Lubin: Běrow za turistow začinili

Donnerstag, 22. Januar 2026 geschrieben von:
Lubin (SN). Štóž je zwučeny, při přistawje w Lubinje do turistiskeje informacije załožić, dyrbi so lětsa hinak orientować: Wokrjesne město wokrjesa Dubja-Błóta je financneje nuzy dla měšćanskej towaršnosći za turizm, kulturu a marketing přiražki šmórnyło. Dowolnikarjo móža nóclěh a poskitki dale přez Turistiski zwjazk Błóta skazać. Naprašowanja hosći wobdźěłaja w přichodźe tež sobudźěłaćerjo hrodu, zdźěli město, kiž njesmě tuchwilu žane njetrjebawše resp. dobrowólne wudawki měć. Dyrbja so na winowatostne nadawki koncentrować, turistiska informacija pak je prawnisce dobrowólna posłužba. Dźěłarnistwo ver.di kritizuje, zo njemóžeš kwalifikowanu a certifikowanu turistisku informaciju a management zarjadowanjow prosće druhim přistajenym nabrěmjenić. Kaž powěsćernja dpa piše, so mjeztym samo hospodarske ministerstwo w Podstupimje z naležnosću zaběra. Poskićowarjo woblubowaneho čołmikowanja na rozsud města rozdźělnje reaguja: Jedni so boja stratow za wikowarjow, korčmarjow a hotelownikow.

Wo njedowěrje wothłosowali

Donnerstag, 22. Januar 2026 geschrieben von:

Strasbourg (dpa/SN). Wotum njedowěry přetrać dyrbjała je dźensa komisija Europskeje unije pod nawodom Ursule von der Leyen. Wjacori zapósłancy prawicarskich stron Europskeho parlamenta běchu sej wothłosowanje žadali. Woni kritizuja postupowanje komisije při wikowanskim zrěčenju Mercosur z Brazilskej, Argentinskej, Uruguayom a Paraguayom. Spjećowanje europskich ratarjow su w Brüsselu ignorowali, woni měnja.

Warnuje před optimizmom

Davos (dpa/SN). Wicekancler Lars Klingbeil (SPD) warnuje tež po cofnjenju cłow přećiwo Europje přez prezidenta USA Donalda Trumpa Grönlandskeje dla před wulkim optimizmom. „Po wonym tam a sem minjenych dnjow dyrbimy wočaknyć, što wuradźowanja mjez Trumpom a generalnym sekretarom NATO Markom Ruttejom konkretnje wunjesu. Wón chcył wuslědk „čorne na běłym“ widźeć. Trump bě dojednanje připowědźił, na­drobnosće pak njejsu znate.

Zelenskyj do Davosa skazany

Zahubne wohenje zachadźeja tuchwilu w Chile. Dotal je znajmjeńša 16 ludźi žiwjenje přisadźiło. Dźesaćitysacy ludźi dyrbjachu dotal před płomjenjemi ćěkać, kotrež su wace hač 250 domow zničili. W regionomaj Biobío a Ñuble su wobydlerjow namołwjeli, so do wěsćišich kónčin podać. Sta wohnjowych wobornikow tam přećiwo wohenjam wojuja. Foto: dpa/Adriano Machado

Wothladanje dale a dróše

Donnerstag, 22. Januar 2026 geschrieben von:

Berlin (dpa/SN). Wothladanje ludźi w starownjach je dale a dróše. Prěnje lěto přebywanja w tajkich domach dyrbja hladanja potrěbni w cyłoněmskim přerězku 3 245 eurow měsačnje ze swójskeje kapsy připłaćić, přepytowanje zwjazka narunanskich kasow wunjese. To je 137 eurow wjace hač 1. julija 2025 a 261 eurow wjace hač spočatk minjeneho lěta. Ličby ćišć na knježerstwo CDU/CSU a SPD dale zwyša, kotrež chce z lětsa planowanej reformu kóšty za potrjechenych čujomnje znižić.

Regionalnje su rozdźěle nastupajo kóšty jara wulke. Najdróše su hladarnje w Bremenje z 3 637 eurow připłaćenja. Najmjenje připłaćić dyrbja ludźo w Saksko-Anhaltskej, mjenujcy 2 720 eurow.

Delegacija USA znowa w Moskwje

Donnerstag, 22. Januar 2026 geschrieben von:

Moskwa (dpa/SN). W prócowanjach wo skónčenje wójny w Ukrainje su dźensa dalše koło wuradźowanjow zahajili. Po wjacorych rozmołwach mjez zastupnikami USA, Ukrainy a Europskeje unije wočakowachu dźensa wurjadneho pósłanca USA Steva Witkoffa znowa w Moskwje. Tam chcyše wón ruskeho prezidenta Wladimira Putina zetkać. Witkoffa přewodźa přichodny syn prezidenta USA Donalda Trumpa, Jared Kushner. Wobaj běštaj hižo w decembru k rozmołwam w Moskwje.

Washington spyta, we wójnje posrědkować. W zasadnych prašenjach, kaž pola žadanjow Ruskeje za kónčinami w Ukrainje, pak su pozicije Moskwy a Kijewa hišće daloko wot so zdalenej.

Merz za dowěru a přećelstwo

Donnerstag, 22. Januar 2026 geschrieben von:

Davos (dpa/SN). Zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) je wuznam NATO wu­zběhnył. Wón rjekny dźensa w Davosu: „Najebać wšón hněw a zwadu minjenych měsacow njesměli so transatlantiskeho partnerstwo přespěšnje wotrjec. Jako Europjenjo a jako Němcy wěmy, kak drohotna je dowěra, na kotrejž je NATO natwarjena. W časach wulkomocow su tež USA na tutu dowěru pokazane. Awtokraća maja snadź poddanow. Demokraća maja partnerow a spušćomnych přećelow“, zwjazkowy kancler apelowaše.

