Lubij (CS/SN). Składnostnje 675. róčnicy wutworjenja hornjołužiskeho zwjazka šesći­městow wuhotowachu we wobłuku festiwala „Přińć a woteńć“ minjenu sobotu „Kulturny hermank“ w Lubiju. Na tamnišej swjedźenskej łuce, městnosći krajneje zahrodneje přehladki 2012, prezentowachu so zastupjerjo najwšelakorišich towarstwow, institucijow a organizacijow Hornjeje Łužicy kaž tež jej něhdy přisłušacych kónčinow dźensnišeje Pólskeje.

Ze swojimi historiskimi drastami dopominaše měšćanska straža z Lubanja na to, zo mějachu so města předewšěm w 16. lětstotku, jako docpě wikowanje zwjazka swój wjeršk, tež rubježniskim ryće­rjam wobarać. Lubańscy hosćo ro­zumja so jako pósłancy Hornjeje Łužicy a chcedźa mosty mjez sakskim a pólskim dźělom regiona tworić.

Podstupim (GF/SN). Na braniborskim festi­walu noweje hudźby „Intersonancy“ je twórba Budyskeho komponista Jana Cyža sobotu wječor w Podstupimskim muzeju prapremjernje zaklinčała.

Swobodne města běchu rědke w mjezynarodnych poćahach, ale eksistowachu. Lětdźesatki měješe marokkanske přistawne město Tanger tajki status. Spočatk 20. lětstotka bu Marokko wot Francoskeje a Španiskeje okupěrowane a Tanger bě dołho jendźelsce wobsadźene. W lěće 1923 podpisachu tele tři kraje zrěče­nje wo neutralnym demilitarizowanym měsće ze swobodnym přistawom.

Lěta 1940 wobsadźi fašistiska Španiska Tanger, kiž bě wot 1945 hač do 1956 zaso swobodne město, po tym přińdźe zaso k nětko samostatnymu krajej Marokko. Tohorunja bu přistawne město Danzig, pólsce Gdańsk, po Prěnjej swětowej wójnje­ 1919 přez Versailleske měrowe zrě­čenje jako swobodne město deklarowane z wosebitymi prawami za Pólsku kaž pólski­ přistaw, pólsku póštu, swójske wonkownopolitiske prawa a wojerske zepě­ranišćo Westerplatte. 1. septembra 1939 wobsadźichu němscy fašisća swobodne město Gdańsk.

Njedawno rozmołwjach so z we wukraju bydlacym Serbom mjez druhim wo skutkowanju medijow na regionalne a globalne čłowjeske wuwiće. Běchmoj sej přezjednaj, zo smy tuchwilu w dosć njewěstym času žiwi, a zo je sylny katalyzator njestajnosće masiwne wobwliwowanje měnjenjow a jednanjow přez bjezkónčny output internetnych medijow. Ženje w stawiznach čłowjestwa njebě tak lochko informacije a měnjenja šěrić a přijimować, ale tež sfalšować, nimale bjez regulowanja a kon­trole. Tak je wotewrjene prašenje, što nas w přichodnych lětdźesatkach wočakuje.