Komisija dźěłać započała

Dienstag, 26. Juni 2018 geschrieben von:

Wuradźuja nětko wo přichodźe brunicoweho hórnistwa w Němskej

Berlin/Wjelcej (SN/BŠe). Dźensa je so w Berlinje wuhlowa komisija prěni raz schadźowała. 23 ludźi chce nětko prawi­dłownje wo přichodźe brunicoweho hórnistwa w Němskej wuradźować. Mjez nimi stej zastupjerce z Łužicy. Jónu Grodkowska měšćanostka a rěčnica Łužiskeho kruha Christine Herntier (njestronjanka) a Hannelore Wodtke z woler­skeho zjednoćenstwa „Zeleny přichod Wjelcej“ tamnišeje měšćanskeje rady. „Změjemy tójšto dźěła so přesadźić“, zdźěli Wodtke do konstituowaceho po­sedźenja. Wona zasadźa so předewšěm za to, žane nowe brunicowe jamy njezarjadować. Dotal je planowane wobydlerjam Prožymja hakle w lěće 2020 rjec, kak tam dale póńdźe. „To je přepozdźe. Ludźo njemóža z tajkej njewě­stosću dale žiwi być.“

Kórki lětsa prjedy žnjeć započeli

Mittwoch, 20. Juni 2018 geschrieben von:

Kórki a len słušeja k najznaćišim wudźěł­­kam w Błótach. Zašły tydźeń su zamołwići kołowokoło Błótowskeho towarstwa žně kórkow oficialnje za­hajili­. Len pak hišće chwilku trjeba. Tuchwilu rostlina kćěje a kuzła cunju­ lila barbu na zahonach.

Błóta (SN/BŠe). Na něhdźe 50 hektarach plahuje biozawod Frehn w błótowskim Schöneiche kórki. W aprylu běchu tam symjo wusyli, nětko su woblubowanu zeleninu hižo žnjeć započeli. Wuskut­ko­wała je zažne žně změna wjedra kónc apryla, hdźež dóńdźe ke konstantnje ćopłym temperaturam wodnjo a w nocy. Lětuši měsac meja słuša k najćoplišim wot časa­ zapisowanjow wjedra. Sylne zliwki a krupy su na někotrych polach k tomu wjedli, zo su so rostliny pomałšo wu­wili, štož pak bě jenož krótkodobny zjaw. Přiwšěm kórki w Błótach hižo wot kónca meje domchowaja.

Spěchuja strukturnu změnu

Dienstag, 19. Juni 2018 geschrieben von:

Iniciatiwa CLEANTECH na fachowu konferencu přeprosyła

Čorna Pumpa (JoS/SN). Přichod Łužicy po wudobywanju brunicy žada sej wuske splećenje hospodarstwa z politiku a wědomosću. Runje tak su wutworjenje nowych rjećazow, zwoprawdźenje inowatiwnych projektnych idejow a eficientne wužiwanje wobstejacych resursow trěbne. Wo tym wuradźowachu njedawno wobdźělnicy fachoweje konferency CLEANTECH w Čornej Pumpje, kotrejež hesło bě, łužiske inowacije zwoprawdźić.

Na derje wopytanym zarjadowanju informowachu tohorunja wo aktualnym stawje spěchowanskich programow.

Konjecy/Ralbicy (SN/BŠe). Plahowanje wowcow słuša k łužiskej kulturje. Wo tym přeswědči so minjeny pjatk sakski ministerski prezident Michael Kretsch­mer (CDU) w Konjecach. Na łuce jemu Konječanski plahowar wowcow Měrćin Just rysowaše, zo ma so Róžeńčanskeje wjelčeje črjódy dla dale a ćešo. Wón dźě měješe zašły čas wosebje wjele stratow rubježneho zwěrjeća dla. Zas a zaso dósta­waše nadawk, swoju pastwu hišće bóle­ zawěsćić. Nazornje je Just pjatk přitom­nym politikarjam wšelake etapy na přikładźe płota demonstrował a jim tak tuchwilne poćežowanja wuwědomił. Dale wobžarowaše wowčer wobšěrne dlijace­ so financne wotrunanje. ,,To njemóže hižo tak dale hić. Trjebamy nuzne rozrisanje“, Just wuzběhny. To wšak je nětko tež ministerskemu prezidentej jasne­, kiž zwurazni, zo měli wotškódnjenje nanajspěšnišo wolóžić. ,,Mamy ćišć na knježerstwo w Berlinje přiwótřić.“ Wjelk pak ma škitny status, kotryž njehodźi so zakonsce tak lochko wobeńć.

„Namrěwstwo nana njepředam“

Donnerstag, 14. Juni 2018 geschrieben von:

Mandźelskaj Else a Günter Zech z Miłoraza wojujetaj wo zdźerženje swojeje ródneje wsy

Po planach předewzaća Łužiska energija a milinarnje (LEAG) ma so Miłoraz rozšěrjenja Wocho­žanskeje brunicoweje jamy dla wotbagrować. Kaž we wšelakich žórłach rěka, je wjetšina wobydle­rjow za přesydlenje, dokelž hižo proch a haru njeznjesu. Přiwšěm pak so někotři tež spjećuja.

Hans Rulka bě z dowěru do Boha žiwy.­ Kóždu njedźelu chodźeše w Slepom kemši, a mandźelska jeho přewo­dźeše. „To běše jimaj wažne“, do­pomina so Günter Zech na staršeju jeho maćerje. W lěće 1910 natwarištaj sej w Miłorazu štyristronski statok. Hans Rulka dźěłaše jako muler. Připódla re­parowaše kachle cyhelnicy w Nowym měsće nad Sprjewju. Mandźelska pak staraše so wo domjacnosć. „Sprócniwje je wona kóždu hriwnu za chěžu a dwór lutowała“, wnučk rozkładuje.

Klewerne rozrisanja trěbne

Mittwoch, 13. Juni 2018 geschrieben von:

Lětuše předewzaćelske myto za Hornju Łužicu wupisali

Lubij (UM/SN). Kaž nimale wšitke na technologiju orientowace so předewzaća steji tež zawod ULT AG před wužadanjom, kwalifikowanych a motiwowanych sobudźěłaćerjow zdobyć. W Lubiju zaměstnjena firma, hdźež twarja připrawy, kotrež zamóža powětr čisćić a sušić, kroči po nowych pućach a wužiwa poskitk eksterneje poradźowarnje, nańć trěbny personal. „Nimo nutřkowneho wida, kotrež jako nawodnistwo přede­wzaća mamy, sadźamy tež na specializowanu eksternu wěcywustojnosć“, rozłožuje jednaćel ULT AG Alexander Jakschik za kónčinu njewšědne postupowanje. A społno- mócnjena poradźowarka Anke Baron hódnoći: „K tomu słuša tójšto zmužitosće, cuzym tajki hłuboki dohlad do zawoda zmóžnić.“ Dotal, toho staj sej Alexander Jakschik a Anke Baron pře­zjednaj, je so zhromadne dźěło wudaniło.

Budyšin (CS/SN). Regionalne hospodarstwo cyle blisko dožiwić móžachu Budyšenjo na nowym zarjadowanju z mjenom „pózdnja změna“. Tak je minjeny pjatk zajimcam na pózdnim popołdnju 24 ­předewzaćow swoje wrota wotewrěło. Cyłkownje tři móžachu sej wobdźělnicy na jednej turje wobhladać.

Zarjadowanje, organizowane wot Budyskeho měšćanskeho zarjadnistwa, žněješe jara wulki wothłós. Kaž jednaćelka Budyskeho wokrjesneho rjemjeslnistwa Sabine Gotscha-Schock zdźěli, bě so za turu k Budyskemu stejnišću Bombardier, k předewzaću za transportnu a składowansku techniku AFT a k pišćeletwarcej Eule samo 100 ludźi přizjewiło, tak zo zarjadowachu tam skónčnje dwě turje.

Ratarjo měli so ze zaměrnymi strategijemi za škit rostlin, skotu a wobswěta na změnu klimy nastajić. To podšmórny dr. Walter Schmidt, nawoda referata plahowanje rostlin Sakskeho krajneho zarjada za wobswět, ratarstwo a geologiju minjeny štwórtk na pólnym dnju w Pomorcach.

Pomorcy (AK/SN). Mnozy ratarjo z Budyskeho wokrjesa su so w Pomorcach wobhonili a sej nazhonjenja wuměnjeli. Fachowe informacije pólneho dnja su na hłowne kultury, kaž su to ječmjeń, pšeńca, rožka, rěpik a kukurica, runje tak kaž na hroch, buny a len wusměrjene.

W Pomorčanskim pospytowanišću plahuja, pruwuja, dokumentuja a přirunuja nowe družiny. Čuja so kaž załožba za testowanje tworow. „Pruwujemy družiny jara dokładnje. Přinjesu-li wone tři lěta dołho nadpřerězne wunoški, móžemy je oficialnje poručić“, rozłoži nawoda zarjadnišća Pierre Seiboldt. Nazymski ječmjeń, nazymsku pšeńcu, triticale a nalětni ječmjeń pruwuja zaměrnje na proteiny, wunošnosć, rezistencu pře chorosće a na spřećiwjenjakmanu móc.

Budyšin (SN/at). Zwjazkowy kabinet je zawčerawšim 31 čłonow wopřijacy gremij „rozrost, strukturna změna a dźěło“ za planowanje kónca wudobywanja brunicy powołał. Tam zastupjeni su tež za­stu­pjerjo wobswětowych zwjazkow, dźěłarnistwow, hospodarstwa a wědomosće. Mjez třomi parlamentownikami je sakski čłon zwjazkoweho sejma Andreas Lämmel (CDU), z opozicije nichtó pódla njeje. Grodkowska měšćanostka Christine Herntier (njestronjanka) a Hannelore Wodtke z Wjelceje stej dalšej čłonce. Po wěstym dlijenju zasadźena wuhlowa komisija, kotraž ma so 26. junija prěni raz schadźować, je we Łužicy rozdźělny wothłós zbudźiła.

Zelena liga Braniborskeje wočakuje spěšne postupowanje. „Za Łužicu su prěnje kroki centralne: Bjez bórzomneho wotpinjenja starych a za klimu wosebje škódnych milinarnjowych blokow w Janšojcach a Hamorje njemóžeš škit klimy w Němskej zwoprawdźić“, podšmórny Renej Šuster. „Wuměnjenja, kónc wu­dobywanja brunicy strukturelnje znjesć, njejsu we Łužicy ženje lěpše byli hač dźensa.“

Wojerecy (SN/BŠe). Mišterske dźěła rjemjeslnikow Budyskeho wokrjesa su nětko we Wojerecach wustajene. Móžno je to dźakowano projektej Sakskeje aliancy fachowych mocow we wobłuku „Rjemjesło mobilnje“. „Chcemy pokazać, zo je rjemjesło moderne a móže młodych ludźi narěčeć“, rozłoži wokrjesny rjemjeslniski mišter Frank Scholze wčera na wotewrjenju wukładneho wokna na Brjedrichowej we Wojerowskim starym měsće. Přišli su někotři z rjemjeslnikow, kotřiž běchu swoje mišterske dźěła za projekt nachwilnje přewostajili. Mjez nimi bě serbska šwalča Petra Kupcyna. W lěće 2012 je wona mišterske pruwowanje złožiła a za to kostim zhotowiła, za kotryž bě dźowka Sandra model. „Z mišterskim wukubłanjom mam wjele wjace dźěła. Runje tak je mi wone pomhało so syći přizamknyć, z kotrejež nětko čerpam“, Worklečanka wuswětli.

„Rjemjesło w regionje pokazać a młodostnym wuwědomić, kotre šansy wušiknej ruce matej, je nuznje trjeba“, podšmórny pjekarski mišter Roland Ermer (CDU), kiž je zdobom prezident sakskeho rjemjeslnistwa.

Anzeige