Alternatiwy namakać a wužiwać

srjeda, 04. septembera 2019
artikl hódnoćić
(0 )
Sobudźěłaćer delanskeho agrarneho zawoda Sorabia Tomaš Žur z Ralbic je wčera kukuricu  do sila w Hrańčanskej hródźi sypał.  Foto: Feliks Haza Sobudźěłaćer delanskeho agrarneho zawoda Sorabia Tomaš Žur z Ralbic je wčera kukuricu do sila w Hrańčanskej hródźi sypał. Foto: Feliks Haza

Změna klimy njeda so hižo prěć, a wuskutki lońšeje kaž tež lětušeje suchoty su wosebje ratarjow ćežko trjechili. To pokaza so na njedawnej hłownej zhromadźiznje agrarneje akcijoweje towaršnosće Sorabia Róžant.

Róžant (JK/SN). Nawoda předsydstwa Sorabije Matej Korjeńk předstaji akcionaram na zhromadźiznje hospodarski minus pod smužku. Tež hdyž njeje hospodarski wuspěch tajki, kajkiž běchu sej ratarjo wuličili, w Delanach wótku do pola njećisnu a wostanu bytostnemu nadawkej ratarstwa swěrni. Přiwšěm pytaja za móžnosćemi, tež w suchich lětach hospodarski wuspěch docpěć. Jedna tajka wotmołwa je, soju produkować. Tuta rostlina, produkowaca na bělk a energiju bohate buny, hodźi so na wšelake wašnje wužiwać a so tež pod njedobrymi wuměnjenjemi derje wuwiwa. Matej Korjeńk pak zdobom wuzběhny, zo njemóže soja znate žitne družiny narunać, ale je skerje wudospołnić. Sorabia njeje jenički zawod, hdźež so z tutej myslu noša. Jeli wjetšina ratarskich zawodow soju pro­dukuje, nastanje zaso wěsty konku­rencny bój a z toho zaso wubědźowanje zawodow.

Pytać nowe družiny a wašnja plahowanja pak wostanje wažny nadawk ratarjow, kotryž chcedźa zhromadnje z wědomosću zmištrować. Prjedy hač je nowa družina žita, kotraž zamóže na tuchwilne pola nas knježace klimatiske wuměnjenja reagować, wuplahowana, pak minu so lěta. Te hodźa so přeprěčić z jednorymi naprawami, kotrež žane wulke inwesticije njetrjebaja a so přiwšěm wudanja. Jedyn tajki krok, wo tym je Matej Korjeńk přeswědčeny, je mjezsobna podpěra ratarjow. W napjatych časach je jedyn kaž druhi wjedrowym a přirodnym kapriolam wustajeny. Mjezsobna pomoc při zasadźenju techniki w napjatych časach abo wuměna nazhonjenjow­ při wšelakich metodach a wašnjach produkcije budźetej w přichodźe njewobeńdźomnej. Zwjazać ekologiske ratarjenje z formami intensiwneho ratarstwa zda so wunošne postupowanje do praweho směra być. Njekonkurować, ale wužadanje zhromadnje zmištrować je wažne. Ludnosć ma z ratarskimi produktami zastarana być, wobswět a přiroda hladanej a škitanej.

Dalša móžnosć, ratarstwu wuspěšny přichod zmóžnić, je, produkciju na šěroki zakład stajić. W Hrańčanskim kombinaće maja wuspěšnu biopłunowu připrawu, z kotrejž so sami z milinu a ćopłotu zastaruja. Produkcija energije z biologiskich pódlanskich wudźěłkow skótneje produkcije, kaž su to hnójnica abo zbytna pica, so wudani, je pak na skótnu produkciju připokazana. Tajke připrawy maja swoje woprawnjenje, maja zakład a wuchadźišćo w ratarskej, wosebje skótnej produkciji. Tajke připrawy dale a bóle wukmanjeć njeje jenož nadawk ratarskich zawodow, ale tež hospodarstwa a politiki. Biopłunowe abo fotowoltaikowe připrawy su wěsty zakład, zo móže ratarska produkcija tež w napjatych klimatiskich połoženjach spomóžna być.

Tak nochcedźa sej jenož delanscy, ale ratarjo cyłeho kraja dołhodobnu eksistencu zawěsćić. Štóž sčasom za nowymi móžnosćemi pytać započina, je na prawym puću. W Delanach to su, spóznawši, što je kaznja časa, chceš-li hospodarsce wuspěšny być. Bjez wulkich inwesticijow hodźi so hižo nětko reagować. Zhromadnje a bjez konkurencneho boja postu­pować a so za bytostny nadawk ratarstwa mjezsobnje podpěrać powjedźe k wuspěchej za wšitkich. Nic na kóncu změje wša towaršnosć z toho swoju lěpšinu. To pak měł sej kóždy jednotliwc wuwědomić a njeměł přeco jenož na ratarjow swarjeć a jim njesensibelnosć wumjetować.­ Ratarjo su ći posledni, kotřiž na wobswět a přirodu njemysla, wšako­ su z njeju žiwi.

wozjewjene w: Hospodarstwo
Prošu přizjewće so, chceće-li komentar podać

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND