„Serbska utopija“ na festiwalu Nysa
Wulke Hendrichecy (SN/bn). Dohromady něhdźe sto přinoškow wopřijima 23. filmowy festiwal Nysa (NFF), kotryž wotměje so wot 26. do 31. meje na cyłkownje 17 hrajnišćach w třikrajowym róžku Čěskeje, Pólskeje a Sakskeje. Festiwal zahaja z filmom „Etwas ganz Besonderes“ (Eva Trobisch) na žurli Gerharta Hauptmannoweho dźiwadła w Zhorjelcu a zakónča ze spožčenjom mytow we Varnsdorfskim měšćanskim dźiwadle. Cyłkownje 49 mjezynarodnych produkcijow wubědźuje so w třoch segmentach wo „Rybički Nysy“, kaž so ze 27 500 eurami dotěrowane statuety mjenuja. Hižo jasny je lawreat čestneho myta, mjenujcy pólski režiser Jan Komasa.
Z Markom Wjeńku so rozžohnowali
Na sylnej žonje spominali
Budyšin (SN/bn). We wobłuku zarjadowanjow na česć a wopominanje dr. Marje Grólmusec wuhotowaštej župa „Jan Arnošt Smoler“ a Zwjazk dźěłarnistwow Němskeje (DGB) minjenu sobotu hudźbno-literarne popołdnjo w Budyskim Serbskim domje. Zdobom spominachu na nim na Marju Kubašec składnostnje jeje 50. posmjertninow. Zazběh tworješe prapremjerna prezentacija wideja rjadu Stawiznak, z kotrymž towarstwo Serbska murja na žortne wašnje prěnje powołanske kročele Marje Kubašec prěnjeje serbskeje wučerki „w konserwatiwnych Chrósćicach“, zwobraznja. Klip šwika předewšěm muži, kotřiž žonam „wyše nadawki“ njepřicpěwaju. Tele nastajenje kaž tež po- resp. wustupowanje přećiwo njemu twori po słowach županki Lenki Thomasoweje paralelu mjez woběmaj žonomaj. Za Kubašec bě to jedna z přičinow, so čas žiwjenja z dóńtom serbsko-katolskeje publicistki a socialistiskeje spjećowarki přećiwo nacionalsocialistiskemu režimej zaběrać. Drje najznaćiši wuslědk toho je jeje w lěće 1960 wušła biografija „Hwězdy nad bjezdnom“, kotraž steješe w srjedźišću literarneho dźěla zarjadowanja.
Składnosć, wo Mari Grólmusec rozmyslować
Tele dny spominamy z wjacorymi zarjadowanjemi na serbsku žurnalistku a spjećowarku přećiwo nacionalsocializmej dr. Marju Grólmusec, kotraž je so 24. apryla před 130. lětami narodźiła.
Serbske baje a powěsće předstajiła
Što je na našich serbskich bajach poprawom to wosebite a čehodla maja wone tež paralele do europskeho wukraja? Mjez druhim wo tym je zawčerawšim kulturna wědomostnica Serbskeho instituta dr. Susanne Hozyna w Lipsku přednošowała.
Lipsk (SN/MG). Zwjazk powědarkow a powědarjow je zhromadnje z towarstwom Erzählraum minjene dny w Lipsku kongres wuhotował, kotryž so z wuměłstwom powědanja zaběraše. Hižo wot póndźele wotměwaja so na zapadźe Lipska we wobłuku wobšěrneho programa mnohe plenumy, dźěłarnički a wječorki powědanja. Kongres přewjeduja kóžde lěto na druhim městnje. Za Lipsk běchu so zamołwići rozsudźili, dokelž „dycha město zdawna hižo duch noweho spočatka“, pisaja w podłožkach za kongres.
