitag, 09. Juli 2021 geschrieben von:
Marian Wjeńka

Dokelž přebywach minjene štyri tydźenje zwonka Łužicy, njetrjebach so cyły čas na přikład wo žane płaćizny za bencin starać. Wšako njeběch na awto po­kazany. Nawróćiwši so spočatk tydźenja ćim bóle woči wuwalach, jako při tankownjach płaćizny wuhladach. Zdźěla nětko za liter ćěriwa wjace płaćiš, hač do pan­demije. Podobne nazhonich z tepjenskim płunom. W zašłych dwaceći lětach­ dóstawach stajnje w pózdnim nalěću zdźělenku, zo móžu sej za někak přijom­nu, abo lěpje prajene znjesliwu płaćiznu tank napjelnić. Jako so nětko swojeho dodawarja płuna za tym prašach, wón jenož wotkiwny a měnješe, hač drje njejsym při tankownjach pła­ćizny za bencin widźał a kak dyrbjał wón mi potom hišće wosebitu akciju poskićeć. A to třeće, štož mi napadny, bě započaty hruby twar jednoswójbneho domu w Prěčecach. Wonkowne a nutřkowne sćěny su drje hotowe, ale třěcha přeco hišće­ žana natwarjena njeje. To wona hižo spočatk junija, jako tam posledni raz nimo jědźech, njebě. Njewěrju, zo twarski knjez mjeztym žadyn lóšt na swój dom nima.

Budźić hordosć na korjenje

Donnerstag, 08. Juli 2021 geschrieben von:

Lětuši Serbski ewangelski domizniski dźeń wotměje so njedźelu we Wojerecach a na Horach. Z fararjom Wojerowskeje Janskeje wosady a koordinatorom zarjadowanja Heinrichom Kochom je Andreas Kirschke porěčał.

Knježe fararjo, na čo je serbski domizniski dźeń wusměrjeny?

H. Koch: Wón měł wšěm tym přeprošenje być, kotrymž su serbske korjenje wažne, kotřiž chcedźa so na nje dopomnić. Zdobom dźe wo to, serbsku rěč pěstować a ju dale žiwu dźeržeć, ale sej tež stawizny spřitomnić.

Štó podawk zaměrnje přihotuje?

H. Koch: Wo to stara so dźěłowy kruh něhdźe 20 angažowanych křesćanow z Wojerec, Blunja, Łaza, Slepoho a z dalšich cyrkwinskich wosadow. Wot wšeho spočatka je bywši serbski superintendent Jan Malink pódla. Hakle 29. junija je dźěłowy kruh pandemije dla zawja­zujcy postajił, zo so lětuši domizniski dźeń w połnym wobjimje wotměje.

Kotre wobsahi su planowane?

Štó budźe prěni mišter keklije?

Mittwoch, 07. Juli 2021 geschrieben von:

Dołho je trało, nětko pak móže Budyske towarstwo Škit swoje „1. swětowe mišter­stwa w ‚Pismikowej kekliji‘“ skónčnje wuhotować. Wubědźowanje wotměje so njedźelu, 11. julija, na byrgarskej zahrodźe Serbskeho ludoweho ansambla. Bosćan Nawka je so z městopředsydu Škita Robertom Maćijom wo cham­pionaće rozmołwjał.

Knježe Maćijo, hdy sće so pod kotrymi wuměnjenjemi na termin dojednali ?

R. Maćij: Poprawom wšak chcychmy turněr najprjedy loni nazymu a po tym lětsa nalěto přewjesć, štož pak wobstajnje měnjatych wobstejnosćow dla móžno njebě. Nět­čiša situacija nam dowola tajke zarjadowanje organizować, a tuž smy krótkodobnje rozsudźili, wubědźowanje njedźelu wuhotować. Předołho čakać ­tak a tak njesmědźachmy, wšako mamy pjenje­zy sakskeho fondsa „Čiń sobu!“, kotrež nam přilubichu, jenož hišće hač do kónca lěta k dispoziciji.

Čehodla sće sej runje zahrodu SLA za wubědźowanje wuzwolili?

Wulki wukon wuměłca je, tworić po wašnju, kajkež stajnje a wšudźe spóznawaš – wšojedne, hdy je wudźěłk nastał a što wupraja. To njerěka, zo njeje swojorazny personalny stil wuslědk wuwiwanskeho procesa. To tohorunja njerěka, zo njehodźeli so rozdźělne a (raznje) rozeznawace so tworićelske fazy identifikować. Kumšt w tym zwisku je, wuraz wobstajneho wosobinskeho wuwića wotbłyšćować, wopřijimajo wjelorake wliwy, dožiwjenja, nazhonjenja a dopóznaća, a sej přiwšěm swójski rukopis wobchować. Eberhard Peters słuša k łužiskim tworjacym wuměłcam, kotrymž je so to bjezdwěla poradźiło.

Anzeige