Třo čěscy wojacy zahinyli

Montag, 06. August 2018 geschrieben von:
Praha (ČŽ/K). Třo čěscy wojacy, w misije NATO słužacy, su njedźelu w dopołdnišich hodźinach na wuchodźe Afghanistana přez sebjemordarski nadpad zahinyli. Njeskutk sta so něhdźe dźewjeć kilometrow juhozapadnje Bagrama, hdźež ma wójsko USA swoje najwjetše zepěranišćo. Jednotka bě na rutinowej patruliji. Njepřihódneho terena dla dyrbješetankowe wozydło wopušćić a pěši dale za prawym hladać. Njejapcy na to ze skrywa ciwilny Afghana wuskoči a so rozbuchny. Čěscy wojacy su hnydom mortwi byli, jedyn ameriski a dwaj afghaniskaj wojakaj poćerpjechu ćežke zranjenja. Zamołwitosć za nadpad islamistiscy talibanojo přewzachu. Ćěła čěskich wojakow wosebite lětadło srjedu do domizny přewjeze. Prezident Miloš Zeman a premier Andrej Babiš staj přiwuznym woporow swoje hłuboke sobužarowanje wuprajiłoj. Na Twitteru Babiš zwurazni, woni su rjekojo, kotřiž su přećiwo terorizmej wojowali. Hłowa stata rjekny, zo smjerć čěskich wojakow při wšej zrudobje njesmě wotwjesć wot boja přećiwo terorizmej. Ličba pod Hindukushom zahinjenych čěskich wojakow je tuž na 13 rozrostła.

Krawne boje 63 dnjow trali

Freitag, 03. August 2018 geschrieben von:

Pólska swjeći 74. róčnicu Waršawskeho zběžka

Waršawa. Před 74 lětami je we Waršawje wudyrił ludowy zběžk přećiwo hižo pjeć lět trajacemu wobsadnistwu hitlerskeje Něm­skeje. Zběžk nawjedowaše eksilne knježerstwo Pólskeje w Londonje. Kóžde lěto 1. awgusta popołdnju w pjećich – dokładny to dźeń a čas, jako je so zběžk 1944 započał – tam awta, policajske jězdźidła, busy a tramwajki zastawaja, zo bychu na najwšelakoriše wašnje jednu minutu dołho z trubjenjom abo z wućom sirenow tehdyši podawk wopominali. Politikarjo kaž prezident Andrzej Duda, ministerski prezident Mateusz Morawiecki a maršalojo sejma a senata kładu wěncy na wojerskim pohrjebnišću Powązki a zetkawaja so z tehdyšimi zběžkarjemi k rozpominanju. Němske pósłanstwo w Pólskej wšitke swoje chor­hoje před domom napoł wysoko wupowěsnje.

Pokazki ze žiwjenja Keltow

Donnerstag, 02. August 2018 geschrieben von:

240 LĚT STARY KAKTUS wobsedźi w swojej zběrce něhdźe 200 eksemplarow ka­łačikow a sukulentow jich plahowar, ­Čěskobudějovičan Petr Řiha. Na rědkej starobje rostliny z mjenom „soehrensia borscherzi“ njeje dwělow, dokelž pochadźa wona hišće z wobsydstwa wuznamneho čěskeho botanikarja-wšudźebyła Alberta Vojtěcha Friča (1882–1944). Tón bě sej wony kaktus z wopyta boliwiskich Indianow sobu přiwjezł.

70lětny Řiha ma na zahrodźe blisko piwarnje Budvar tři škleńčniki połne kaktusow a sukulentow. W Čěskej je wón na tym polu připóznata kapacita. Cyłe lěto jězdźa k njemu zajimcy ze wšěch kónčin kraja, zo bychu sej pola njeho nowe družiny wobstarali abo so cyle jednorje wo dobru radu prašeli.

Jako jedyn z mało ludźi zamóže Petr Řiha kaktusy ze šćěpjenjom (pfropfen) rozmnožeć. Wuwučeny elektromechanikar je so spočatk 1960tych lět počał za kaktusy zajimować, jako bě wot jednoho ze swojich wujow někotre symješka darjene dóstał. Za stajnje nowymi druži­nami hlada wón pola znatych, na bursach a tež wuprawnje na Kanariskich kupach. Ze sukulentow ma za najdrohot­niše te z Azije a Madagaskara.

Festiwal z nowym mjenom

Mittwoch, 01. August 2018 geschrieben von:

Woblubowany hudźbny podawk w Pólskej zbudźa kritiku a diskusije

Kostrzyn (dpa/SN). Countdown za fanow festiwala je zahajeny. Wot jutřišeho smědźa woni zaso na pólskim najwjetšim zarjadowanju swjećić, lětsa pak pod nowym mjenom. Dotal rěkaše wone „Zastanišćo Woodstock“ a žněješe wjele připó­znaća. Nětko mjenuje so zarjadowanje „Pol’and’Rock“. „Bě načasu mjeno změnić“, zdźěli šeforganizator hudźbneho podawka Jerzy Owsiak. Jako přičinu mjenowaše wón rozkory zwičnjenja dotalneho festiwala, kotryž je přez lěta statysacy wopytowarjow k přibrjohej Wódry wabił.

Ukraina protestuje, EU jedna

Mittwoch, 01. August 2018 geschrieben von:

Kijew/Brüssel (ČŽ/K). Ukrainske wonkowne ministerstwo je raznje přećiwo tomu protestowało, zo su so někotři čěscy politikarjo na połkupje Krim na oficialnych ruskich zarjadowanjach wobdźěleli. Tak wone kritizuje, zo staj zapósłanc Europskeho parlamenta Jaromír Kohlíček (KSČM) a senator Jaroslav Doubrava (hibanje Severočeši) ze swojim delegaciskim přewodom w Sewastopolu paradźe wójnskich łódźi Čornomórskeho namórnistwa přihladowałoj a k tomu so ze zapósłancami krimskeje Dumy zetkałoj. W Kijewje maja tohorunja za njepřiměrjene, zo je čěska delegacija, kotrejž po rozprawach krimskich medijow tež městopředsyda KSČM Josef Skála přisłušeše, na połkupje wopytała Bachčisaraj, Jaltu a dalše města.

Ukrainske wonkowne ministerstwo woznamjenja wizitu čěskich politikarjow jako „njezakonsku kročel“, a skedźbnja zdobom na to, zo móhli so jeje nawjedowarjam napołožić wotpowědne sankcije. „Štóž Ruskej pomha jeje złóstnistwa wusprawnjeć, stanje so chcyjo nochcyjo z gratom w rukach Krjemla“, ministerstwo w protesće zwuraznja.

Ženij Da Vinciskeho formata

Dienstag, 31. Juli 2018 geschrieben von:

Peter Čačko rozprawja z Bratislavy za Serbske Nowiny

Techniski muzej słowakskeje stolicy ma wustajeńcu, kotraž zwjesela so njewšědneho zajima. Wěnowana je mjenujcy awstrisko-wuherskemu etymologej, polyglotej, wunamakarjej, tworjacemu wuměłcej, grawerej a dramatikarjej Wolfgangej von Kempelenej, žiwemu wot lěta 1734 do 1804.

Prezidentaj z ćahom po puću

Freitag, 27. Juli 2018 geschrieben von:
Praha (ČŽ/K). Prezidentaj Čěskeje kaž tež Słowakskeje Miloš Zeman a Andrej Kiska wotmějetaj njedźelu zhromadnu železnisku turu, wěnowanu 100. róčnicy zrodźenja Čěskosłowakskeje. Z historiskim prezidentskim ćahom pojědźetaj wonaj z čěskeho Hodonína do słowakskich Topol’čanow. Datum 29. julij kaž tež wobě spomnjenej městnje su stawiznisce wu- znamne – tón dźeń 1923 je hłowa stata Tomáš Garrigue Masaryk z Prahi do Topol’čanow prěni raz z wosebitym prezidentskim ćahom jěł. We wonym městačku z hrodom měješe wón swoje lětnje sydło. Hodonín je porno tomu Masarykowe ródne město. Tohodla Zeman a Kiska do wotjězda při pomniku załožićela Čěskosłowakskeje połožitaj kwěćel. Popołdnju jeho na městnje w Słowakskej počesćitaj. Jězbu w znamjenju wuskeje zwjazanosće a bratrowstwa wobeju krajow tež po dźělenju Čěskosłowakskeje zabsolwujetaj prezidentaj w salonowym wagonje, kiž bě Masaryk k 80. narodninam darjeny dóstał. W nim zhromadnje powobjedujetaj a jednanja mjez štyrjomi wočimi přewjedźetaj.

