Nahladne Radworske dwórnišćoW druhej połojcy 19. lětstotka za ...

štwórtk, 09. awgusta 2018
artikl hódnoćić
(0 )
29. meje 1999 běchu na Radworskim dwórnišću poslednje jězdźenki předawali. Před sydom lětami je twarjenje Chěžkec swójba z Boranec kupiła.  Foto: Alfons Handrik 29. meje 1999 běchu na Radworskim dwórnišću poslednje jězdźenki předawali. Před sydom lětami je twarjenje Chěžkec swójba z Boranec kupiła. Foto: Alfons Handrik
Nahladne Radworske dwórnišćo

W druhej połojcy 19. lětstotka za čas industrializacije twarjachu tež w Hornjej Łužicy železniske čary. Runočasnje nasta­chu dwórnišća, stražniske chěžki a wuhibkarnje. W lětnjej seriji so rozhladujemy, kak trěbne wone něhdy běchu­ a što je so z nimi stało. (14)

W juniju 1846 witaše wulka syła ludźi na Budyskim dwórnišću prěni ćah z Drježdźan, z kotrymž bě samo tež sakski kral Friedrich Awgust II. přijěł. Po tutym historiskim podawku su čaru hišće 1846 krótko do hód hač do Lubija dale wutwarili. Nastupajo rozšěrjenje železniskeje čary tež sewjernje Budyšina běchu wokoło lěta 1870 rozdźělne předstawy.

2. decembra 1890 popołdnju jědźeše prěni ćah z prošenymi hosćimi z Budyšina hač do Rakec. Wosrjedź čary bě hižo nahladne wulke Radworske dwórnišćo, kotrež bu hakle 1906 po cyłkownej dołhosći 39 metrow dotwarjene. Zapołožene bě wone něhdźe kilometer zapadnje Radworja. Rozrjadowany twar z walbowej třěchu a ze z drjewom wupaženym delnim poschodom a wulkej werandu tworješe porno druhim dwórnišćam tejele čary wosebitosć. W južnym křidle bě přiwabliwa dwórnišćowa hospoda, kotruž je Bruno Wolf jako prěni korčmar wjedł. Hač do lěta 1909 nastaštej wuchodnje dwórnišća domskej za dwórnišćoweho dohladowarja a za dalši trěbny personal. Po rozšěrjenju železniskeje syće w pozdźišich lětach bě na Radworskim dwórnišću hač do 1956 sydło dohlada nad wokolnymi dwórnišćemi.

W lěće 1927 mějachu tam wjace hač 200 přistajenych. K nim słušachu tež zawě­rowi stražnicy. 1906 bu čara wot Wósporka hač do Radworja dotwarjena. Budyski powěstnik pisaše, zo bě 30. apryla, w 11.33 hodź. 400 ludźi z ćahom při­jěło, a witało je jich štyrceći přewažnje žónskich w narodnej drasće.

Njeposrědnje po tym bu sakskemu knježerstwu tež čarowy parameter předpołoženy. Chcychu čaru dale sewjernje Chrósćic – štož bě tehdy w zajimje wobsedźerja Hórčanskeje skały – hač do Kamjenca zapołožić. To pak Sakski krajny sejm 1914 wotpokaza, mjeztym zo bu čara­ do Wósporka hač do lěta 1972 wužiwana. Přičina zawrjenja tež bě, zo ludźo tam lědma hišće ćah wužiwachu.

Hižo pjeć lět do toho bu tež Ra­dworske dwórnišćowy hosćenc zawrjeny. 29. meje 1999 su na tamnišim dwórnišću poslednje jězdźenki předawali. Kolije su zwutorhali, a wosamoćene dwórnišćo je priwatnik z Luxemburga Němskej že­lez­nicy wotkupił a wot njeho před sydom lětami Chěžkec swójba z Boranec. Wjele su tam Chěžkecy hižo dźěłali. Wšitke štyri bydlenja su wotnajate a wuži­wane. Před lětomaj załožene towarstwo Radworske inkluziske dwórnišćo so socialnje angažuje a organizuje projektowe dny za šulerjow.

9. septembra, na dnju wotewrjeneho pomnika, budźe dwórnišćo zaso kóždemu přistupne. Alfons Handrik

wozjewjene w: Lokalka

Galerija

dalši wobraz (1)
Prošu přizjewće so, chceće-li komentar podać

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND