Budyšin (SN). Zwjazk serbskich wuměłcow (ZSW) je wčera swoju lětušu hłownu zhromadźiznu w Budyskej Röhrscheidtowej bašće wuhotował. Najwažniši dnjowy dypk nastupaše přestorčenje přichodneje wólbneje zhromadźizny a z toho wuchadźace podlěšenje legislatury aktualneho předsydstwa hač do kónca lěta 2026. Wotpowědny namjet je wjetšina 24 přitomnych bjez napřećiwneho hłosa přiwzała. We wobłuku dźěłoweje a wěcneje rozprawy wuzběhny předsyda towarstwa Jan Bělk, zo je so „po před lětomaj nastorčenej diskusiji a po wobšěrnych rozmołwach ze zarjadom Załožby za serbski lud a z Domowinu docpěło, zo je załožbowa rada lětsa w juniju wobzamknyła zwyšenje honorarow za čitanja na maksimalnje 350 eurow“. Klětu chce ZSW dwanaće tajkich zarjadowanjow organizować, runje telko kaž lětsa.
„Annäherunen. Forst (Lausitz)“ rěka wosebita, hač do spočatka klětušeho měrca přistupna wustajeńca, kotruž móža sej zajimcy tele dny w Baršću wobhladać. Nimo njeje bu njedawno hnydom cyły muzej wotewrjeny.
Sobotu do lětušeje smjertneje njedźele prošeše měšćanostka Simone Taubenek w přepjelnjenej žurli znowa wotewrjeneho Muzeja za tekstilne a industrijowe stawizny Łužicy „Forster“ w Baršću na prěnju wosebitu wustajeńcu. W tutym zwisku informowaše wona wo přetwarje tekstilneje twornje na tutu wuznamnu městnosć a wo jeje wužiwanju. Mjez wopytowarjemi bě tež črjódka Serbow. Muzej, kiž twori wěste srjedźišćo w zjawnym žiwjenju města, su w běhu štyrjoch lět wutwarili. Wo saněrowanju twarjenja, kotrež steji pod pomnikoškitom, bu njehladajo wulkomyslneho spěchowanje mjez druhim přez koncept „Tolerantes Brandenburg“ kontrowersnje diskutowane, ale naposledk je zwoprawdźichu. Kóšty za to wučinjachu něhdźe 20 milionow eurow.
Čěski Zwjazk přełožowarjow je wčera dalši měsačny bjesadny wječor w rjedźe „Spóznajće swojeho přełožowarja“ wuhotował. Tema běše „Słowjanske poetično“ a předstaješe prěni raz w stawiznach rjadu, kotryž běchu lěta 2014 zahajili, serbsku kulturu a literaturu.
Swoje přełožki ze serbšćiny do čěšćiny předčita a komentowaše Milan Hrabal, swoje hudźbne přełožki z jendźelšćiny do serbšćiny zaspěwa a předstaji Vojtěch Kouba. Nimo njeju předstajištaj něhdźe třiceći zajimcam Lenka Kuhar Daňhelová swoje přełožki z pólšćiny a ze słowjenšćiny a Aleš Kozár přełožki ze słowjenšćiny.
Dźiwadźelnicy Hanka Rjelcyna, Anna-Maria Brankačkec, Měrko Brankačk (wotlěwa) a Petra-Marija Bulankec-Wencelowa (njeje na wobrazu) kaž tež něhdyši dźiwadźelnik Stani Brankačk (naprawo) su dźensa zhromadnje ze zastupjerjemi Ludoweho nakładnistwa Domowina a awtorku Jěwu-Marju Čornakec nowu słuchohru „Wroblik Frido a jeho přećeljo 2“ w Serbskej zakładnej šuli „Michał Hórnik“ Worklecy předstajili. Zdobom prezentowachu dotal wušłe dyrdomdeje wroblika kaž tež přisłušacy zešiwk k wumolowanju. Wšitke wudaća su w Smolerjec kniharni kaž tež w online-shopje LND na předań. Foto: SN/Bojan Benić
Budyšin (SN/bn). Ludowe nakładnistwo Domowina (LND) a Serbske Nowiny (SN) wuhotuja lětsa mjeztym šesty raz digitalne wothłosowanje wo hornjoserbskim słowje lěta (HSSL). Hač do 13. decembra přijimujetej zarjadowarjej akcije w tym zwisku namjety čitarstwa. Wěcywustojna jury fachowcow budźe je pruwować a rozsudźeć, hač je na wothłosowansku lisćinu přiwozmu. Někotre namjety su hižo dóšłe. Mjez zapodatymi słowami resp. wobrotami jewja so na přikład wopřijeća „wohnjowa murja“, „nowostnik“, „noworěčnik/noworěčnica“ a „přilopk“, kiž so lětsa w rozprawnistwje často jewjachu. Z wobchadneje rěče pochadźatej wopačny wokatiw „nepl!“ a interjekcija „młodźinaaa!“. Zawěrno horcu diskusiju móhli namjety za serbski wotpowědnik němskeho „Eintopf“ wuskutkować, kiž su na nastork Serbskeho rozhłosa dóšli – „husta zopa“, „jakhornc“ abo „ajntop“ njech jako přikłady dosahaja. Hač so (wšitke) tele namjety na lisćinu přiwozmu, hišće wěste njeje. 17. decembra ju wozjewja a po tym maja čitarki a čitarjo hač do 27. decembra móžnosć wothłosować.
Budyšin (SN/bn). „Za Minu“ rěka nowa zběrka zhudźbnjenych basnjow Miny Witkojc, kotruž stej spěwarka Walburga Wałdźic a huslerka Izabela Kałduńska wuwiłoj a na CD wudałoj. Zašły pjatk stej nowostku na žurli Budyskeho Serbskeho muzeja premjernje předstajiłoj. Program kaž tež zynkonošak wopřijima dohromady dźewjeć spěwow. Wjetšina z nich je minjene měsacy składnostnje lětušich 50. posmjertnin delnjoserbskeje spisowaćelki nastała. Wuwzaće twori pěseń „Majska noc“, kotraž bu za film Grit Lemcyneje „Bei uns heißt sie Hanka – Pla nas gronje jej Hanka – Pola nas rěka wona Hanka“ skomponowana. Tónle titul, kónčacy z (arche)typiskim słowjanskim accelerando, zbudźi najwjetši wothłós něhdźe 50 wopytowarjow premjery a bu tuž jako přidawk wospjet zahraty. Tola tež za hižo online wozjewjenej spěwaj „Pšoba k poeziji“ a „Wichaŕ“ žněještej hudźbnicy sylny přiklesk publikuma inkluziwnje někotrehožkuli „brawo!“.
Z wulkej dźakownosću rozžohnujemy so z wosebitym čłowjekom, kotryž je nas wšitkich ze swojej rozwažliwosću, swojim angažementom a swojej lubosću k hudźbje hłuboko jimał.
Jan-Dytar Hajnk je z wulkej zahoritosću a angažementom 15 lět muski chór Smječkecy nawjedował a nam a wšitkim připosłucharjam z tym njezapomnite hodźiny wjesela wobradźił.
Wón njebě jenož dirigent, kotryž je nas z taktowym kiješkom wjedł, ale čłowjek, kotryž je naše hłosy zwjazał a z jednotliwych zynkow harmoniski cyłk stworił. Z nim smy nawuknyli, na swojich sobučłowjekow słuchać, w jednym wokomiku mjelčeć a w druhim z połnej mocu swój hłós pozběhnyć.
Ze swojej wolu, serbsku rěč perfektnje wobknježić, je so jemu poradźiło tež tych za serbski spěw zahorić, kotřiž serbšćinu njewobknježa.
Wulki repertoire serbskich a němskich ludowych pěsnjow smy sej w tutych lětach za předstajenje nazwučowali. Zanjesechmy spěwy w mnohich rěčach.
Z cilom, diskusiju wo přichodźe digitalneho serbskeho kulturneho registra (SKR) intensiwěrować, su projektni zamołwići Serbskeho instituta (SI) wčera na přednošk do Budyskeho Serbskeho muzeja přeprosyli.
Budyšin (SN/MiP). Pod hesłom „Přichod serbskeho kulturneho herbstwa – što je digitalny kulturny register a čehodla jón trjebamy?“ su direktor SI Hauke Bartels, etnologa dr. Robert Lorenc a informatikar Alf-Christian Schering něhdźe 50 zajimcam na žurli Budyskeho Serbskeho muzeja koncepciju a zmysł SKR předstajili.