„Wšitko je so skrućiło a womłodźiło“
Na jubilejnym swjedźenju Serbskeho Sokoła je so Alfons Wićaz někotrych staršich a młódšich čłonow prašał, što jim sportowe zjednoćenstwo woznamjenja.
Jan Macka: Jako bu zwjazk před 25 lětami znowa załoženy, njemějach wo nim žane prawe předstawy. Tehdy njebě hišće wšitko tak, zo móžach rjec, zo podamy so nětko do dźěła. To so hakle pozdźišo wuwiwaše. Spóznach, zo su rozdźělne zajimy w sporće, jedyn hori so za tu, dalši za tamnu družinu. Běch wot młodych lět zahority kopar. Sym so potom wosebje na serbske wubranki zwažił. Běchmy wjele lět stara garda w Sokole. W lětomaj 2014 a 2015 smy nawod Sokoła do młódšich rukow dali. To bě jara derje. Po wjacorych lětach zwěsćam, zo je so wšitko skrućiło a dale womłodźiło. Starosta Milan Funka je dobry nawoda a zamóže dźěło spomóžnje dale wjesć.
Wočakowanja na lěto 2019
Nowe lěto – nowe wočakowanja. Abo wostanje wšitko při starym? Smy so někotrych ludźi za tym prašeli, što su sej za 2019 předewzali abo kotre maja wočakowanja a přeća. Snano namakaće mjez nimi mysl, kotraž tež waše přichodne 363 dnjow wobohaći.
Andreja Rjedźic-Bulankowa z Mješic: Njejsym sej ničo předewzała. Přeju pak sej, zo sej ludźo zaso naše dołho wuwojowane towaršnostne, křesćanskožidowske hódnoty wuwědomjeja. To mi wosebje hladajo na lětuše wólby jara na wutrobje leži.
Jan Nuk z Radworja: Přeju sej w nowym lěće wjace wuwaženosće mjez ludźimi a dostojniše mjezsobne wobchadźenje. Ekstremne diferency, kaž smy je loni stajnje zaso dožiwjeli, dyrbjeli so zwjesć na runinu, kotruž móža wšitcy akceptować. Na serbskim polu měł bój wo zachowanje rěče w srjedźišću stać. Nadźijam so wotpowědnych kročelow w kubłanišćach, kotrež spožčeja nadźiju do přichoda. Serbja dyrbjeli w tym nastupanju hišće wjetši wliw wukonjeć.
Předsydka je jimaca wosobina
Annegret Kramp-Karrenbauer je nowa předsydka CDU, Paul Ziemer nětko generalny sekretar. Wobeju je zwjazkowy zjězd pjatk a sobotu w Hamburgu wuzwolił. Što rěka to za stronu?
Matthias Grahl, delegat na Hamburgskim zjězdźe a předsyda frakcije CDU w Budyskim wokrjesnym sejmiku: Nowe nawodnistwo CDU ma nětko dopokazać, zo steji woprawdźe za rozmach. Wulkej stronje lěpje rozeznawać móc je wuměnjenje za to, zo so politiskej kromje dale njezesylnitej. Nowa předsydka je bjezdwěla jimaca wosobina. Hač móže wona wěrjomnu korekturu kursa wukonjeć, to pokazaja přichodne tydźenje. Sakskej uniji pak bychu wólby Friedricha Merza wjace pohona spožčili.
Ludowu stronu šěršo nastajić
Zwjazkowa kanclerka Angela Merkel znowa jako zwjazkowa předsydka CDU njekandiduje. Smy so w Serbach wobhonili: Kotry puć měła CDU po dobje Merkel kročić?
Matthias Grahl, předsyda frakcije CDU w Budyskim wokrjesnym sejmiku a pokładnik sakskeje CDU: Sym za to, zo so naša strona zaso na jasnje widźomny konserwatiwny kurs poda, kotryž njebu w dobje Merkel sćěhowany. To je trjeba, zo byštej so ludowej stronje zaso rozeznawałoj. Gerhard Schröder bě započał, štož je Angela Merkel wudospołniła, tak zo njejsu rozdźěle hižo spóznajomne. Přejach sej přeco muža kaž Friedricha Merza na čole CDU. Zo chce so wón nětko do politiki wróćić, z tym pak ličił njejsym.
Katharina Jurkowa z Hórkow: Bych sej přała, zo CDU při swojich zasadach wostanje a snano bóle na to dźiwa, zo ma křesćanske hódnoty w swojim mjenje zakótwjene. Wažne mi je, zo so wona bóle za ludnosć a wosebje za starosće jednorych ludźi zasadźa.
Mytowani čuja so česćeni
Přepodaće Myta Domowiny a dalšich počesćowanjow je wuznamjenjenym wulka česć. Što jim myto woznamjenja, za tym je so Milenka Rječcyna někotrych lětsa mytowanych woprašała.
Marek Rjelka, Myto Domowiny za dorost: Nam su z widom na naše skutkowanje w zašłosći myto spožčili. Snano smy druhich ludźi k tomu pohnuli aktiwni na polu serbskeje rěče być, snano tež na serbskim hudźbnym polu so angažować. Njejsmy drje hižo tak prezentni. Přiwšěm sej myslu, zo dale zajim zbudźamy.
Daniel Wjenk, čestne znamješko: Běch wulce překwapjeny wo tym, zo sym mjez mytowanymi. Alojs Langa je te dźěło, kotrež wukonjam w dźiwadłowej skupinje Konjecy/Šunow, sam mnohe lěta činił. Tuž wón wě, kelko dźěła za tym tči. Chcemy dale ludźi zawjeselić. Móžu tuž rjec, zo budźe přichodna premjera 9. nowembra 2019 w Šunowje.
Alena Kubánková, Myto Domowiny: Sym jara zradowana była, a mam to za wulke wuznamjenjenje. Myto dawa mi impuls dale činić, dokelž maja ći, kotřiž su mje namjetowali, moje dźěło za dobre. Tuž chcu, dołhož mi to strowota dowola, dale za Serbow skutkować.
Region jako cyłk wobjednawać
Konferenca Domowiny „Quo vadis, Łužica“ zaběraše so z přichodnym strukturnym wuwićom. Wobdźělnicy běchu ze wšelakorymi wočakowanjemi na zarjadowanje přijěli. Hač su so wone spjelnili, za tym je so Bianka Šeferowa wobhoniła.
Regina Krawcowa, społnomócnjena za serbske naležnosće Budyskeho wokrjesa: Dopóznaće konferency za mnje je, zo strukturne wuwiće mjezy přesahuje. Serbja móhli mosćik być, dokelž mamy wjele nazhonjenjow nastupajo mnohotnosć. Nimamy to jenož pokazać, ale so wotewrěć. Mamy Delnju a Hornju Łužicu jako cyłk zwičnić. Serbja su w regionje parlička a njedźělomny lud.
Dytaŕ Freihoff, čestnohamtski serbski społnomócnjeny wokrjesa Dubja-Błóta: Konferenca bě jara wobšěrna a zajimawa. Sym so na dźěłarničce kreatiwneho hospodarstwa wobdźělił. Tam su mnohostronske puće pokazali, što hodźi so w turizmje, kulturje a kreatiwnym hospodarstwje zdokonjeć. Konferenca bě wažna, dokelž móžach sej z druhimi Serbami mysle wuměnjeć, za čož často přiležnosć nimam.
Stwy přewětrjeća wjele pić
Smalace słónco, njepřestajna horcota a trajaca suchota su skerje typiske južnoeuropske zjawy. Kak wobchadźeja ludźo z lětušim ekstremnym lěćom? Smy so wobhonili.
Michaela Hrjehorjowa, přistajena Rěčneho centruma WITAJ w Budyšinje: Na dźěle mam wentilator stejo, kotryž so wobstajnje wjerći. Rumnosć je dosć wulka, tak zo ćopłotu wutraju. Warju sej tež čaj, kotryž po radźe fachowcow ćopły w małych lunkach piju. Po dźěle nětko wšědnje z kolesom na Budyski spjaty jězor kupać jědu. Při tym wužiwam chłódkojte pućiki. A přenocuju na balkonje pod hołym njebjom.
Grit Henčlowa, nawodnica Budyskeje pěstowarnje „Jan Radyserb-Wjela“: Dźiwam na to, zo dosć piju. Do mjezwoča sej tež rady wodu pryskam. Na dźěle w pěstowarni skazam za kubłarki lód abo smoothieje, kotrež sej w přestawce popřewamy. Dźěći móža so cyły dźeń na napitkach posłužować. Poskićamy jim brěčku, wodu a čaj. Wonka smy rano, tam tež snědamy. Dźěći móža so w bazenku kupać a z hadźicu wodu pryskać. Dopołdnja pak dźemy nutř.
Nadźija, zo njebě jenož bledźenje
Rozmołwu ze Saksami wotměchu ministerski prezident a z nim wosmjo dalši zastupnicy sakskeho knježerstwa wčera tydźenja w Budyšinje ze Serbami. Janek Wowčer je měnjenja třoch wobdźělnikow zezběrał:
Tomaš Čornak, Njebjelčanski wjesnjanosta (CDU): Je pytnyć, zo steja wólby před durjemi. Wšitke temy, kotrež buchu tu načate, leža hižo dlěje hač 20 lět na blidźe. Myslu sej, zo su to dźensa snano trochu na wědomje brali, zo njejsmy w zašłych lětach přejara dale přišli a nadźijam so, zo zamołwići wšitko, štož bu tu přilubjene, tež zwoprawdźa. Nadźijam so, zo bě to dźensa woprawdźity nastork do toho směra a njebě jenož bledźenje.
Regina Krawcowa, społnomócnjena Budyskeho krajneho rady za serbske naležnosće: Mamy tójšto wědomych Serbow, kotřiž sej zwěrja k najwšelakorišim temam so wuprajić. A mam tež wěstu nadźiju na tónle wječor, zo so z načatych temow woprawdźe něšto wukristalizuje – w zmysle serbskeho sydlenskeho ruma a w zmysle runohódneje dwurěčnosće.
Dožiwjenje wosebiteho razu
Šulerki a šulerjo 10. lětnika Serbskeho gymnazija Budyšin tuchwilu do šule njechodźa, ale wupruwuja so w powołanskim žiwjenju. Za to su sej cyle wšelake praktikumowe městna w zawodach a institucijach pytali. Praktikant w redakciji Serbskich Nowin Antonijo Matik je so někotrych swojich sobušulerjow prašał, hdźe tučasnje dźěłaja, kak spokojom su a hač móhli sej předstajić, dźěło pozdźišo tež powołansce wukonjeć chcyć.
Hannah Lehderec z Kamjeneje: Za praktikum požadała sym so w pochowanskim instituće, dokelž njemějach dotal hišće žadyn kontakt z tematiku smjerć. Wulki zajim běše doskónčnje hłowna přičina. W praktikumje zapřijimaja mje do wšitkich dźěłow. Wot wotewzaća ćěła hač k planowanju pohrjeba sym wšudźe pódla, dołhož so při tym derje čuju. Běch jara překwapjena, zo směm wšitko sobu dožiwić. Bych sej předstajić móhła, raz w tym směrje dźěłać.
Štó dobudźe, njeje tak wažne
Dźensa zahaja so w Moskwje lětuše koparske swětowe mišterstwa (WM). Euforija w Ruskej je wulka. Tež w Hornjej Łužicy napjatosć přiběra. Smy so tuž mjez Serbami naprašowali, kak napjeći su a hač chcedźa sej hry zhromadnje jako tak mjenowany public-viewing wobhladać abo skerje sami doma w kruhu swójbnych.
Luiza Winarjec z Radworja: Hry Němskeje a wulkich faworitow sej na kóždy pad wobhladam, ale doma zhromadnje ze swójbnymi abo z přećelemi. Sama žanoho faworita nimam. Popřała bych wězo Němskej, zo titul zakituje, ale sprawnje prajene sej to poprawom njemyslu.
Ławrjenc Bobka z Miłoćic: Dokelž so na polu kopańcy derje wuznawam, so jara na swětowe mišterstwa wjeselu. Wobhladam sej hry Němskeje a finalne partije na zjawnej sćěnowinje z wjesnjanami. Moje najlubše mustwo je lětsa Senegal, tež hdyž přewulke šansy na titul nima. Te ma skerje Brazilska, wšako stej nadběh a škit jara derje wobsadźenej. Ale tež Španičanam dobyće přicpěwam.
