To a tamne (05.05.25)
Na awtodróze A 5 rejowała je kwasna hosćina njedaloko Freiburga. Do toho běchu wjacore awta kwasneje kolony wobchad zadźerželi. Potom někotři wulězechu a na dróze rejowachu. Šoferojo za kolonu njemějachu žane zrozumjenje a wołachu policiju. Zastojnicy kwasarjow z awtodróhi přewodźachu a kontrolowachu. Nětko dyrbja z chłostanjom ličić.
Sławny popowy spěwar Dieter Bohlen wosobinsce je paduchow prosył, wjesnu taflu sydlišća Tötensen w delnjosakskim wokrjesu Harburg zaso wróćić. „Moji přećeljo, sće tole byli?“ praša so Bohlen swojich fanow na Instagramje. Wón móhł sej derje předstajić, zo je něchtó taflu jako fanowu trofeju so wzał. 71lětny Bohlen w Tötensenje bydli. Spěwar, producent a sudnik pola „Němska pyta za superstarom“ přilubja sprawnemu paduchej zastupny lisćik za koncert.
Poradźowar přesadźeny
Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump je dotal najhłubšu personalnu změnu w swojim knježerstwje wukazał a narodneho wěstotneho poradźowarja Mikea Waltza wotwołał. Waltz ma přichodnje pola UNO w New Yorku jako wulkopósłanc USA skutkować. Wočiwidnje bě afera skupinskeho chata z tajnymi informacijemi USA, kotruž Waltzej wumjetuja, přičina přesadźenja.
Demonstracije měrne wostali
Berlin/Hamburg (dpa/SN. Na tradicionalnych demonstracijach lěwicarskeje a lěwicarsko-ekstremistiskeje sceny w Berlinje a Hamburgu je so wčera wjace hač 25 000 ludźi wobdźěliło. Powšitkownje je lětsa w dalokej měrje měrne wostało, zamołwići zdźěleja. Policija zdźěli, zo je so dwanaće policistow zraniło. Radikalni běchu w Berlinje praskotaki, kamjenje a bleše na zastojnikow mjetali.
AfD prawicarsko-ekstremistiska
Při tradicionalnej mejskej manifestaciji na Budyskich Žitnych wikach ...
Pólska njepřeje sej razniše kontrole mjezy
Berlin (dpa/SN). Pólske wulkopósłanstwo w Berlinje zhladuje skeptisce na připowědźene razniše pomjezne kontrole ze stron Němskeje, kotrež běštaj předsyda CDU Friedrich Merz a přichodny nutřkowny minister Alexander Dobrindt (CSU) připowědźiłoj. „Tuchwilne kontrole na němsko-pólskej mjezy su hižo wulki problem za wšědny pomjezny nadróžny wobchad a za fungowace nutřkowne wiki EU“, rjekny jednaćel wulkopósłanstwa Jan Tombinski nowinarjam. Wón poćahowaše so na hižo płaćiwe naprawy stareho amploweho knježerstwa, kotrež zawinuja hodźiny trajace haćenja na dróhach z Pólskeje do Němskeje. „Tohodla sej njepřejemy, zo so pomjezne kontrole hišće dale přiwótřa.“
Tombinski, kiž njeje hišće jako wulkopósłanc powołany, ale hižo jaki tajki dźěła, doda: „Wězo wotpowědujemy swojej zamołwitosći, wonkowne mjezy Europy k Ruskej a Běłoruskej škitać. Zdobom pak wočakujemy, zo swoboda pućowanja w Schengenskim rumje dale wobsteji.“
Pjenježne dary njezměnjene
Radebeul (dpa/SN). Při cyłosakskej akciji wosuškoweho pjenježka su loni něšto wjace pjenjez nazběrali hač lěto do toho. Po informacijach Sakskeje diakonije znosychu 25 151 eurow na dobro pomocneje organizacije „Chlěb za swět“. To bě z dobrymi 50 euram snadnje wjace hač 2023. Začuwamy přiběracu njewěstosć ludźi“, rjekny čłonka předsydstwa diakonije Kathleen Westphal powěsćerni dpa. „Ćim bóle so wjeselu, zo je so zaso telko ludźi na akciji wosuškoweho pjenježka wobdźěliło a znamjo solidarity sadźiło.“
Wot lěta 1994 nastajeja pjekarjo w swobodnym staće w dohodownym času pod hesłom „My mamy wosušk, druzy ani chlěba nimaja“ w swojich wobchodach tyzy za pjenježne dary. Kupcy móža do nich drobne pjenjezy ćisnyć, kotrež při nakupje wróćo dóstanu. Po tutym puću je so mjeztym wjace hač 800 000 eurow za projekty přećiwo hłodej, chudobje, njedosahacemu zežiwjenju a njesprawnym žiwjenskim wobstejnosćam nahromadźiło.
W 31. lěće akcije je so nimale 430 pjekarnjow wobdźěliło. Lěta 2020 nazběrachu rekordnych 38 000 eurow.
USA a Ukraina inwestuja zhromadnje
Washington/Kijew (dpa/SN). Přichodny zhromadny fonds USA a Ukrainy za nowonatwar ma do projektow k wudobywanju mineralijow, zemskeho wolija a płuna kaž tež z tym zwjazaneje infrastruktury inwestować. Tole je zastupowaca ministerska prezidentka Ukrainy Juli Swyrodenko po podpisanju hospodarskeho zrěčenja z Washingtonom zdźěliła. „Ukraina a zjednoćene staty zhromadnje inwesticiske projekty postaja, kotrež maja so financować“, wona internetnje piše. Prěnich dźesać lět njesmě fonds swoje dobytki wupłaćić, ale dyrbi je do nowych projektow inwestować.
Hladajo na wobmyslenja w Ukrainje, zo Kijew swoje zemske pokłady USA prosće přewostaja, rjekny Swyrodenko, zo je fonds runoprawny objekt USA a Ukrainy. Kijew swój podźěl z pjenjezami zapłaći, kotrež je z předawanjom licencow a surowiznow wuzbytkował. Amerika móže jako swój podźěl tež brónje přinošować, na přikład lětadła wotwobarace systemy.
Ze zhromadnymi mocami meju stajili
Internet zaso funguje
To a tamne (02.05.25)
Horcota minjenych dnjow so pominje – a to poměrnje spěšnje. Tole wěsća nam wjedrarjo. Wčerawši mejski swjedźeń steješe hišće cyle pod wliwom wyšiny „Quendolin“ z temperaturami snadnje pod 30 stopnjemi – najćoplišo bě ze 29,7 stopnjemi w badensko-württembergskim Waghäusel-Kirrlachu. Nětko pak přińdźe přewrót. Nižina „Henry“ přinjese hižo dźensa wječor chłódny a mokry powětr ze sewjera. Jutře wočakuja tež we Łužicy njewjedra, zliwki, krupy a wichor.
Rój pčołkow je wčera na Trierskim hłownym torhošću njeměr mjez ludźimi na dróze kaž tež we winarnjach a kofejownjach zbudźił. Někotři mějachu pčołki za strašne aziske šeršenje. Pčołar, kotremuž běchu wobrazy překasancow pósłali, móžeše ludźi změrować. Jednaše so woprawdźe wo pčołki, kotrež wón popadny a přesydli. Policija naměsto zaraći.
Nowe prawo mjenow wot jutřišeho płaćiwe
Berlin (SN). „Wot jutřišeje 1. meje je nowela zakonja wo prawje mjenow skónčnje płaćiwa!“ – Tak piše Berlinski mjeńšinowy sekretariat wčera w nowinskej zdźělence. Přisłušnicy narodnych mjeńšin móža wot nětka swoje swójbne mjeno na stawnistwje po kulturnej a rěčnej tradiciji swojeho ludu zapisać dać. Nowelu prawa swójbnych a ródnych mjenow běše zwjazkowy sejm loni 12. apryla wobzamknył.
Mjeńšinowa rada wuzběhnje: Při změnje mjena njesmě so swoboda wuznaća do prašenja stajić. Wuznaće k narodnej mjeńšinje ma swój zakład w Bonn-Kopenhagenskich deklaracijach z lěta 1955, w kotrychž so Němska a Danska k mjeńšinowemu prawu wuprajištej. Na wuznaću njesměš dwělować a tež přepruwowanje přisłušnosće k mjeńšinje njeje dowolene. Dóńdźe-li pak k tomu, zo stawnistwo wuznaće k narodnej mjeńšinje do prašenja staji, njech potrjecheni to bjezposrědnje mjeńšinowemu sekretariatej abo wotpowědnemu třěšnemu zwjazkej swojeje narodneje mjeńšiny zdźěla.
