Pućowacy su sej wohroženja wědomi
Maik Förster je mějićel pućowanskeje agentury Evangtours w Połčnicy, kotraž je na jězby do Israela specializowana. W zwisku z wójnskimi rozestajenjemi na Bliskim wuchodźe je so Milan Pawlik z nim rozmołwjał.
Knježe Förstero, su mjez pućowacymi, kotrymž sće jězby sposrědkował, tež někotři w tuchwilu wot wójny wohroženych kónčinach po puću?
Do kónčin w golfowym regionje jězby njeposkićujemy, ale w Israelu su jednotliwi mojich kupcow po puću. Někotři su tam na přikład na dźěłowym přebytku w kibbuzu, tamni pućuja na turje „Na slědach Jězusa“. Z nimi sym w stajnym zwisku. Momentanje njewidźu móžnosć, kak móhł jim pomhać so dočasnje nawróćić. Po mojim měnjenju je za nich tuchwilu najwěsćišo, zo wostanu na městnje, hdźež su. To sym jim tež tak zdźělił.
Wy sam pućowanske skupiny wosobinsce do Israela přewodźujeće. Hdy sće posledni raz w kraju přebywał?
Začuća ludźi zapopaduje
Štóž našu nowinu kedźbliwje čita, tomu je jeho mjeno cyle wěsće hižo napadnyło: Konstantin Hrjehor přewodźa ze swojej kameru kulturne a sportowe zarjadowanja, ale tež priwatne swójbne wjerški kaž kwasy. Wo jeho puću k fotografowanju a wo tym, što jeho wosebje na tutej zaběrje puta, je so Lisa-Maria Cyžec z Róžeńčanom rozmołwjała.
Kak sy k fotografowanju přišoł?
Prěnjotnje sym za móžnosću pytał, sej něšto přizasłužić. Přez swojeho nana dóstach šansu, sportowe zarjadowanja za Serbske Nowiny fotografować. Z kóždym zarjadowanjom buch we wobchadźe z kameru wěsćiši a fotografowanje so mi dźeń a bóle spodobaše. Tak sym so krok po kroku do tohole dźěła zanurił.
Što najradšo fotografuješ a čehodla?
Najradšo fotografuju kwasy, festiwale a druhe zarjadowanja. Wosebje mje zahorja, hdyž móžu ze swojej kameru woprawdźite začuća zapopadnyć. Tute wokomiki su jónkrótne, a runje to mje na fotografowanju fascinuje. Kóžde zarjadowanje ma swójsku atmosferu. Tu chcu na foće widźomnu sčinić.
Što će wosebje na fotografowanju wabi?
W prawym wokomiku
Z wjele rozpalitosću přewodźa Lea Kralec kwasy a wosebite wokomiki ze swojej kameru. Kajki bě puć k fotografiji ? Wo tym je so Lisa-Maria Cyžec z njej rozmołwjała.
Kajki bě puć k fotografiji?
Hižo zahe sym wjele ze šmóratkom fotografowała – předewšěm přirodu, přećelow a wosebite wokomiki. Sym při tym přeco zaso nowe perspektiwy wuspytała a pytnyła, zo mje tema zahorja. Mój nan je widźał, kak jara so za fotografiju zajimuju, a je mi prěnju kameru darił. Tuta je mi hišće raz cyle nowe móžnosće wotewrěła. Tež hdyž maja kamery šmóratkow dźensa jara dobru kwalitu, skići fotoaparat prosće wjace funkcijow a předewšěm wjace kreatiwneje swobody.
Što najradšo fotografuješ?
Na dwójny jubilej RCW
Rěčny centrum WITAJ swjeći lětsa swoje 25lětne wobstaće. Přichodnu njedźelu přeproša wot připołdnja na mjeztym 15. swójbnu schadźowanku. Milenka Rječcyna je so z nawodnicu RCW dr. Beatu Brězanowej rozmołwjała.
Što Wam tónle jubilej woznamjenja, wšako nimale 17 lěta RCW nawjedujeće?
Jubilej je přewšo rjany podawk, na kotryž so jara wjeselu, a to zhromadnje ze cyłym teamom. Sym přez cyłe lěta woprawdźe jara zbožowna na tymle dźěłowym městnje a wuhlady su tajke, zo to tež dale budu.
Tónle njedźelu swjeći RCW zhromadnje z wulkej syłu gratulantow tradicionalnu swójbnu schadźowanku na nowym městnje. Čehodla?
