Zatřělenje rekonstruowali

Donnerstag, 31. Mai 2018 geschrieben von:
Bratislava (SŽ/K). Po zamordowanju słowakskeho přepytowaceho nowinarja Jána­ Kuciaka a jeho slubjeneje Martiny Kušníroveje je mjeztym přez štwórć lěta zašło. Policija pak nima dotal ani jenič­keje indicije, kiž by na slědy skućićela pokazowała. Zo bychu snano kročel dale přišli, su kriminalisća tele dny we wsy Velká Mača w chěži, w kotrejž je Kuciak hromadźe z Martinu bydlił, mordarstwo zrekonstruowali. Zaměr njewšědneje ak­cije­ bě, zwěsćić, kak so dotal nazběrane zwěsćenja hromadźe hodźa. W domskim na kromje wsy je so tuž znowa třělało. Dwaj wutřělej stej słyšeć byłoj, krótko zaso­bu. „Martinka bu w kuchni zatřělena, Janko na schodach wudycha“, powěda po tym reporteram nan młodeho nowinarja Jozef Kuciak. Přepytowarjo njejsu so jeno za časowe zwiski zajimowali, ale tež za to, z kotreho městna je mordar třělał, štož namakanej patronje přeradźitej. Rekonstrukcija je tež dopóznaće wunjesła, zo Ján a Martina z wobswětleneje stwy njejstaj widźeć móhłoj, zo so wonka něchtó jeju chěži bliži. Njeskutk bě Słowaksku do hłubokeje politiskeje a towaršnostneje krizy storčił.

Pućowanje z dožiwjenjemi

Mittwoch, 30. Mai 2018 geschrieben von:

PIWARNJE na wulěće wopytać – to zmóžnja nětko Destinaciska agentura Dolní Poohří. Jeje nowy dožiwjenski program „Krušnohorská pivní stezka“ (Rudnohórska piwowa šćežka) skići wobdźělnikam składnosć, po puću załožić do cyłkownje 17 piwarnjow Čěskeje kaž tohorunja Sakskeje. W kóždej z nich poskićeja „woptawanja“ wšěch družin, kotrež tam zhotowjeja. W někotrych přewjeduja tež přednoški a seminary wo wašnjach produk- cije słódneje chmjelowiny.

Prezident hižo njekandiduje

Dienstag, 29. Mai 2018 geschrieben von:

Peter Čačko rozprawja z Bratislavy za Serbske Nowiny

Njehladajo na to, zo słowakskemu prezidentej Andrejej Kisce tuchwilu we wotpowědnych zwěsćowanjach měnjenjow telko wobydlerjow kraja dowěrja kaž lědma hdy – 46,2 procentaj woprašanych wuprajatej so w tym zmysle –, je so wón rozsudźił při přichodnych prezidentskich wólbach znowa za zastojnstwo hłowy stata njekandidować. W tym zwisku zdźěli, zo je pjeć lět słužby w palasće na hrodźe dosahacy čas, zo pak nima wotpohlad, woteńć cyle z politiki. Njekandidować znowa za najwyšu funkciju w staće, k tomu su Kisku wjacore wobstejnosće pohnuli, nic naposledk wšelke swójbne podawki. Kaž prajene – z politiskim skutkowanjom, kotrež bě so lěta 2014 započało, wón nochce přestać, ale přemysluje wo tym, kak móhł docpětu awtoritu a tohorunja dowěru wulkeho dźěla zjawnosće po skónčenju swojeho skutkowanja w prezidentskim palasće najlěpje zwužitkować a zahajić nowu dobu w Słowakskej.

Češa kanclerce Merkel njewěrja

Freitag, 25. Mai 2018 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K). Kotrej wosobinje swětoweje politiki najbóle wěrja a kotrej najmjenje, za tym je so zwěsćowarnja měnjenjow CVVM lětsa w aprylu mjez lud­nosću Čěskeje znowa wobhonjała. Z woprašowanja wuchadźa, zo maja ludźo prezidenta Miloša Zemana za hišće najbóle wěryhódneho. Ze 47 procentami je so nimale kóždy druhi respondent w tym zmysle wuprajił. Jako druhi z 33 procentami tež słowakski prezident Andrej Kiska pola Čechow poměrnje derje wobsteji. Jako třeći sćěhuje francoski prezident Emmanuel Macron, kotremuž wěri 26 procentow Čechow.

Na skali „činjerjow“ swětoweje politiki, kotrymž Češa najmjenje wěrja, steji na prěnim městnje němska kanclerka Angela Merkel. Jej tuchwilu 70 procentow čěskich ludźi njewěri. Hnydom za njej přińdźe prezident Zjednoćenych statow Ameriki Donald Trump, kotremuž 67 procentow respondentow njewěri. Ruski prezident Wladimir Putin njeje 66 procentam Čechow wěryhódny.

Porno zašłemu zwěsćowanju, wotmětemu w decembru 2016, je so Trump z 13 dypkami najbóle pohubjeńšił.

ČSSD wothłosuje

Donnerstag, 24. Mai 2018 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K). Wo wosudźe přichodneho čěskeho knježerstwa rozsudźić su nětko na rjedźe čłonojo socialdemokatiskeje strony kraja. W nutřkostronskim referendumje, trajacym wot 21. meje hač do 14. junija, maja so woni k tomu wuprajić, hač ČSSD z ANO w knježerstwje kooperuje abo hač to wotpokaza. Woprašowanje přewjedźe so na te wašnje, zo so čłonojo strony – něhdźe 17 500 jich ČSSD ma – w swojej městnej organizaciji – tych je přibližnje 1 400 – zhromadźa a w njej tajnje swój hłós wotedadźa.

Wuslědki referenduma njesmědźa jednotliwe organizacije do 15. junija wozjewić. Njeje-li znajmjeńša štwórćina sobustawow za wobdźělenje ČSSD na mjeńšinowym, wot KSČM podpěranym knježerstwje, rozsudźi wo tym definitiwnje centralny wuběrk strony.

Čěska socialdemokratija je nastupajo sobuskutkowanje w mjeńšinowym knježerstwje šefa ANO Andreja Babiša šćěpjena. Tak je senatna frakcija ČSSD ze swojim šefom Milanom Štěchom na čole čłonow pisomnje k tomu namołwjała, wotpokazać zastup do mjeńšinoweho knježerstwa ANO. Ústíska wobwodna organizacija je tohorunja přećiwo tomu, srjedźočěska pak za to.

Muzej wabi dalea wjace zajimcow

Dienstag, 22. Mai 2018 geschrieben von:

Krakow/Wadowice (JBR/SN). Kult wokoło Jana Pawoła II. w Pólskej njewoteběra. Nimale w kóždym měsće a městačku steji­ za njeho pomnik. Dróhi, naměsta, mosty, parki, šule, załožby a towarstwa su po nim pomjenowane. Ródny dom Karola Wojtyły we Wadowicach wopytuje lětnje něhdźe 250 000 ludźi z cyłeho swěta. Nětko maja tam moderny, multimedialny muzej, hdźež pokazuja awtentiske dokumenty, archiwne fota, filmy a najwšelakoriše předmjety wot časa naroda Wojtyły 1920 hač do jeho smjerće 2005 jako ­Jana Pawoła II. Wustajena je tam tež pistola, z kotrejž bě Ali Ağca 1981 w Romje na swjateho wótca třělił. Samo woblek bodyguarda z kapkami kreje bamža je Vatikan muzejej přewostajił.

Zajimawy je škleńčany chódnik, pod kotrymž widźiš kašćiki z pódu ze 104 krajow, kotrež bě pontifeks swój čas wopytał. Wo jeho nachilnosći k sportej swědča sněhaki, črije a nachribjetnik. Wo­dźićeljo rady powědaja, zo je Wojtyła hišće jako kardinal na prašenje nowi­narki „Přisteji to kardinalej, zo sněhakuje?“ raznje wotmołwił: „Štož kardinalej njepřisteji, je, špatnje sněhakować.“

Historiski podawk napodobnili

Dienstag, 22. Mai 2018 geschrieben von:

POŁDRA LĚTSTOTKA tele dny je, zo bu w Praskim Nachwilnym dźiwadle za­kład­ny kamjeń za twar Narodneho dźiwadła połoženy. K 150. róčnicy historiskeho podawka su čłonojo činohrajneho wobłuka wšelke tehdyše wobrjady wospjetowali. Wobstatk zarjadowanja běchu tež wustupy folklornych ansamblow a nazwučowanja staročěskeje polki. Přeprošeni běchu tohorunja zastupnicy gmejnow, z kotrychž pochadźeše prěnich dwaceći kamjenjow fundamenta.

Połoženje zakładneho kamjena Narodneho dźiwadła 1868 bě jedna z najwjetšich manifestacijow čěskosće 19. lětstotka. Cyła swjatočnosć traješe tehdy tři dny, a na wšěch 150 000 ludźi so na njej wobdźěli. Wjeršk dojimaweho po­dawka dožiwichu přitomni 16. meje, jako „wótc naroda“ František Palacký, politikar František Ladislav Rieger, dźiwadźelnik Josef Jiří Kolár a komponist Bedřich Smetana z pozłoćanym hamorkom wo zornowcowy blok z Louňovicskich skałow poklepachu, z čimž twar zahajichu. Smetanova opera „Dalibor“ měješe na to w Nachwilnym dźiwadle premjeru. Lěta 1881 Narodne dźiwadło wotewrichu, woheń­ w nim wšak wužada sej bórze dwulětnu přestawku.

Twarja nowy němsko-čěski železniski tunl

Freitag, 18. Mai 2018 geschrieben von:

Praha (SN). Plany za mjezy překročacy železniski tunl pod Rudnymi horinami su dźeń a konkretniše. „Po poli­tiskim dojednanju móžemy so nětko techniskim prašenjam a projektowanju wěnować“, rjekny čěski minister za wobchad Dan Ťok po zetkanju ze sakskim hospodarskim ministrom Martinom Duligom (SPD) wčera w Praze. Tam běštaj so dojednałoj, zo budźe cyłkownje 26 kilo­metrow dołhi podzemski zwisk po němskich twarskich předpisach twarjeny a wudźeržowany. Zakótwjene je to w mjezystatnym zrěčenju, kotrež chcedźa kónc lěta podpisać. Nětko přewjeduja studiju wo geologiskich wuměnjenjach a wo hospodarskosći projekta. Nowa čara za spěšniki by jězbny čas z Drježdźan do Prahi wot dweju a poł hodźiny na runje hišće hodźinu přikrótšiła. Tuchwilna na křiwicy bohata čara podłu Łobja je wu­ćežena. Nimo toho skorža wobydlerjo hary dla. Twarske dźěła, kotrež móhli lěta 2030 zahajić, płaća po dotalnych trochowanjach pjeć miliardow eurow.

Kaczyński knježi z chorownje

Freitag, 18. Mai 2018 geschrieben von:

Nichtó sej njezwěri bjez najsylnišeho muža Pólskeje něšto rozsudźić

Waršawa. Pólski statny prezident An-drzej Duda přebywa tele dny ze swojej mandźelskej w New Yorku. Tam ma wažnu funkciju: Před Bjezstrašnostnej radu Zjednoćenych narodow (UNO) dyrbi před diplomatami z wjace hač sto krajow přednošować, kaž pólske medije rozprawjeja. Referować chce na temu „Mjezynarodne prawo jako garant měra“. Pólskej je to wulka česć, wšako je wot spočatka januara na dwě lěće jako hóstny kraj do naj­wyšeho gremija UNO při­wzata.

Swój wopyt chce Duda tež za to wužić, zo by so z pólskimi krajanami w USA zetkał, předewšěm z ameriskimi wojakami pólskeho pochada. Tak planuje zetkanja mjez druhim w Chicagu a Jerseyju pola New Yorka. Tam bě minjeny čas k rozkorje mjez Polakami a měšćanostu dóšło, kiž chcyše pomnik za morjenych pólskich oficěrow w Katyńskich lěsach přez sowjetsku tajnu słužbu NKWD w Druhej swětowej wójnje wotstronić dać. Nowiny nětko žortuja, zo chcył ­Duda jenož tohodla do Jerseyja jěć, zo by pohladał, hač pomnik hišće steji.

Čěsku nowinarku přesłyšowali

Donnerstag, 17. Mai 2018 geschrieben von:

Bratislava (SŽ/K). W naležnosći zamordowanja słowakskeho přepytowaceho nowinarja Jána Kuciaka je tamniša kriminalna policija čěsku žurnalistku Pavlu Holcovu přesłyšowała. Kaž nowina Sme k tomu piše, su jej tež słužbny mobilny telefon wotewzali, w nadźiji, zo móhł jim ewentualnje dale pomhać. Holcová bě hromadźe z Kuciakom dźěłała na njedokónčenym artiklu wo počinanjach italskeje mafije w Słowakskej. „Je to cyłych wosom hodźin trajace napinace přesłyšowanje było“, Holcová rjekny. Telefon wotewzachu jej pječa z tukanja, zo móhła jeje elektroniska komunikacija wobsa­hować pokazki na dołho pytaneho mordarja. Kody jednotliwych powěsćow Holcová přiwšěm njepřeradźi. Kriminalisća chcedźa sej jeje daty z modernej techniku po druhim puću wotewrić.

Słowakske statne rěčnistwo je sej mjeztym wěste, zo bě mordarski atentat jeničce na Jána Kuciaka zaměrjeny był a jeho njewjesta Martina Kušnírová prosće „we wopačnym wokomiku na wopačnym městnje“ přebywała.

Anzeige

  • Tež lětsa je Domowina na swjedźenskim zarjadowanju wjacorym čestnohamtsce skutkowacym Serbam Myta Domowiny, Čestne znamješko Domowny a tohorunja čestne čłonstwo třěšneho zwjazka spožčiła.  Mjez wuznamjenjenymi běchu zastupjerjo wjacorych generacijow.