Dźiwadło ma nowej elewce
Budyšin (DK/SN). Němsko-Serbske ludowe dźiwadło ma wot tuteje hrajneje doby zaso elewce. To stej Tadeja Bjedrichec z Njebjelčic a Halina Šěnec z Budyšina. Młodej žonje stej zbožownej, zo so zhromadnje wukubłujetej a zo stej w dźiwadle wutrobnje witanej. Tež swójbna atmosfera w domje so jimaj lubi.
Wo knihach a kniharni (18.09.26)
„Turnow-Preilack (dpa/SN). Tři dny po sabotaži na milinowej syći blisko Janšojskeje milinarnje pruwuja zamołwići přepytowarjo list jednotliweho wuznawarja …“, čitachmy spočatk septembra w Serbskich Nowinach. Zrědka so stanje, zo rozprawjeja medije po cyłej Němskej z wjeski, kiž steji w srjedźišću aktualneje Serbskeje pratyje. Njejedna so při tym wo Turnow, kotrehož němske a serbske mjeno so njerozeznawa. Ně, nowa Pratyja wěnuje so Pśiłukej, kaž wjeska serbsce rěka. Hižo wjace hač sto lět je Pśiłuk elektrifikowany: W lěće 1921 přizamknychu jón milinowej syći a blisko šule natwarichu trafostaciju, kiž wupada kaž wěža. Hišće dźensa móžeš ju wobdźiwać, steji samo pod pomnikoškitom.
Dokumentuja zhotowjenje historiskeje družčeje drasty
Budyšin/Slepo/Worklecy. Filmowy team Clemensa Jurka firmy Quantum Pictures z Berlina, jemu poboku mjezynarodnje skutkowaca fotografka Lena Mucha a młody filmowc Konstantin Hrjehor su minjenu póndźelu we Worklecach, w Slepom, Rownom a Nowej Niwje pobyli. Za krótki trailer za nowu trajnu wustajeńcu Serbskeho muzeja w Budyšinje dokumentowachu zhotowjenje wšelakich historiskich družčich drastow Łužicy.
Naročny drastowy projekt wukonjeja nimo Towarstwa za hajenje regionalneje kultury srjedźneje Łužicy šwalča Pětra Kupcyna, Slepjanske wušiwarki, Njepilic dwór, drastowe towarstwo Nowa Niwa a Žylowska šwalčernja Heinze. Wšudźe tam su filmowcy pozastali, zo bychu zhotowjenje drasty dokumentowali.
Nowa profesura wupisana
Lipsk (SN/hn). Za sorabistiku na Lipšćanskej uniwersiće so z nowym semestrom nowy kapitl zahaji. Ličba nowačkow studijneho směra drje přehladna wostanje, runočasnje skedźbnjeja na wažne změny. W přichodźe twari uniwersita na nowe struktury a wjac personala. „Nowa profesura je wupisana“, nowinski rěčnik uniwersity Carsten Heckmann Serbskim Nowinam zdźěli. Z tym maja so plany za studij dale wuwiwać.
„Za studij sorabistiki jako bachelor su so dotal štyrjo studowacy zapisali, za wučerstwo na gymnaziju jedna wosoba. Dalši šesćo zahaja bachelorski studiji ,europske mjeńšinowe rěče‘, kotryž wopřija tež sorabistiske wobsahi. Ličby su nachwilne, dokelž njeje imatrikulaciski proces hišće wotzamknjeny“, tak Heckmann.
Wo zestawje studowacych wón praji: „Naši studenća sorabistiki abo wučerstwa za serbšćinu su zwjetša maćernorěčni, hdyž z Hornjeje Łužicy pochadźeja. Ći z Delnjeje Łužicy serbsce hakle na uniwersiće nawuknu.“ Něhdźe połojca studentow sorabistiki rozsudźi so za wučerstwo, tamna za bachelorske a masterske studijne předmjety ze zwiskom ze serbšćinu.
Mjeńšinowe dźiwadła so zešli
Kristiansand (SN/bn). Přichod mjezynarodneje syće dźiwadłow Polyphony je w srjedźišću zetkanja dohromady 20 zastupjerkow a zastupjerjow dźiwadłow a kulturnych institucijow z dźesać krajow Europy stał. W norwegskim Kristiansandźe wobdźělichu so wot minjeneho pjatka do póndźele na prěnim zeńdźenju mjezynarodneho zjednoćenstwa, kotrež bě so lětsa w februaru w Budyšinje załožiło.
Hosćićel zetkanja bě tamniša wysoka šula University of Agder, kotraž je tež pjenježnje podpěrowaše. Mjez wobdźělenymi běchu zastupjerjo jewišća Centro Dramáchico Galego z Galiciskeje, Židowskeho dźiwadła z Bukaresta, dźiwadła Kwenow z Norwegskeje Käänienteatteri kaž tež akterojo z Friziskeje a Irskeje. Němsko-Serbske ludowe dźiwadło reprezentowaše zastupjerka intendanta za serbske dźiwadło Julia Klingnerec.
Lubin a wokolina z inspiraciju
Z bibliju přez lěto
Jědnaće nazymskich koncertow
Budyšin (SN/bn). Tež lětsa zarjaduje Domowina rjad nazymskich koncertow we Łužicy. Na zwučene wašnje wuhotuja je wuměłcy z cyłeje Łužicy, a tež nastupajo městnosće je zarjadowar na to dźiwał, zo jewišća a hrajnišća cyłeho regiona zapřija.
Dawamy serbskemu ludej wědu za sebjerefleksiju
Rozmołwa z Hauke Bartelsom, direktorom Serbskeho instituta, składnostnje 75 lět sorabistiskeho slědźenja
Poskitk „Sorabistika po puću“ steji tež w lěće 2027 k dispoziciji. Přednoški wo wuměłstwje, kulturje a rěčnych wosebitosćach Łužicy, wjedźenja a zarjadowanja za sobučinjenje měrja so na towarstwa, muzeje a kulturne kubłanišća w Sakskej a Braniborskej. www.serbski-institut.deSerbski institut (SI) swjeći lětsa 75 lět sorabistiskeho slědźenja. Njedawno su tam zahajili dźěło z nowym serbskim kulturnym registrom. Wo tym a dalšich wužadanjach je so Marcel Brauman z prof. Hauke Bartelsom rozmołwjał.
Nam napadnje, zo je serbski kulturny register bjezposrědnje wěc šefa – Wy wosobinsce projekt nawjedujeće. Čehodla?
Digitalizacija je drje jenož dźěl našeje dźěławosće, ale bytostny. Štož w přichodźe digitalnje přistupne njebudźe, njeje w dobje KI hižo widźeć. A štó, hdyž nic Serbja sami, ma tutón hoberski nadawk přewzać.
Regionalne perspektiwy zwjazać: SerbskiPuls
Wojerecy (NC/JFK). Što čiłe serbske kulturne kubłanje dźensa trjeba? Kajkich inowatiwnych projektow hižo je? Kak móžetej sakski a braniborski dźěl serbskeje kubłanskeje krajiny lěpje hromadźe skutkować? Tute prašenja stejachu w srjedźišću syćoweho zetkanja SerbskiPuls minjeny pjatk we Wojerowskej Kulturnej fabrice. Wobdźělili su so zastupjerki a zastupjerjo z politiki, kubłanja, wědomosće, zarjadnistwa, kulturneho dźěła a Załožby za serbski lud kaž tež reprezentanća serbskeje kulturneje bazy. Wuhotowarjo zarjadowanja běchu platforma Kulturne kubłanje Braniborska, Kulturny rum Hornja Łužica-Delnja Šleska a zamołwita za serbske naležnosće wokrjesa Zhorjelc Kati Strukowa. Po zetkanjomaj lěta 2024 w Běłej Wodźe a 2025 w Grodku bě lětuše zeńdźenje prěnje z eksplicitnje serbskej tematiku.