Wosebite narodniny zasłuža sej wosebity swjedźeń! Składnostnje 25lětneho wobstaća Rěčneho centruma WITAJ přeprošamy lětsa na swójbnu schadźowanku do Serbskeho ludoweho ansambla. Tam přihotujemy z našimi partnerami poskitki we wšitkich rumnosćach.
Dopominaće so hišće na spočatki swójbneje schadźowanki?
Haj. Te mějachu w Chrósćicach hnydom jara dobry wothłós. Smy samo wosebity róžk za staršich ze ćěšenkami zarjadowali. Tuta atmosfera bě cyle wosebita.
Hudźba Mětškaa tójšto wjac
Serbski komponist Juro Mětšk (1954–2022) je, štož je skerje mało znate, tež jewišćowu hudźbu tworił. Štwórtk, 26. februara wotměje so w Smolerjec kniharni we 18 hodź. premjera noweje CD. Milenka Rječcyna je so z moderatorku wječora dr. Theresu Jacobsowej rozmołwjała.
Kruh zajimcow je wudał produkt, zjimacy wšelake komponenty, kotrež na Jura Mětška skedźbnjeja. Kak je tomu dóšło?
Prěni króć je mje Paul Viebeg w lěće 2022 narěčał, hač nochcych Jura Mětškowe tworjenje dokumentować. Wón pytaše za kooperaciskimi partnerami za zestajenje knižki wo namrěwstwje wuměłca a jeho mandźelskej, wuměłče Ulrike Mětškowej. Knižka je w lěće 2023 w edicijach Serbskeho instituta wušła. Na to stej Mětškowa a Viebeg namjetowałoj, zynkonošak z jewišćowej hudźbu Mětška wudać, kotraž njeje wulce znata. Smy z jeho tworjenja kruchaj za dramu Kita Lorenca „Die wendische Schiffahrt“ a na bajku Milenki Markoveje „Die Teufelsbrücke – Čertowy móst“ wupytali, kotrejž stej mjeztym na CD wozjewjenej.
Kotrych partnerow sće měli?
Jako aupairso derje zažiwiła
Mila Dźisławkec je so po maturje na aupair-lěto do Nižozemskeje podała. Kotry nadawki Dobrošičanka tam na starosći ma, chcyše Lisa-Maria Cyžec w rozmołwje z njej wědźeć.
Čehodla sy so za aupair-lěto w Nižozemskej rozsudźiła?
Po swojej maturje chcych najprjedy raz něšto druhe činić, prjedy hač ze studijom započnu. Chcych do wukraja, nowe nazhonjenja zběrać a z ludźimi dźěłać. Mějach na wuběr dźěłanje a pućowanje, socialne lěto abo aupair-lěto. Wosebje wabiło je mje hladajo na aupair- přebytk, zo sym w swójbje žiwa, wšědny dźeń we wukraju sobu dožiwjam a přiwšěm wěstu wěstotu mam. Prěnjotnje běch w Norwegskej, sym so pak tam po negatiwnym nazhonjenju z tamnišej swójbu za změnu swójby rozsudźiła. Sym jara wjesoła a tež tróšku horda na sebje, zo sym sej hišće raz zwěriła, tutón krok hić. Nětko sym w Nižozemskej a čuju so jara derje.
Kak sy so w hóstnej swójbje zažiwiła?
Tež katalanšćina zhubja wuznam
Po swojim angažemenće za program rěčneje rewitalizacije Zorja je Maksimilian Hasacki do Barcelony ćahnył, zo by tam swój masterski studij wotzamknył. Z čim so 28lětny w studiju zaběra, wo tym je so Lisa-Maria Cyžec z Delnjoserbom rozmołwjała.
Čehodla sće so za studij w Barcelonje rozsudźił?
Po swojim intensiwnym dźěle za program Zorja, z kotrymž wostanu dale wusko zwjazany, chcych so wědomostnje hłubje z prašenjom zaběrać, kak sej čłowjek rěče přiswoja. Prěnjotnje sym chemiju studował, tola přiběrajcy so za rěčespyt zajimuju. Na wšelakich zetkanjach mjeńšinow sym wjele Katalanow zeznał a z nimi přećelstwa nawjazał. Z toho nasta wosebity zwisk ke Katalanskej a skónčnje tež přeće, tam studować.
