Swój njezamylomny puć wuspěšnje kročił

Freitag, 25. Mai 2018 geschrieben von:

Z Detlefom Kobjelu zhubimy wuměłca a kolegu, kiž je směrodajnje zańdźene lětdźesatki serbskeho kulturneho žiwjenja wobwliwował a aktiwnje postajał.

Hižo wot młodych lět je jeho njezachodna móc hudźby zahorjała a zmo­cowała a jeho pohnuła sej swět wuměłstwa wotkryć. Ze swojeho wosobinskeho, cyle intimneho składa kreatiwnych mysličkow, runje tak z rozestajenjow a – z chwilemi bolostnych – wojowanjow wo wuměłsku wuzrawjenosć čerpa kóždy wuměłc nowu tworićelsku móc, dowěru na wobkrućenje a nadźiju na wuspěch. Detlefa Kobjelowy njezamylomny puć jako hudźbnik, komponist, awtor, prócowar a organizator bě wuspěšny a zdo­bom serbskemu kulturnemu žiwjenju wulke wobohaćenje!

Debata wo wustawkach MIDAS

Freitag, 25. Mai 2018 geschrieben von:

Pólski dźenik w Čěskej Głos ludu steji lětsa w srjedźišću hłowneje zhromadźizny Europskeho zjednoćenstwa dźenikow w mjeńšinowych a regionalnych rěčach (MIDAS), kotraž wotměwa so hač do njedźele w čěskej Ostravje.

Ostrava (SN/JaW). Wuměna nazhonjenjow, aktualne połoženje mjeńšinowych dźenikow w Europje kaž tež wustawki Europskeho zjednoćenstwa dźenikow w mjeńšinowych a regionalnych rěčach (MIDAS) tworja lětsa ćežišća wuradźowanja zastupnikow čłonskich nowin MIDAS w čěskim měsće Ostrava. Serbske Nowiny, kotrež su wot załoženja w lěće 2001 z čłonom zwjazka MIDAS, zastupuje šef­redaktor Janek Wowčer.

Znate hity na CD

Donnerstag, 24. Mai 2018 geschrieben von:
Budyšin (SN). Spěwny Consorcium Seniorow (SCS) je předpołožił pod samsnym mjenom CD. Na njej zaklinča znate hity spěwneho ćělesa, mjez nimi „Lubka lilija“, „Jen běły šwon“ a „Sława tebi, jasna kapka“. Booklet powěda pod nadpismom „Wčera – dźensa – jutře“ na zabawne wašnje wo nastaću wuměłskeho cyłka, wo mnohe lěta trajacej kreatiwnej přestawce a wo přičinach jeho wozrodźenja. Zjawna prezentacija prěnički SCS budźe 2. junija w 19 hodź. na žurli Budyskeho Serbskeho domu. Skupinka spěwacych muži zahorja lubowarjow překwapjaceho, wosebje serbskeho zhudźbnjeneho humora.

Dźesaty raz wotměje so sobotu, 26. meje, wot 18 do 24 hodź. Kamjenska nóc cyrkwjow a muzejow. We hłownej (Marinej) ­cyrkwi, w klóšterskej (Haninej) cyrkwi (na wobrazu), w słodarni, w Muzeju zapadneje Łužicy a na dalšich městnach móža wopy­towarjo najwšelakoriše poskitki wužiwać. Tež wo ćělne derjeměće budźe postarane. Foto: Dietmar Träupmann

Na Praskich Hradčanach dóńdźe 23. meje 1618 k podawkej, kotryž bě spočatk Třicećilětneje wójny. Čěske stawy, předewšěm protestantiscy zemjenjo, wo­barachu so krutym naprawym kejžora Matthiasa, kiž chcyše jich wot kejžora Rudolfa II. lěta 1609 spožčene priwilegije za škit ewangelskeje wěry wotstronić a ludnosć kraja k nawrótej ke katolskej wěrje nuzować. Hospodarstwo zemjanow bě so zesłabiło, a Němcy jich ze zastojnstwow wutłóčichu. Čěscy byrgarjo pak stonachu wysokich dawkow dla, a burja žadachu sej wuswojenje z robotow. Rozhorjeni čěscy zemjenjo zhromadźichu so tuž 23. meje 1618 před kencliju na Praskim hrodźe a ćisnychu kejžorskeho naměstnika Jaroslawa von Martineca, hrabju Wilhelma von Slavatu a tajneho pisarja Philippa Fabriciusa ze 17 metrow wysokim woknom. Podobne bě so hižo 200 lět do toho w radnicy stało, jako běchu­ přiwisnicy Jana Husa pod nawodom Jana Želivskeho 30. septembra 1419 němskich radźićelow z woknom ćisnyli, štož bě spočatk wojowanja husitow. Druhe­ Praske z-woknom-ćisnjenje 1618 je tak Třicećilětnu wójnu zawiniło.

Wuskutki lisćiny njepřećelow

Mittwoch, 23. Mai 2018 geschrieben von:

Wo Madźarskej chcedźa na zeńdźenju MIDAS inoficialnje rěčeć

Bratislava/Ostrava (SN/MiR). Oficialnje nimaja represalije nutřkokrajnych a wukrajnych žurnalistow, zaběrace so z Madźarskej, na lětušej generalnej zhromadźiznje MIDAS tema diskusije być. Schadźowanje w čěskim měsće Ostrava traje wot jutřišeho hač do njedźele. „Zboka ­zarjadowanjow pak bjezdwěla wo tym rěčimy“, wobkrući na naprašowanje SN Edita Slezáková, prezidentka Europskeho zjednoćenstwa dźenikow w mjeńšinowych a regionalnych rěčach (MIDAS), „wšako potrjechi postupowanje Madźarskeje wjacorych našich čłonow. Oficialnje pak stejišćo njezabjerjemy, dokelž njejsmy politiska organizacija, ale škitamy prawa mjeńšinowych nowin.“

Filmowy festiwal Nysa ze serbskej premjeru

Dienstag, 22. Mai 2018 geschrieben von:

Zgorzelec/Žitawa (SN/bn). Lětuši 15. filmowy festiwal Nysa (NFF) je zakónčeny. Minjenu sobotu spožčichu čěsko-słowakskej koprodukciji „Nina“ hłowne myto sakskeho ministerstwa za wědomosć a wuměłstwo. Němku Barbaru Auer wuzna­mjenichu jako najlěpšu hrajerku za wukon w filmje „Vakuum“. Publikumowe myto přizwolichu přihladowarjo israelsko-němskej dokumentaciji „Muhi – Generally temporary“.

Bajowe nocy SLA wuspěšne

Dienstag, 22. Mai 2018 geschrieben von:

Serbski ludowy ansambl je lětsa znowa wulki wuspěch ze swojimi Błótowskimi powěs­ćowymi nocami w Bórkowach žnjał. Něhdźe 5 000 ludźi je sej tam tři před­stajen­ja inscenacije „Kwas“ pod hołym njebjom při Bismarckowej wěži w delnjo­łužiskej wsy wosrjedź Błótow wobhladało. Kaž nowinski rěčnik Serbskeho ludoweho­ ansambla Stefan Cuška zdźěli, bě publikum na wšěch třoch předsta­jen­skich dnjach zahorjeny. Ansamblowcy z Budyšina so nětko nadźijeja, zo tež klětu zno­wa Błótowske bajowe nocy w Bórkowach při Bismarckowej wěži wuhotuja.

Foto: Michael Helbig

II. festiwal serbskeje kultury wot 18. hač do 26. meje 1968 je něhdźe 90 000 hosći w Budyšinje dožiwiło. Wón bě 20. róčnicy schwalenja sakskeho serbskeho zakonja wěnowany. Festiwal sławjachu jako „Sinfoniju radosće“. 130 kulturnych ćělesow z wjace hač 3 200 akterami, mjez nimi 2 400 serbskich lajskich wuměłcow, wuhotowa 80 programow. Chóry Meja, Lipa a Budyšin zanjesechu Zejlerjowy/Kocorowy oratorij „Serbski kwas“, hudźbnje přewodźany wot Lipšćanskeho rozhłosoweho orchestra pod dirigatom Jana Bulanka.

Bogumił Šwjela

Freitag, 18. Mai 2018 geschrieben von:
Rěčespytnik a farar Bogumił Šwjela je 20. meje 1948 na domojjězbje ze železnicu z Durinskeje do Łužicy blisko Naumburga zemrěł. Wón chcyše redaktorstwo Noweho Casnika přewzać a so za wozrodźenje Domowiny w Delnjej Łužicy zasadźeć. Narodźił bě so 1. septembra 1873 wučerskej swójbje w Skjarbošcu. Hižo jako student teologije a slawistiki w Berlinje nawjedowaše kurs delnjoserbšćiny. Bě duchowny w Choćebuskej Serbskej cyrkwi, farar we Wochozach a wot lěta 1913 do 1941 w Dešnje, hdźež steji za njeho pomnik. Nacije jeho 1941 z Łužicy wuhnachu. Na załoženju Domowiny 13. oktobra 1912 měješe Šwjela hłownu narěč, namjetowaše jeje mjeno a bě jeje prěni městopředsyda. Bě sekretar a hač do zakaza 1937 předsyda Maśicy Serbskeje a čestny čłon Maćicy. Spisał je „Dolnoserbski prawopis“, dwudźělnu gramatiku a zwučowansku wučbnicu delnjoserbšćiny a přihotował słownik wo njej. Jeho wuznamne dźěło wo ležownostnych mjenach Choćebuskeho wokrjesa wuńdźe ­hakle 1959. Pisaše nastawki wo Serbach a knihi kaž „Ewangelska wěra mjez Słowjanami“ a němske wo serbskich prašenjach. W LND wuńdźe 1973 zběrka „Běźenje a wěźenje“. Manfred Laduš

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo