Hudźbnik Jan Brězan-Hejduška je zwukowu kulisu za lětuše pasionske předstajenje zhotowił

W Chrósćicach su minjenje tydźenje intensiwnje tradicionalnu pasionsku hru přihotowali, kotruž tam kóžde dźesać lět předstajeja. To wopřiješe proby, ­natwar jewišća, kostimy – a wězo tež hudźbu. Za hudźbnu kulisu je lětsa Jan Brězan-Hejduška z Drježdźan zamołwity. Lisa-Maria Cyžec je so z hudźbnikom wo jeho dźěle za kulisami rozmołwjała – wo kompoziciji, nahrawanju a wo tym, kak móžetej hudźba a jewišćo hromadźe intensiwne emocionalne dožiwjenje za přihladowarjow stworić.

Kak sy k tomu přišoł, hudźbu a zwukowu kulisu za pasionsku hru wuhotować?

Wuměłstwo, rjemjesło a kreatiwita zwjazuja wobdźělnikow 19. mjezynarodneje rězbarskeje dźěłarnički w Miłočanskej skale. Dwaj tydźenjej dołho je dźewjeć wuměłcow z cyłeho swěta w kreatiwnej zhromadnosći dźěłało. Tam su swoje ideje do drjewa a wšelakich družin kamjenja přeměnili a cyle rozdźělne skulptury stworili.

Miłoćicy (SN/lmc). Inok Tkachiviski a Inna Tkachiviska pochadźataj z Ukrainy a wobdźělištaj so lětsa druhi raz na mjezynarodnej rězbarskej dźěłarničce při Miłočanskej skale. Njejstaj jenož swójba, ale tež wuměłcaj – wobaj staj něhdy na uniwersiće wučiłoj. Mjeztym zo Inna dale wuwučuje a připódla skulptury zhotuje, wěnuje so Inok dospołnje rězbarstwu. Inna Tkachivska dźěła lětsa z drjewom. Jeje aktualny projekt prezentuje dwě wiolinje. Při tym njejsu wuměłči statiske formy wažne: „Skulptura ma dynamisce skutkować, dokelž so hudźba pohibuje. Hudźba je wšudźe, hudźba je žiwjenje“, praji Inna. Jeje wosebity poćah z hudźbu – rejowanje a spěwanje – chce wona do swójskeho projekta sobu zapřijeć.

Wojerecy (SN). 15 lět hižo zarjaduje towarstwo „Zivilcourage Hoy“ interkultu­relne tydźenje, tak tež lětsa zaso cyły ­september. Pod hesłom „Za to!“ je dohromady 22 zarjadowanjow we Wojerecach a wokolinje planowanych. Mjez nimi ani jedne serbske njeje. Tole drje zaleži na falowacych resursach serbskich towarstwow, měni jedna z hłownych zamołwitych Cindy Paulick w rozmołwje z našim wječornikom. Wona by sej wězo serbski poskitk přała, ale nuzować zarjadowarjo nikoho njemóža. Towarstwa dyrbja so ze swojimi zarjadowanjemi mjenujcy same za interkulturelne tydźenje přizjewić. Prěni raz so lětsa tež Budyski wokrjes na organizaciji interkulturelnych tydźenjow njewobdźěli. Minjene lěta běše społnomócnjena za wukrajnikow stajnje sama zarjadowanja we wobłuku tydźenjow iniciěrowała. Zastojnstwo społnomócnje­neho za wukrajnikow pak bě wokrjesny sejmik na namjet frakcije AfD wotstronił. Z tym njeje tež personalnych resursow za projekt. Cyłkowny program interkulturelnych tydźenjow je pod wozjewjeny. Za někotre poskitki dyrbja so zajimcy dočasnje přizjewić.

W Budyskej Smolerjec kniharni dźensa na cyle wosebity jubilej zhladuja. Kniharnica a nawodnica Annett Šołćic mjeztym 40 lět swoje dźěło w Ludowym nakładnistwje Domowina wukonja. „W 9. lětniku je tehdyši wotrjadnik wobłuka rozšěrjenje Beno Kučank w Pančanskej šuli za powołanja w zawodźe wabił“, wona wuswětla. Po wotzamknjenju šule je so rodźena Kašečanka tuž w nakładnistwje přizjewiła, dokelž bě so doma tež stajnje z knihami zaběrała a je w polcach rjadowała. Smolerjec kniharnja tehdy scyła hišće njeeksistowaše. „Knihi předawachmy w druhich kniharnjach“, Annett Šołćic rozprawja. Tam pak njebě dosć městna, zo móhli serbske knihi w dosahacej měrje prezentować. Poskitk nakładnistwa bě wo wjele wjetši. „Na zawodnej zhromadźiznje krótko do přewróta namjetowach swójsku kniharnju zarjadować“, wona rozłoži. Tehdy politiska změna hišće wotwidźeć njebě. Wokoło lěta 1990 njeběchu kniharnje hižo z wobrotom ze serbskimi knihami spokojom. Wulki čas tuž, zo serbske nakładnistwo swójski wobchod załoži. Na Budyskej Pchalekowej bě wotwidźeć, zo tamniša galerija wućehnje.