Poražka prezidenta Dudy

Freitag, 27. Juli 2018 geschrieben von:

Pólski senat plany ludoweho wothłosowanja wo wustawje wotpokazał

Waršawa. Pólski prezident Andrzej Duda je ze swojimi planami za wustawowy referendum, při kotrymž měli wobydlerjo tež wo sylnjenju prezidenta rozsudźić, zwrěšćił. Waršawski senat, w kotrymž ma knježaca narodnokonserwatiwna strona Prawo a sprawnosć (PiS) wjetšinu, je plany Dudy srjedu wječor po sydom hodźiny trajacej debaće wotpokazał. 30 senatorow hłosowaše přećiwo referendumej Dudy, jenož dźesaćo běchu za njón, tola 52 zapósłancow so hłosa wzda.

„Mój Božo“ a „ow“ w sejmje

Donnerstag, 26. Juli 2018 geschrieben von:

Waršawa (JBR/SN). Pólski sejm ma 460 zapósłancow. Wšitke wuradźowanja su nadrobnje protokolowane, nic jeno, štó wo čim kak dołho powěda, ale tež, što tamni zapósłancy přispomnjeja. Tak je w aktualnej legislaturnej periodźe wot 25. oktobra 2015 „brawo“ 2 660 króć słyšeć było, wurazaj „łža“ abo „łžiš“ 973 króć. Słowo „ow“ jewješe so 515 razow a „skandal“ 442 razow, jara často tež „Mój Božo“.

Nowina Rzeczpospolita, kotraž je dotalnu legislatiwnu periodu analyzowała, měni, zo je ta porno prjedawšim njewšědnje njeměrna a wichorojta. Njeje jenož wjac komentarow, wjele husćišo parlamentownicy tež přikleskuja, z pjasću wo rěčny pult bija abo z wjesołosću wubuchnu. Přerěznje stawa so wšo to 308 razow we wobłuku wšědnych posedźenjow.

Předsyda sejma Marek Kuchciński spyta, byrnjež na brutalne wašnje, spjećiwych zapósłancow disciplinować a jimmikrofon hasnje. Něhdźe pjeć króć na dźeń dyrbi to činić. W lětach do 2015 běše to přerěznje jenož 0,24 razy. Po měnjenju Rzeczpospolity debaty zapósłancow dale a bóle na chutnosći pozhubjeja, štož wobzamknjenym zakonjam scyła njetyje.

Češa a muslimojo

Donnerstag, 26. Juli 2018 geschrieben von:
Praha (ČŽ/K). Kak su Češa muslimam napřećo nastajeni, kiž w kraju bydla, a hač maja wo nich spušćomne informacije, za tym je so zwěsćowarnja Median mjez čěskej ludnosću wobhonjała. Wuslědk wujewja, zo ma jeno třećina wobydlerjow k nim wotewrjenu poziciju. Zbytk zadźerži so muslimam napřećo negatiwnje hač wotpokazliwje, njepopřejo jim žane prawa. Kotrej skupinje něchtó přisłuša, wobwliwujetej hłownje dwaj faktoraj – dokładnosć informacijow, kotrež něchtó wo muslimach ma, a zdruha wosobinska znajomosć někoho islamskeje wěry. Poćah k muslimam bywa wězo tež wot schodźenka zdźěłanosće kaž tež wot politiskich nahladow postajowany. Něhdźe pjećina ludźi znaje někoho ze zhromadźenstwa muslimow a so prawidłownje z nim zetkawa. Zwjetša je to kolega na dźěle abo susod. Tónle kruh ludźi přińdźe muslimam najbóle napřećo. Podobnje je to pola Čechow, kiž su w dowolu abo słužbnje w krajach z islamom jako hłownej nabožinu přebywali. „Wosobinska znajomosć zamóže muslimow trochu demytologizować.

Anzeige

  • 21. jolka-swjedźeń w Nuknicy je nimo. Štož zwostanje su dopomnjenki na rjany žortny a zabawny wječor w Nukničanskej Brězanec bróžni. Někotre impresije serbskeho wječora w Nuknicy, kotrež je naša fotografowka-wolontarka Hanka Šěnec zhotowiła, wam tule
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019