Konferenca wo perspektiwach za Łužicu
Budyšin (SN/MiR). Wuradźować a sobu skutkować – to je zaměr konferency towarstwa Łužiske perspektiwy kónc apryla w Budyšinje. Jeje hesło je „Čiń sobu a wobdźěl so!“. Mjez organizatorami je čłon iniciatiwy Raumpioniere Oberlausitz Jan Hufenbach ze syće Bürgerregion Lausitz. Wón rozłožuje: „To je mjeztym třeća konferenca, na kotrejž so z temami přichoda w regionje zaběramy. Tónkróć steji wuradźowanje wo prašenjach za mocu w srjedźišću.“
Wobjednać chcedźa prašenja kaž: Što je móc? Štó ju w demokratiji ma a štó nic? Kak docpějemy zaměrnje tych, kotřiž wo tym rozsudźa, hač hodźa so zaměry wobydlerjow wuspěšnje zwoprawdźić? A štó to scyła je? „To su temy, kotrež ciwilnu towaršnosć tuchwilu sylnje zaběraja.“ Wutoru, 28. apryla, su wot připołdnja w 13 hodź. wšitcy ći na žurlu Budyskeho Kamjentneho domu přeprošeni, kotřiž so wo perspektiwu přichodnych generacijow w regionje starosća. „Nam dźe wo wobdźělenje ludnosće na towaršnostnych procesach jako motor demokratije w krizy kaž tež wo zhromadne pozbudźowanje. Dale je nam wažne, komuny za přichod sylnić“, Hufenbach wuswětluje.
Serbskeho syna města w Kamjencu předstajiłoj
Kamjenc (SN/bn). „Njeje drje kmańšeho městna, hdźež hodźał so wočiswědk swětowych stawiznow lěpje předstajić. Zo njeje Jurij Wićaz runjewon najznaćiši syn Kamjenca, zaleži tež na tym, zo je wjetšinu swojeho žiwjenja zwonka Łužicy skutkował. Swój čas wšako je jeho poł swěta znało a čitało. Ćim bóle so wjeselu, tule zběrku awtobiografiskich rozprawow prezentować móc, kiž wobswětluja do dźensnišeho aktualne podawizny.“ Z tymile słowami zahaji wudawaćel dr. Friedrich Pollack wčerawšu łužisku premjeru knihi „Von Kamenz nach Palästina“ w połnje wobsadźenej Kamjenskej měšćanskej bibliotece „G. E. Lessing“. W Ludowym nakładnistwje Domowina wušła publikacija wopřijima němske přełožki tekstow Wićaza, kotrež buchu originalnje hižo w 1960ych lětach w dwuzwjazkowym, dawno rozebranym a „mjeztym samo antikwarisce rědkim“ wudaću „Z Kamjenskim nosom“ wozjewjene.
Posledni Łužiski almanach wušoł
Kamjenc (SN/MiR). Doba wudaća dokumentacijow wo stawiznach a přitomnosći města Kamjenca a wokoliny je so po 20 lětach z wozjewjenjom wosebiteje publikacije „Łužiski almanach VIII 2025“ skónčiła. Čłonojo awtorskeho kruha Łužiski almanach z.t. su towarstwo zašły pjatk na čłonskej zhromadźiznje rozpušćili. Přičina za to je, zo nimaja hižo dosć wosebje młodych awtorow a zo płaćizna za ćišć wudaćow dale stupa. Tole rozłožowaše předsyda towarstwa Norbert Schnabel samsny dźeń na swjedźenskim zarjadowanju w Kamjenskim dźiwadle. Wróćo zhladujo wón rjekny: „Móžemy hordźe rjec, zo smy wulki fundus domizniskeje wědy publikowali a z tym mnohe dopomnjenki zachowali.“ Najebać wšě rozmyslowanja wo prašenju, kak z domizniskej literaturu w Kamjencu pokročować, rjekny Kamjenski wyši měšćanosta Michael Preuß (njestronjan): „Wuspěch almanacha leži w bohatosći jeho fasetow. Dźěło mjez towarstwom a městom běše stajnje konstruktiwne. Zawostajiće namrěstwo, kotrež dale skutkuje. Rozpušćenje towarstwa zawostaja dźěru, kotraž so sćežka pjelnić hodźi.“