Što dokładnje studujeće a što to za Waš přichod woznamjenja?
Studuju nałožowanu linguistiku a přiswojenje rěčow w multilingualnych kontekstach. Studij je sylnje na slědźenje orientowany a skónči so w juniju. Po tym móžu sej předstajić, dale wědomostnje dźěłać a ewentualnje doktorske dźěło pisać, jeli stipendij dóstanu.
Diskusija wo diwersiće wažna
„Serbska generacija Ž – hinaše žiwjenje, hinaša lubosć?“ je hesło prěnjeho zarjadowanja lětušeje Serbskeje debaty, kotrež wotměje so srjedu, 11. měrca, w 19 hodź. w Budyskej dźěłarni „Dźěłań dźeń“. Čłonka Kolektiwa Wakuum Rahel Zelnak budźe jedna z třoch diskutowacych na podiju. Milan Pawlik je so z njej rozmołwjał.
Čehodla sće zwólniwa, so na Serbskej debaće wobdźělić? Wo kotrych temach chceće rěčeć?
Mam zasadnje za spomóžne, zo so w diskusiji z temami rozestaješ. Na tute wašnje wšak móžeš swoje pozicije a mysle wjetšemu publikumej předstajić. Temje, kotrejž mje tuchwilu zaběratej a wo kotrymajž chcyła rady rěčeć, stej queerna reprezentanca a feministiski aktiwizm w Serbach. Hdyž zhladuju na aktualne politiske wuwiće ze swojimi sylnymi prawicarskimi tendencami, tež mjez serbskimi młodostnymi, mam za ćim wažniše, zo wotewrjenu diskusiju wo diwersiće, wo swobodnym wašnju žiwjenja wjedźemy.
Sće w serbskej aktiwistiskej skupinje, w Kolektiwje Wakuum aktiwna. Za čo so tam zasadźujeće?
Serbski filmowc ma nowy nadawk
Clemens Jurk je z Łužicy pochadźacy producent, kameramuž a editor – serbski filmowc w Berlinje. Nětko wón nowe powołanske puće kroči. Milenka Rječcyna je so z nim rozmołwjała.
Skutkujeće powołansce direktnje w kruhach zwjazkoweje CDU. Kotre nadawki Was tam zaběraja?
Wot srjedź februara dźěłam pola zwjazkoweho jednaćelstwa CDU w domje Konrada Adenauera w Berlinje jako filmowc. Mój prěni nadawk je, tutón tydźeń 38. stronski zjězd CDU w Stuttgarće z kameru přewodźeć a filmować. Do toho sym pjeć lět w medijowej agenturje Jakobs Medien tzwr dźěłał. Swój nowy nadawk wobhladuju jako šansu, sej dalše wobłuki medijoweho dźěła wotkryć. Nazhonjenja na polu filmowanja politiskich temow hižo mam. Wšako agentura mjez druhim za Zwjazkowe ministerstwo za wonkowne naležnosće skutkuje.
We Łužicy sće swojich hudźbnych widejo-produkcijow a filmowanja folklornych festiwalow dla znaty. Sće mj. dr. tež film wo imaterielnym kulturnym namrěwstwje Serbow zhotowił. Planujeće dalše tajke projekty?
Serbscy kolegojo su jemu wažni
24lětny Fabian Kola dźěła wot lońšeho nowembra jako posrědkowar kultury we wobłuku sporta pola syće za serbsku rěč a regionalnu identitu Zari. Milan Pawlik je so z Chróšćanom rozmołwjał.
Što běše Wam z nastorkom, so wo dźěłowe městno powabić?
Běch nawěšk jako widejo na instagramje widźał a běch wćipny, što so za tym chowa. Po rozmołwje ze zamołwitymi Zari běch sej potom wěsty, zo so požadam. Nazhonjenja w organizaciji a koordinaciji projektow kaž tež w komunikaciji z partnerami njejsym jenož w swojim dwulětnym skutkowanju jako překupc zběrał, ale tež dźesać lět jako čłon Chróšćanskeho młodźinskeho kluba. Nimo toho wuznaju so w towarstwowym sportowym wobłuku: Wot časa dźěćatstwa hraju kopańcu pola SJ Chrósćicy. Wosobinsce je mi tež wažne, zo mam na dźěle serbskich kolegow.
Kotre nadawki a cile maće w swojej funkciji?