Hladajo na konflikt Grönlandskeje dla běchu so mnozy přichoda NATO dla stariosćili. Prezident USA Donald Trump bě wospjet zwuraznił, zo chcył sej Grönlandsku přiswojić. By-li wón při tym namóc nałožował, by drje NATO jako zakitowanski zwjazk rozpadnyła.

W swojej narěči Merz rozsud Europskeho parlamenta kritizowaše, z krajemi Łaćonskeje Ameriki wujednane zrěčenje Mercosur Europskemu sudnistwo k pruwowanju předpołožić. Merz mjenowaše to „zadźěwk“ na njedobro wikowanja.

Trump cła zaso cofnył

Donnerstag, 22. Januar 2026 geschrieben von:

Na hospodarskim forumje w Davosu so wo Grönladskej dojednali

Brüssel/Davos (dpa/SN). Statni a knježerstwowi šefojo čłonskich krajow EU chcedźa dźensa wječor na wurjadnym wjeršku w Brüsselu wo dalšim postupowanju w konflikće Grönlandskeje dla wuradźować. Konkretnje ma wo prašenje hić, kak móhła EU na najnowše wudrěwanja prezidenta USA Donalda Trumpa reagować. Trump nochce akceptować, zo Danska dale wotpokazuje, Grönlandsku USA předać a bě tohodla minjeny kónc tydźenja chłostanske cła připowědźił.

Wčera wječor bě Trump swoje hroženja z cłami njewočakowano zaso cofnył, po tym zo bě wón z generalnym sekretarom NATO Markom Ruttejom na swětowym hospodarskim forumje w šwicarskim Davosu wo tym rěčał. W swojej narěči na forumje bě Trump hižo připowědźił, zo njebudźe wojerske srědki zasadźić. Tole bě mjezynarodnje wolóženje zbudźiło.

Kelko kupa płaći?

Donnerstag, 22. Januar 2026 geschrieben von:
Nastupajo Grönlandsku wobradźa nam kóždy dźeń nowostki. Wčera je Wladimir Putin při jednanju z ruskej wěstotnej radu prajił, zo jeho situacija wokoło kupy na předań Alaski w 19. lětstotku dopomina. Hnydom je płaćiznu – 7,2 milionaj dolarow –, kiž je Amerika Ruskej swój čas zapłaćiła, na dźensniše kóšty a wobkedźbujo inflaciju přeličił: „Hódnota Grönlandskeje je 200 abo 250 milionow dolarow.“ W samsnym času staj so Donald Trump a Mark Rutte dojednałoj, zo zaruči Europa škit arktiskeho wobłuka a USA změja přistup ke grönlandskim zemskim pokładam. „Njejsmoj wo tym diskutowałoj, hač Grönlandska dźěl Danskeje wostanje,“ tak Rutte. Wuslědk jednanja je cofnjenje ameriskich cłow, nawoda NATO je Europje čas kupił. Po prawje Eskimowcow njehodźi so w Grönlandskej kraj kupić, dokelž wón ludej słuša. Móžeš sej tam dom natwarić, ale póda pod nim njeje na předań. Bohužel mócnarjo zakonje mjeńšinow při swojich rozmyslowanjach zabudu. Lukáš Novosad

To a tamne (22.01.26)

Donnerstag, 22. Januar 2026 geschrieben von:

Njewočakowano zahe jako swědk wustupował je britiski princ Harry w ciwilnej skóržbje přećiwo bulwarnej nowinje Daily Mail. Harry a druzy prominentni žurnalistam nakładnistwa wumjetuja, zo su wjele lět ilegalne formy rešerše nałožowali, zo bychu informacije z priwatneho žiwjenja jeho swójby zběrali a tak k nowym napismam přišli. Pječa su priwatnych agentow skazali, telefonaty swójby wotposkali a spytali, w domje Harryja techniku k wobčušlenju zatwarić. Nowina wumjetowanja wotpokazuje.

Najstarše wuměłstwo pračłowjekow w prózdnjency namakali su w Indonesskeje. Fachowcy trochuja, zo ja fragment wotćišća ruki 14 króć dźesać centimetrow znajmjeńša 67 800 lět stary. Šablony ruki su sobu najstarše wuměłske formy. Při tym su ludźo swój čas ruku na skału połožili a ju z barbu popryskali.

Spočatk lěta je sławna spěwarka Björk napisała, zo „žohnuje Grönlandźanow w jich wojowanju za njewotwisnosć, dokelž su Islandźenjo wodychnyli, hdyž su so w lěće 1944 wot Danskeje dźělili.“ A dale: „Njewotwisnosć Islandskeje je přežiwjenje mojeje rěče wuskutkowało, hewak bychu moje dźěći dźensa dansce rěčeli. Wěmy wo Grönlandskej, hdźež su so Danojo aktiwnje prócowali, grönlandski lud wutupić.“ Před lětomaj wozjewi britiski dźenik The Guardian, zo su danscy lěkarjo mjez 1966 a 1970 4 500 grönlandskim žonam a holcam wot dwanaće lět spiralu implementowali, zo by so mjenje dźěći narodźiło. A su Grönlandźankam narodźene dźěći preč wzali, zo bychu je dansce kubłali.

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo