Muzej ma nowu nawodnicu
Grodk (JoS/SN). Wot 1. decembra 2021 nawjeduje Annemarie Ziegler Delnjołužiski holanski muzej w Grodku. Wona naslěduje Eckberta Kwasta, kiž je tam do toho nimale dwaj lětdźesatkaj w tym zastojnstwje skutkował.
29lětna je na Wojerowskim Lessingowym gymnaziju maturowała a po dobrowólnym socialnym lěće w Choćebuzu germanistiku a stawizny w Greifswaldźe studowała. Dźěłała je wona na to w kulturnohistoriskim muzeju w Stralsundźe a jako projektowa wobdźěłarka w Šotiskej. Nawróćiwši so domoj do Derbna (Döbern) skutkowaše jako wučerka na zakładnej šuli. Jako pak wokrjes Sprjewja-Nysa městno nawodnicy muzeja wupisa, so Annemarie Ziegler za nje požada a ma tam nětko načolne městno.
Wo Łužicy w prěnim SPIEGELu stało
Magacin SPIEGEL zhladuje na 75. róčnicu wobstaća. Mało znate wšak dźensa je, zo bě w prěnim wudaću 4. januara 1947 Łužica naspomnjena. Pod nadpismom „Žiwjenski rum – čerwjeny lakěrowany“ zaběra so přinošk z perspektiwu regiona podłu dźensnišeje němsko-pólskeje mjezy. Tak tam pisaja, zo dyrbi Němska spokojom być, hdyž so Polacy z mjezu Wódra-Nysa spokojeja. Měšćanski radźićel SED Schmidt, nawoda zarjada za ludowe kubłanje w Halle, tehdy naspomni, zo „mějachu słowjanske ludy něhdy swoje sydlišća podłu Solawy, zwotkelž běchu je němske kmjeny wutłóčili.“ Magacin měješe za wažne zapřijeć „zapadnu agenturu“ we Wrócławju, kotraž měješe za to, zo „so historiske a moraliske prawa pólskeho naroda při liniji Wódra-Nysa njekónča“. W zhromadnosći ze „słowjanskim komitejom“ prócowaše so agentura, swět wo tym přeswědčić, zo dyrbja wuchodnu mjezu Němskeje znajmjeńša hač k Łobju wróćo połožić a zo korjenja „historiske prawa“ za to w lěće 1000.
Kampanja ma onlineshop
Drježdźany (SN). Z nowym poskitkom započa so w lěće 2022 kampanja „So geht sächsisch“. W kooperaciji z medijowej skupinu DDV Lokal su sakskich wikowarjow, posłužbowarjow a regionalne manufaktury hromadu wjedli. Pod internetnej adresu www.so-geht-saechsisch.shop móža zajimcy z wjace hač 2 400 sakskich wudźěłkow wuzwolić a je kupić. Mjez nimi su „mnohe ekskluziwne a inowatiwne produkty a limitěrowane edicije“, zdźěli sakska statna kenclija.
Tež z Łužicy su we wirtuelnym wobchodźe produkty na předań, na přikład marmelada z 1. Budyskeje marmeladoweje manufaktury, žonop z Budyskeho Hamornika a pjelnjaki z Kumwałdskeje firmy Diplomat. Mjez pokiwami za zabawu namakaš tohorunja knihu fotografa Jürgena Maćija „Tief im Osten – Die Lausitz im Wandel 1976–2020“.
„Bě nam wažne wutworić platformu, kotraž mnohotnosć Sakskeje wotbłyšćuje a při tym wulku paletu produktow a poskitkow pod kwalitatiwnym znamješkom ‚Made in Saxony‘ zjednoća“, wuzběhny rěčnik sakskeho knježerstwa Ralph Schreiber.
Peter Gehrisch wosomdźesatnik
Hrajnišća poněčim zaso wotewru
Po wobzamknjenju sakskeho knježerstwa budu kulturnišća wot 14. januara znowa zjawnje přistupne, hdyž tež z wobmjezowanej kapacitu přihladowarjow a pod hygienowym prawidłom 2G. Jeničce diskoteki a kluby wostanu dale zawrjene.
Budyšin (SN/bn). Němsko-Serbske ludowe dźiwadło hrajnu dobu 2021/2022 po dwuměsačnej přestawce z třomi komedijemi dale wjedźe. 15. januara pokazaja inscenaciju „Der dressierte Mann“ na hłownym jewišću a klankohru „Dieter und der Wolf“ w Dźiwadle na hrodźe. Dźeń na to slěduje němska wersija krucha „Dołhož fenki běža“ we wulkim domje. Prěnja premjera lěta 2022 budźe 19. januara „Der Reichsbürger“ z Marianom Bulankom we hłownej róli.
Muzej Dešno je kulturne kótwišćo
Dešno (SN/CoR). Mjenje hač lěto do toho, přiwšěm pak dohromady něhdźe 8 000 hosći su w Domizniskim muzeju Dešno loni witać móhli. Hakle wot swjatkow smědźachu swoje durje owočinić, měsac pozdźišo hač hewak. Zahajili su sezonu w muzeju słowjanskeho srjedźowěka pod hołym njebjom „Stary lud“.
Jutrowna wustajeńca je koronapandemije dla runje tak kaž woblubowane zarjadowanja z debjenjom jutrownych jejkow wupadnyła. Dobry wothłós pak žněješe widejo, kotryž techniku wóskowanja předstaja. Film je dale na internetnej stronje muzeja přistupny. Nimo fotoweje wustajeńcy Bernda Choritza wo serbskich nałožkach su wot meje přehladku „Baćoń, kokot a złoty had – zwěrjata w mystice, ludowej wěrje a nałožkach Serbow“ pokazali.
W juniju móžachu zajimcy „Wuměłcam pod hołym njebjom“ při tworjenju přez ramjo hladać. W awgusće zetkachu so ludowi wuměłcy w Dešnjanskim kulturnišću. Po muzejowej nocy w septembrje zakónčichu sezonu „Stareho ludu“, a adwentna wustajeńca z drjewowymi figurami Freda Kunza njeje jenož muzejowe lěto 2021 w Dešnje skulojćiła, ale je tež do noweho wjedła.
Wjeselo při nahrawanju měli
Porjedźenka
Jan Radyserb-Wjela
8. wulkeho róžka 1822 narodźi so pozdźiši wučer, basnik a spisowaćel Jan Radyserb-Wjela na Židowje pola Budyšina swójbje skałarja. Z 13 lětami wuchodźi wón ludowu šulu a sta so z kruwarjom pola burow. Budyski farar Michałskeje wosady Arnošt Bohuwěr Jakub poruči jemu studij wučerstwa a přihotowaše jeho na preparandu za wopyt Krajnostawskeho wučerskeho seminara w Budyšinje. Wot lěta 1842 wučerješe Wjela najprjedy w Chanecach pola Hodźija, w Bórku, a wot 1852 hač do 1889 bě hłowny wučer na Židowje.
Radyserb-Wjela słušeše do aktiwnych wučerjow-spěchowarjow serbskeho wozrodźenja a demokratow w byrgarsko-demokratiskej rewoluciji 1848/1849, kaž běchu to tež Korla Awgust Kocor, Jan Bartko a Jan Bohuwěr Mučink. Wjela bě Maćicu Serbsku 1847 sobu załožił a Serbske burske towarstwo w Bórku. Zhromadnje z Janom Bartkom bě 1848 redaktor doprědkarskeho časopisa Serbski Nowinkar. Wot lěta 1868 podawaše wučbu serbšćiny na Budyskim gymnaziju, wot 1881 do 1895 bě předsyda centralneho Serbskeho spěwneho towarstwa Lumir. Wot 1896 bě čestny čłon Maćicy Serbskeje.
