Płaty w baroknej atmosferje

Mittwoch, 29. August 2018 geschrieben von:

Ramnow (SN/BŠe). Tekstilna industrija ma we Łužicy wjelelětnu tradiciju. Tež ludźo­ su dale zajimowani na tym, kak drohotne płaty, na přikład z lena, nastawaja. Njezadźiwa tuž, zo podawaja so kóžde lěto po syłach do Ramnowa na lenowe dny, zo njebychu jenož wudźěłki z Łužicy, ale z cyłeje Němskeje wobdźiwali a wězo kupowali.

Mjez něhdźe 200 wustajerjemi bě tež lětsa zaso Wjazońčanska manufaktura von Kleist. Towarstwo Wětrnik z Wodowych Hendrichec je zajimcam wšelake kročele wot rostliny přez zhotowjenje nitki hač k płatej rozłožowało. A wopy­towarjo móžachu so sami wuspytać. Wosebje dźěći składnosć wužiwachu. ,,Wužadanje je, swojej noze koordinować. Dale­ maja so lenowe nitki w prawym směrje kłasć, tak zo nastanje płat bjez zmylka“, rozkładźe Regina Hoyer jed­not­liwe wotběhi na ručnych krosnach. Wona wobdźěli so mjeztym štwórty raz na Ramnowskich lenowych dnjach.

Wězo móžachu sej ludźo lenowe płaty w najwšelakorišich barbach kupić, zo móhli sej doma něšto rjaneho zešić. Za to trěbne utensilije, nitki, knefle abo tu a tamnu radu jim tekstilni fachowcy sobu­ na puć dachu.

Bajki a njebajki

Mittwoch, 29. August 2018 geschrieben von:

Zo bajki wěrne njejsu, wě kóždy, kiž je wě­stu starobu docpěł. Najlěpši přikład za to je bajka wo Čerwjenawce, kotruž je wjelk zežrał. Zo tuta bajka wěrna njeje, sym kaž druzy tež po zasydlenju wjelkow we Łužicy z njeličomnych wozjewjenjow wjelčich specialistow zhonił. Wěm nětko, zo wjelk za čłowjeka strašny njeje. Za tu wědu sym po lěsach běhacym a wjelče hromadki přepytowacym specialistam woprawdźe dźakowny.

Přiwšěm mje tróšku mjerza, zo tež woni bajki baja. Twjerdźa mjenujcy, zo so wjelk čłowjekej wuwinje, zo jemu z puća dźe a zo so sydlišćam njebliži. Zo to cyle njetrjechi, w Delanach najlěpje wědźa. Tute móličke njewěrnosće pak njejsu tak wažne. Tuž měli wšitcy Łužičenjo dźakowni za wjelki być. Jenož pola nas sej wjelki mjez sobu na pazory teptaja, dokelž njeje za nich ruma dosć. A ničo njenaruna wjeselo, kotrež maja wulkoměšćanscy přećel­jo wjelkow z łužiskeje wjelčeje wobrady.

Lětsa znajmjeńša dwě črjódźe wjace

Mittwoch, 29. August 2018 geschrieben von:

Po cyłej Němskej – tež we Łužicy – so wobstatk wjelkow dale a bóle powjetša

W Budyskim a Zhorjelskim wokrjesu móžachu fachowcy sakskeho wjelčeho managementa aktualnje jednu nowu črjódu wjelkow dopokazać. Hižo w zašłym monitoringowym lěće, kotrež traje­ wot 1. meje do 31. apryla, mějachu w lěsnej kónčinje Massenei južnje Drježdźan kaž tež mjez Lubijom a Žitawu prěnje pokazki, zo su so tam rubježne zwěrjata zaměstnili. Tele teritorije njeběchu hišće z wěstotu wobkrućene. Nětko potajkim dopokazy předleža.

Zachowanje rěče do plana zapisać

Dienstag, 28. August 2018 geschrieben von:

Nowy brunicowy plan Wochožanskeje wuhloweje jamy bě diskusijna tema dweju gremijow wčera we Wojerecach. Stejišća zjawnych zarjadow a institucijow hižo předleža a maja so w dalšim planowanju wobkedźbować.

Wojerecy (AK/SN). Rowno, Mułkecy, Trjebink a Slepo-juh njeměli přichodnje hižo žadyn dźěl brunicoweho plana Wocho­žanskeje wuhloweje jamy być. Prioritneje płoniny Slepjanskeje kón­či­ny měli so zamołwići wzdać a škit sy­dlišćow před wotbagrowanjom do plana kruće zapisać. To podšmórny za­stupo­wacy wjesnjanosta gmejny Slepo Ingo Hersch­mann wčera na posedźenju brunicoweho wuběrka regionalneho planowanskeho zwjazka Hornja Łužica-Del­nja Šleska we Wojerecach. „Mjenowane wjesne dźěle dyrbjeli z wudobywan­skich planow wuwzać. My jako gmejnje Slepo a Trje­bin sej to w zajimje woby­dlerjow ža­damy“, Ingo Herschmann po­twjerdźi.

Kóždy swjeći swoju domchowanku

Montag, 27. August 2018 geschrieben von:

Wučomnicy zelenych powołanjow maja najlěpše powołanske šansy. Minjeny pjatk dóstachu woni w Pančicach-Kukowje swoje wuswědčenja a k tomu wjele dobrych pokiwow hosći.

Pančicy-Kukow (SN/BŠe). „Štóž so kóždeje mróčele boji, njemóže so z ratarjom stać“, zwurazni krajny rada Budyskeho wo­krjesa Michael Harig (CDU) pjatk na wuwjazanju wučomnikow zelenych powołanjow ratarskeho wobłuka. Runje lět­sa­ njeje wjedro buram žane kmane wuměnjenja wobradźiło. Woni maja swoju lubu nuzu, z wuskutkami suchoty wobchadźeć. „Ratarjo maja so stajnje dobrych wonkownych faktorow nadźijeć, štož je zawěsće tež dobra šula w priwatnym žiwjenju.“ Runje tak skedźbni krajny rada na to, zo přeje sej z ratarstwa wjac pozitiwnych powěsćow. „Ludźo kupuja swoje zežiwidła we wulkich kupnicach. Zwotkel produkty pochadźeja, je mnohim skerje njewažne.“ Emocionalne reakcije přińdu hakle potom, su-li wudźěłki dróše. Při­wšěm mnozy njewědźa, kajka próca a časa za tajkimi tči.

Projekt wobydlerjam rozłožili

Freitag, 24. August 2018 geschrieben von:
Při Hamorskej milinarni chce wodu a wopłóčki předźěłace předewzaće OEWA připrawu twarić, w kotrejž móža błóto z wodočisćernjow sušić. Zawčerawšim su projekt wobydlerjam w Hamorje předstajili. Předewšěm bywši sobudźěłaćerjo milinarnje so za to zajimowachu. Projektowy nawoda Paul Lardon (nalěwo) je zajimcam připrawu rozłožił. Foto: Joachim Rjela

Po wjelčej škodźe nětko rewizija

Donnerstag, 23. August 2018 geschrieben von:

Budyšin (SN). Sakske wyše zarjadniske sudnistwo w Budyšinje přizwoli nětko rewiziju w skóržbnym jednanju, w kotrymž žada sej skóržbnik wot Swobodneho stata Sakskeje zarunanje škody, nastateje přez wjelka. Wo wobzamknjenju z 2. awgusta je zarjadniske sudnistwo wčera informowało.

Při nócnym njezbožu w decembrje 2013 na zwjazkowej dróze B 6 w Mišnjanskim wokrjesu buštej dwě wosobje zranjenej, wjacore konje skóržbnika morjene. Konje běchu wjelka na pastwišću čuli a na dróhu ćeknyli. Blisko pastwišća běchu wotćišće wjelčich pacow zwěsćili.

Próstwa wo zarunanje škody njebě wuspěšna, tež skóržbu přećiwo wotpokazowacemu rozsudej njeje Drježdźanske zarjadniske sudnistwo dopušćiło. W nětko přizwolenym rewizijnym jednanju maja wujasnić, hač móža zarunanje za škodu po paragrafje 40 wotr. 6 Sakskeho přirodoškitneho zakonja tež potom płaćić, hdyž – kaž wot skóržbnika podate – njeje direktne wobdźělenje wjelka wěcnu škodu zawiniło. Dokelž su hišće někotre přidźěła trěbne, liča Budyscy sudnicy hakle klětu z ertnym jednanjom.

Wučomnicy maja dobru perspektiwu

Donnerstag, 23. August 2018 geschrieben von:

Grodk (JoS/SN). Papjerowa fabrika, zawod Dunapack a milinarnja Spreerecycling w Grodku, kotrež maja jako wotnožki předewzaća Hamburger Rieger dohromady 500 direktnych dźěłowych městnow, su druhi najwjetši dźěłodawar regiona. Z twarom noweje mašiny za produkciju papjery PM“ budu hišće dalši sobudźěłaćerjo trěbni. To wobkrućichu nawodźa papjernika (Papierfabrik) tele dny na swjedźenskim zarjadowanju w Grodkowskim hrodźe, hdźež su 17 młodych fachowcow z wuspěšneho wukubłanja wuwjazali. Wšitkim móžachu dźěłowe městno w jednej z mjenowanych třoch twornjow poskićić. Hladajo na 38 wučomnikow leži tam wukubłanska kwota pola sydom procentow, štož ma tež tak wostać. Wšako dósta samsny dźeń dźewjeć młodostnych swoje wukubłanske a studijne zrěčenje. Nowi wučomnicy pochadźeja z Wojerec, Grodka, Wjelceje a Žitawy.

„Wuchod móže wojować“

Mittwoch, 22. August 2018 geschrieben von:

Na dźaknym zarjadowanju tež tójšto kritiki słyšeć było

Zhorjelc (SN/BŠe). Dlěje hač dwě lěće wojowachu wobydlerjo regiona poboku sobudźěłaćerjow Zhorjelskeju zawodow Bombardier a Siemens wo to, stejnišći zachować. Hač běchu to akciske dny, demonstracije, rjećazy ludźi, napominanske straže a dalše protestne zarjadowanja – wšudźe su přistajenych předewzaćow podpěrali. „Zawodaj zdźeržeć bě jenož móžno dźakowano wulkej solidariće. Z tej mocu móžachmy rozsudy koncernow wobwliwować. Smy dopokazali, zo móže wuchod wojować. Tež hdyž mamy hišće wjele dźěła před sobu, je načasu so dźakować“, wuzběhny prěni społnomócnjeny dźěłarnistwa IG metal wuchodna Sakska Jan Otto do dźakneho zarjadowanja „Zhorjelc wostanje! Naš zhromadny wuspěch!“. Wone wotmě wčera na Zhorjelskim Marijinym naměsće, hdźež wuhotowachu měšćanski swjedźeń.

Zda so wizija być

Montag, 20. August 2018 geschrieben von:
Jako sym před nimale dźesać lětami prěni raz wo tym słyšał, zo planuje tehdyše předewzaće Vattenfall we wobłuku rekultiwacije pohórnistwowych płonin Wochožanskeje jamy blisko Běłeje Wody přirodoškitny jězor, Kutowski, njemóžach sej to prawje předstajić. Zwotkel měła woda přińć, so tehdy na přikład prašach. Nětko sym tróšku mudriši, byrnjež naročny projekt hišće znajmjeńša lětdźesatkaj trał. Wot pjatka ćeče woda z Čelnjanskeje rjedźernje za jamowu wodu do areala. Hinak hač w nastawacych pohórnistwowych jězorach LMBV hlada zamołwitym nětčišeje LEAG tež po dozapławjenju ­Kutowskeho tójšto dźěła do rukow. Dokelž dokónčeny budźe kumštnje zapołoženy jězor hakle potom, hdyž z Wochožanskeje jamy žanu brunicu wjace njewudobywaja. Syć hrjebjow ma Kutowski jězor potom z wodu zastarać. A tale syć zda so mi dźensa runje tak wizija być kaž před lětdźesatkom jězor sam. Axel Arlt

Anzeige