Wuprudźa wulku energiju

Freitag, 15. Februar 2019 geschrieben von:

Zetkanje z delnjoserbskim hudźbnikom a swobodnym hudźbnym redaktorom Gregorom Kliemom

Wón je zbožowny, zo wot 1. oktobra lěta 2018 jako swobodny sobudźěłaćer w hudźbnym wotrjedźe Serbskeho rozhłosa RBB w Choćebuzu dźěła. Zetkam 28lětneho Gregora Kliema w jeho dźěłarni na štwórtym poschodźe domu RBB w centrumje Choćebuza, hdźež zestaja hudźbny program za přichodne delnjoserbske rozhłosowe wusyłanje. „Nětko mam dźěło, kotrež wotpowěduje mojemu lońšemu studijnemu zakónčenju jako master na polu etnomuzikologije, a při tym hišće pjenjezy zasłužam. Lěpje sej njemóžu měć“, wón w bjezporočnej delnjoserbšćinje z posměwkom praji. Zrazom začuwaš, zo so młody Delnjoserb za swoje dźěło hori, zo so w redakciji delnjoserbskeho rozhłosa woprawdźe derje čuje. Hižo za čas studija je připódla jako awtor za Choćebuski rozhłós dźěłał, tež za Lipšćanski swobodny rozhłós. Tuž je hižo wjacore lěta z tutym dźěłom zwjazany. Nětko pak njeje wjace jenož awtor wěstych přinoškow, ale swobodny sobudźěłaćer z konkretnymi nadawkami we wobłuku hudźbneho wotrjada.

Wosebita wustajeńca w Budyskim Serbskim domje

Skerje připadnje je přehladka „Płachta pełna wulicowańkow“ nastała. We wochěži Budyskeho Serbskeho domu móže sej ju tuchwilu kóždy zajimc wobhladać. Je jich dohromady dźesać taflow, kotrež su wěnowane Slepjanskim ludźom a jich rěči. Natočenje a ludospytne předźěłanje porno tomu njebě připad, ale je so zaměrnje a přez dlěšu dobu wotměwało; wustajeńca pak bě zbožowny připad.

Juliana Kaulfürstowa, lubowarka a znajerka­ slepjanšćiny, bě fotografa Karstena­ Nitscha prosyła, zo by foto za cover předwidźaneje cejdejki z natočenjemi slepjanšćiny zhotowił. „Ja pak sym namjetował, zo bychmy tež interviewowanych portretowali, rěčacym wobličo dali. A tak je so potom stało“, praji Karsten­ Nitsch. „Dokelž sym nimo toho spytał wěste wobsahi z toho, štož su sobuskutkowacy powědali, do wobrazow přetworić, bu material wo wjele wob­šěrniši, hač běchmy sej zwoprědka myslili. Stało je so to w lětomaj 2013/2014.“

Rozmołwa ze serbskim hudźbnikom, spěwarjom, komponistom a producentom Měrćinom Weclichom

Tekst a hudźba Měrćin Weclich

Hdyž wěje wětřik napřemo

a wozyba ći mjezwočo,

to zymne je a struchłe wšo.

Njeboj so a stup napřećo!

Praj, štó sym ja!

Praj, štó sy ty!

Praj, štó smy my!

Haj, štó smy my?

To prašenje je čłowjeske

při pytanju identity.

A při sebi, to pytnu ja,

mi wětr dušu wohrěwa,

hdyž wěm, što darić mam,

prjed hač čas zabiwam.

(nowy spěw serbskeho komponista)


Praj, štó sym ja

Twórby serbskeho komponista, spěwarja a producenta Měrćina Weclicha su mjez staršimi kaž tež młodymi ludźimi w Serbach woblubowane. Alfons Wićaz je so z hudźbnikom rozmołwjał.

Što je Wam lěto 2018 na hudźbnym polu wobradźiło?

M. Weclich: Mój druhi oratorij „Hrodźišćo“. To rěka, zo smy kónc minjeneho lěta tež sadźby za chór dokónčili. Wot kónca januara nětko partitura cyłeje twórby předleži. To bě wulki čwak dźěła. Teksty za oratorij spisała je Madlena Nasticcyna, dohromady pjatnaće spěwow. Wone wopisuja pućowanje Słowjanow před 1300 lětami.

Zajimawe wobrazy fotografa Helfrieda­ Straußa

Tróšku dźiwnje drje to běše kołowokoło wustajeńcy, kotruž pokazachu w něhdyšej Dieselowej milinarni w Choćebuzu, kotraž je dźěl Braniborskeho muzeja za moderne wuměłstwo w Frankobrodźe nad Wódru a w Choćebuzu. Tam běchu hač do januara 2019 wusta­jene fotogra­fije wo křesćanskim nałožku w katolskich Serbach w Hornjej Łužicy – wo křižerjach. Fotograf Helfried Strauß z Lipska chcyše poprawom wšitke wobrazy tam pokazać, hdźež su wone na­stali. To pak so jemu bohužel njeje poradźiło. Je ze wšitkimi wo tym rěčał, samo to poskićił, ale njeje ničo konkretneho wuskočiło. Bohužel! Přiwšěm njeje mysličku spušćił, swoje fota tam wustajić, hdźež je zajim za to wěsće jara wulki. Jedna­ móžnosć by była Budyski Serbski muzej.

Dołha a pisana rewija

Freitag, 15. Februar 2019 geschrieben von:

Ansambl zakładnu mysl programa ze wšej konsekwencu zeskutkownił

Wšojedne, kak publikum wo lětušim wječornym ptačokwasnym programje Serbskeho ludoweho ansambla „To tla wěrno njej’!“ sudźi: Cyle strózbje hladane su wuměłcy dokładnje to zwoprawdźili, štož bě libretistka Jěwa-Marja Čornakec připowědźiła. Mjenujcy časowu jězbu, sebjeironisce a -referencielnje stawizny wopřijacu, w šaće sobotnišeje telewizijneje zabawy. Konsekwentny tuž rewijowy charakter inscenacije, kotraž je jednotliwe, ze sobu na kóždy pad njezwi­sowace čisła do skerje lochkeho ramikoweho jednanja zapletła. Logika hraje pod­rja­dowanu rólu. Zo so inscenacija hdys a hdys chětro rozwleče – zahajaca filmowa sekwenca na přikład předołho traje –, je někotremužkuli přihladowarjej wjeselo trochu skazyło. Přiwšěm je tež to naposledk konsekwentne. Lubowarjo sporta běchu dźě so tež na to zwučili, zo so „jich“ wusyłanje pozdźišo započnje, dokelž knjez Gottschalk zaso raz dlěje trjeba. Što je publikum putało, dlěje hač tři hodźiny na wobrazowku sutać, je hinaše prašenje.

Historiske mězniki

Freitag, 15. Februar 2019 geschrieben von:

Měznik jón něchtó mjenowaše, wony dźeń 17. nowembra 2018 w Slepom. Tam zhromadźeni su to tak začuwali. Mjez nimi běch jedyn ze staršich. Mjez žadnymi lěpšinami staroby je, zo so ći přitomnosć póčnje do historiskeho zwiska zarjadować. Jako 17. nowembra w miłej Slepjanskej cyrkwičce sedźach a po tym w žurli za cyrkwju konstituowanje Serbskeho sejma sobu dožiwich, so mi zdawaše, zo běch to wšo hižo jónu widźał: Mějach un déjà vu. Cyrkej bě „debjena“ ze žonami w swjedźenskej drasće wobeju Łužicow a srjedźneje k tomu, jim poboku swjatočnje zdrasćeni mužojo, swjedźenskosć we wšěch wobličach. Jako po tym w kulturnym centrumje čłonojo Serbskeho sejma swoje powołanske wopisma přijimachu a so za blido zesydachu, starobna prezidentka prěnje zeńdźenje sejma wotewri a gremij prěnje wobzamknjenja schwali, drje wšitkich přitomnych fascinacija wokomika jimaše. To wězo njeběch hižo raz dožiwił. Čehodla so mi tak zda?

Wobohaća kulturne žiwjenje města a regiona

Freitag, 15. Februar 2019 geschrieben von:

Spěchowanske towarstwo za Serbski muzej Choćebuz z.t.

Lětsa móže Serbski muzej w Choćebuzu na 25 lět swojeho skutkowanja w nowym domicilu zhladować. Oficielnje su jón 4. junija 1994 załožili. Naše Spěchowanske towarstwo za Serbski muzej Choćebuz z.t. hišće tak stare njeje. Bu hakle před pjeć lětami załožene, 20 lět po tym zo je Serbski muzej skutkować započał. Ale radšo pozdźišo hač docyła nic! Kuratorka Christina Kliemowa je tutu finalnu inicitiwu zastorčiła a so ludźi prašała, hač nochcyli muzej aktiwnje podpěrać a snadź samo we wosebitym towarstwje za njón dźěłać. To je so poradźiło a w nim smy so skonstituowali.

Zymski sport tež bjez kruteje zymy móžny

Freitag, 08. Februar 2019 geschrieben von:

Hižo wjac hač dźesać lět steja prawidłownje na smykačach a hraja lodohokej

Časćišo wšak dochadźa k situacijam před wrotami kaž tule na wobrazu.

We Łužicy so prawidłownje zymskemu sportej wěnować bě zašłe lěta trochu ćežko, předewšěm pěstuješ-li chětro twjerdu družinu lodohokej. Wěm so na časy dopomnić, – tehdy běch šulski hólčec – to jězdźachmy wšědnje na wjesny hat a so tam smykachmy a lodohokej hrajachmy. Před lětami běchu tež hišće kóždolětne lodohokejowe turněry w Sernjanach, Hrańcy, Koslowje, Róžeńće, Šunowje a na dalšich wsach krute terminy. Mjeztym hižo tajke prawe zymy wjac nimamy.

Rentnar a što potom – wuměnkarsku swobodu wužiwać abo wužadanje přiwzać (21)

Někotři njemóža so tohole časa dočakać, tamni zaso nochcedźa scyła na njón myslić – na zastup do renty. Kajke maja wuměnkarjo wjesela abo starosće, to ze seriju „Rentnar a što potom?“ bliže wobswětlamy.

Hdyž dojědźeš sej wot Konjec do Koćiny napadnje tam prěni statok na prawej stronje. Rjenje hladana dokoławokoło je tež předzahroda, a wulki swjaty křiž zwuraznja, zo je tu křesćanska swójba doma. Staj to Langec mandźelskaj Marja a Franc, kotrajž swjećeštaj loni w oktobru złoty kwas.

Wobkuzłace amfibije ze wšeho swěta

Freitag, 08. Februar 2019 geschrieben von:

Tele dny je njewšědna powěsć wo kontinenće Antarktis putała. Wědomostnicy namakachu při 3 260 metrow wysokej horje Griphite Peak w Transarktiskich horinach kosće fosila z prehistoriskeho časa. Skoćo bě před něhdźe 250 milionow lětami tam žiwe było.

Antarctanax shackletoni je mjeno předchadnika dźensnišich krokodilow a dawno wotemrětych dinosawrijow. Prěni dźěl mjena woznamjenja kral Antarktis, druhi dopomina na Britičana Ernesta Shackletona, kiž je w lěće 1922 při ekspediciji na Antarktis zemrěł. Něhdy njebě kontinent, kotryž je dźensa wot stajneho loda pokryty běły, ale bujnje zeleny.

Wohroženy swět

Anzeige

  • 21. jolka-swjedźeń w Nuknicy je nimo. Štož zwostanje su dopomnjenki na rjany žortny a zabawny wječor w Nukničanskej Brězanec bróžni. Někotre impresije serbskeho wječora w Nuknicy, kotrež je naša fotografowka-wolontarka Hanka Šěnec zhotowiła, wam tule
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019