„Wulka moraliska wina“

Freitag, 16. April 2021 geschrieben von:

Pólscy biskopja wotpokazuja šćěpjenje přećiwo koronawirusej

Waršawa. Z wulkim wotmachom ludźi w Pólskej přećiwo koronawirusej šćěpja. Mjeztym je šěsć milionow wobydlerjow prěnju sykawu dóstało, dalšej dwaj milionaj tež hižo druhu. Hižo šćěpja tam ludźi w starobje 57 lět. Najebać to je ličba infekcijow přeco hišće wulka. W chorownjach lěkuja nimale 34 000 pacientow, wjace hač 3 400 z nich dyrbja z kislikom kumštnje zastarać. Knježerstwo je tuž wobstejacy lockdown hač do 25. apryla podlěšiło. Hosćency a hotele wostanu hač do 3. meje zawrjene. Za to smědźa so dźěći wot přichodneje póndźele do žłobikow a pěstowarnjow nawróćić. Tež sport pod hołym njebjom je zaso móžny.

Přisłušnosć k VW Škodźe tyje

Freitag, 16. April 2021 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K/SN). 30 lět je tomu, zo bě so awto­twornja Škoda Auto Mladá Boleslav pod třěchu němskeho koncerna Volks­wagen podała. A tale kročel, přećiwo wjele wobmyslenjam a wulkim zadźěwkam přez tehdyšeho ministerskeho prezidenta Vacláva Klausa zwoprawdźena, je wšak so jako dospołnje prawa a pře wšu měru wuspěšna wopokazała. Tak je produkciska kapacita předewzaća dźensniši dźeń wo šěsć króć wjetša hač lěta 1990. Hdyž bě tehdy wob lěto něhdźe 177 000 nowych wosobowych wozydłow twornju wopušćiło, nadźěła Auto Škoda wot lěta 2014 prawidłownje dobry milion jězdźi­dłow najwšelakorišeho razu.

Čěska reaguje wolóžena

Donnerstag, 15. April 2021 geschrieben von:

Witaja kónc stacionarnych namjeznych kontrolow na koronawirus

Praha/Mnichow (dpa/SN). W pomjeznych kónčinach knježi wolóženje. Koronakrizy dla zarjadowane stacionarne kontrole na mjezy k Čěskej su nimo. Naprawy su wčera wuběželi a njebudu hižo podlěšene, rěčnik zwjazkoweho nutřkowneho ministerstwa w Berlinje zdźěli. K wopodstatnjenju rěkaše, zo su ličby infekcijow w Čěskej minjeny čas widźomnje woteběrali. Zwjazkowy nutřkowny minister Horst Seehofer (CSU) bě wospjet rjekł, zo ma namjezne kontrole wosrjedź Europy jeno za posledni srědk w boju přećiwo pandemiji.

Čěski wulkopósłanc w Němskej Tomáš Kafka kónc stacionarnych namjeznych kontrolow wuraznje wita. Jemu je to wažna kročel po puću k dołho wočakowanemu nawrótej k normaliće w čěsko-němskich poćahach, kaž Kafka powěsćerni ČTK w Praze rjekny.

Muzej najrjeńšich nahubnikow

Mittwoch, 14. April 2021 geschrieben von:

Marek Krawc rozprawja za Serbske Nowiny z čěskeje stolicy

Praha. W nalětniku minjeneho lěta, na spočatku cyłoswětoweje koronapandemije, wukaza čěske knježerstwo praktisce přez nóc za wšitkich wobydlerjow kraja winowatosć, w zjawnosći nahubniki wužiwać. Bjezposrědnje po wozjewjenju tajkeho dotal njepředstajomneho postajenja njebě mnohim Čecham scyła móžno, wobstarać sej předpisany srědk w lěkarnjach abo dalšich předawanišćach strowotniskich tworow. Ludźo dyrbjachu tuž sami aktiwni być a sej swójski škit za hubu a nós zhotowić. Tak sta so šijawa z najdrohotnišim domjacnostnym nastrojom, bydlenja přeměnichu so na twornje nahubnikow. Garderobjerki w zawrjenych dźiwadłach a kinach, nadobo bjezdźěłni wuměłcy, rjadniske sotry, samo bywša prěnja dama Čěskeje republiki Dagmar Havlová, wšitcy šijachu za sebje a swojich sobučłowjekow tónle nětko za kóždeho wšědny kruch drasty.

Hlas by dobył

Mittwoch, 14. April 2021 geschrieben von:
Bratislava (SŽ/K/SN). Bychu-li so w Słowakskej nětko wólby parlamenta wotměli, wušli bychu wone podobnje kaž lěta 2020, jeno z druhim jasnym dobyćerjom. Z 23 procentami hłosow by z nich młoda strona Hlas něhdyšeho ministerskeho prezidenta Petra Pellegrinija jako najsylniša móc wušła. Lońši dobyćer, OL’aNO (tehdy z 25 procentami) by porno tomu pod skromne dźesać procentow přichilnosće spadnył, docpěwši jenož hišće dźewjeć procentow. Hibanju ekspremiera a nětčišeho ministra za financy Igora Matoviča by tak hakle štwórte městno zwostało. Druhe městno by wobsadźiła strona Sprawnosć a solidarnosć (SaS), nažnjawši 11,2 procentaj, a třeće Smer-Socialna demokratie z 10,9 procentami. Do Narodneje rady bychu hišće štyri dalše politiske strony zaćahnyli: Sme rodina (swójba) ze 7,2 procentomaj, Progresiwne Slovensko (PS) ze 6,2 procentomaj, Krest’anskodemokraticke hnutie (KDH) z 5,7 procentami kaž tež hakle wot njedawna wobstejaca Aliancia z pjeć ­procentami. Tu jedna so wo zhromadźenstwo madźarskeje mjeńšiny. Dotal politisce rozbrojena njebě wona při lońšich wólbach do Narodneje rady za­ćahnyć móhła.

Wonkowny minister pušćeny

Mittwoch, 14. April 2021 geschrieben von:

Praha (dpa/SN). Čěski wonkowny minister Tomáš Petříček je ze zastojnstwa pušćeny, kaž rěčnik prezidenta Miloša Zemana w Praze zdźěli. Hač k powołanju naslědnika ma socialdemokratiski kolega Petříčeka, nutřkowny minister Jan Hamáček, ministerstwo nawjedować. „Wopušću zastojnstwo z čistym swědomjom. Sym so stajnje za proeuropske a prozapadne wusměrjenje Čěskeje republiki zasadźał“, rjekny 39lětny Petříček.

Poł lěta do wólbow parlamenta w Čěskej so tak zwada w nawodnistwje strony socialdemokratow (ČSSD) přiwótřa, kotřiž su dźěl mjeńšinoweho knježerstwa. Petříček bě so wospjet kritisce nastupajo wobdźělenje na knježerstwje populista Andreja Babiša wuprajił. Při wólbach noweho předsydy ČSSD minjeny kónc tydźenja njemóžeše so wón ze swojim kursom jako přećiwny kandidat přećiwo ­Hamáčekej přesadźić.

K wjelelětnym kritikarjam Petříčeka słušeše tež prezident Miloš Zeman. 76lětny bě so hinak hač Petříček za to wuprajił, zasadźić ruske šćěpiwo Sputnik V a wobdźělić ruske firmy na twarje jadroweje milinarnje Dukovany.

Babiš: Njeběch ženje agent

Montag, 12. April 2021 geschrieben von:
Praha (dpa/SN). Poł lěta do wólbow parlamenta w Čěskej steji ministerski pre­zi­dent Andrej Babiš znowa po ćišćom nowych wumjetowanjow swojeje róle w socializmje do přewróta 1989 dla. Powě­sćo­wy portal Seznamzpravy.cz je minjeny pjatk pozdatnu kartajowu kartu tehdyšeje čěskosłowakskeje statneje tajneje słužby (StB) wozjewił, na kotrejž je Babiš pozdatnje jako agent zapisany. Babiš je hnydom na to kóždežkuli dźěło jako agent wotpokazał. Statna wěstota je ludźi jako agentow na kartajowych kartach wjedła, bjez toho zo bychu to wědźeli, 66lětny rjekny. Kartajowa karta nosy kołk „agent“ z kryjacym mjenom „Bureš“ a na zadnjej stronje mjeno Andrej Babiš. Karta pochadźa pječa ze słowakskeho Instituta za narodne wopomnjeće. Jako spočatk agentskeho dźěła na zakładźe „dobrowólnosće“ je lěto 1982 zapisane. Dźěłowy kruh agenta bě wonkowne wikowanje. Babiš rje­kny, zo njeje nihdy zawjazk za sobudźěło podpisał. Nimo toho tema dźensa nikoho wjace njezajimuje. W Słowakskej so rodźeny Słowak wumjetowanjam hižo wjele lět juristisce wobara. Wón přiznawa pak čłonstwo w komunistiskej stronje.

Žadyn „europski imperij“

Freitag, 09. April 2021 geschrieben von:

Zetkanje třoch politikarjow z Madźarskeje, Pólskeje a Italskeje w Budapesće

Budapest/Waršawa. W madźarskej sto­licy Budapesće je so štwórtk tydźenja, 1. apryla, zetkanje wotměło, kotrež móhło za přichod Europskeje unije hišće razne sćěhi měć. Madźarski ministerski prezident Viktor Orbán, pólski mini­sterski prezident Mateusz Morawiecki a bywši nutřkowny minister Italskeje Matteo Salvini su připowědźili, zo chcedźa swoje zhromadne dźěło wutwarić. Třo prawicarsko-nacionalnje wusměrjeni politikarjo po zetkanju na nowinarskej konferency připowědźichu, zo chcedźa so zhromadnje za „europske wozrodźenje“ zasadźić. „Miliony europskich wobydlerjow nječuja so politisce wotpowědnje a skutkownje zastupjeni“, Orbán rjekny.

K tomu chcedźa tele tři prawicarsko-nacionalne strony – madźarska Fidesz, pólska strona Prawo a sprawnosć (PiS) a italska Lega – zhromadne programy zdźěłać. Jim dźe předewšěm wo hódnoty kaž swójba, čłowjeska dostojnosć a křesćanstwo, rjekny Morawiecki.

Ludličenje w Čěskej

Freitag, 09. April 2021 geschrieben von:
Praha (ČŽ/K/SN). Po dźesać lětach wotměwa so w Čěskej zaso ludličenje. Sobotu tydźenja zahajene traje wone hač do 11. meje. W prěnimaj tydźenjomaj móža so daty Čěskemu statistiskemu zarjadej (ČSÚ) online sposrědkować. Po tym dyrbi so ČSÚ wupjelnjeny ćišćany naprašnik připósłać. Jeho direktor Marek Rojíček rjekny, zo bu tónkróć praktikowane wašnje ludličenja někotre razy testowane a zo su statistiskemu zarjadej přewostajene podaća před kybernetiskimi atakami derje škitane. „Smy so prócowali, njejednoru wěc nastupajo mnóstwo informa­ci­jow kaž tež sensibelnosć prašenjow wobydlerjam sčinić tak zlutniwje a zrozumliwje kaž jenož móžno.“ Na ludličenju so wobdźělić je winowatosć wšěch woby­dlerjow kraja, kotrychž je njecyłych 10,7 milionow. To płaći tohorunja za wukrajnikow, hdyž w Čěskej stajnje bydla. Za­zběh ludličenja online je wšak šmotawy był. Lědma zahajeny, kompjuterowy system wupadny, najskerje přećeženja dla. Nětko pak bjezporočnje dźěła, wobkruća direktor ČSÚ Marek Rojíček. Dotal buštej po jeho słowach přibližnje dwaj milionaj naprašnikow online wupjelnjenej.

Kemše lětsa pod hołym njebjom

Mittwoch, 07. April 2021 geschrieben von:

Marek Krawc rozprawja za Serbske Nowiny z čěskeje stolicy

Praha. Škitne naprawy a nuzowy staw charakterizowachu tež lětuše jutry w Čěskej. Wobydlerjam susodneho kraja bě mjenujcy tež za čas swjatych dnjow zakazane, swój domjacy wobwod wopušćić a swójbnych w druhich kónčinach kraja wopytać. Woblubowaneho koledowanja – zběranja jutrownych chłóšćenkow w kruhu přećelstwa abo pola susodow, kaž tež šwikanja žonow a holcow ze samoplećenymi jutrownymi witkami – dyrbjachu so kaž hižo loni wzdać. Tak wěnowaše so wjetšina Čechow sportej a ćělnemu derjeměću. Słódkosće, ju­trow­ne jejka, mazanec – pječwo, kotrež je němskemu wosuškej podobne – a ná­divka, nakid z kurjeneho mjasa, jejow a młodych kopřiwow, mějachu jutry pola wjetšiny Čechow jako tradicionalne swjedźenske speciality sydać. Tuž walachu so ludźo lětsa hakle jutrownu sobotu po cyłym kraju do nakupowanišćow, zo bychu so tam ze wšěm trěbnym zastarali. Knježerstwo bě mjenujcy spočatk minjeneho tydźenja rozsudźiło, zo wostanu wobchody ze žiwidłami wulki pjatk za­wrjene.

Anzeige