Podobneje předawarnje njebyło

štwórtk, 05. septembera 2019
artikl hódnoćić
(0 )
Něhdy nahladna kupnica při Radworskim kěrchowje je dawno zawrjena. Dźensa mataj tu rjemjeslnikaj swój skład.  Foto: Alfons Handrik Něhdy nahladna kupnica při Radworskim kěrchowje je dawno zawrjena. Dźensa mataj tu rjemjeslnikaj swój skład. Foto: Alfons Handrik

Něhdy bě w nimale kóždej wsy nakupowanišćo, hdźež poskićachu twory wšědneje potrjeby. Runočasnje běchu to socialne centrumy, hdźež so wjesnjenjo rady k bjesadźe zetkawachu. W našej lětnjej seriji na něhdyše wjesne wob­chody dopominamy.

Dźensa: Radwor (20/kónc)


Hdyž rozhladuješ so dźensa w Radworju z jeho něhdźe 700 wobydlerjemi za wobchodom z tworami wšědneje potrjeby, to žane zbožo nimaš. Runje tak kaž we Worklecach, w Chrósćicach a druhdźe njemóža tež Radworčenjo w swojej wsy nakupować. W Młynskich chěžach bydlaca 94lětna Marja Wudyjowa, kotraž bě wot 1964 do 1976 zastupowaca wjesnjanostka Radworja, powěda, zo mějachu tam za čas jeje dźěćatstwa třoch pjekarjow. Mjeztym zo ludźo w Rječkec a Kubańkec pjekarni chlěb a całty kupowachu, mějachu w Bělkec pjekarni nimo toho wobšěrny poskitk kolonialnych tworow. Tež po Druhej swětowej wójnje je so tam Franc Čornak hišće dlěši čas wo dobry poskitk za zastaranje ludnosće starał. „Tam sy wšo dóstał, štož sy trjebał. Hač drjewjancy, kisykał abo jerje, hač piwo abo nowy kofejowy serwij“, so duchownje hibićiwa Marja Wudyjowa dopomina.

W powójnskich lětach zarjadowa konsumowe drustwo w bywšim hosćencu wosrjedź wsy předawarnju, hdźež sy na něhdźe 150 kwadratnych metrow wulkej płoninje nimo žiwidłow tež najwšelakoriše industrijne twory a tekstilije dóstał. Dale bě tam frizer zaměstnjeny. Na nastork Domowinskeje skupiny bu objekt 1986 na dźensa daloko a šěroko znaty hosćenc „Meja“ přetwarjeny. Swoje přede­wzaće pod hesłom „W meji spěwa Meja w Meji“ su dwě lěće pozdźišo zwopraw­dźili.

Starši Radworčenjo so rady dopominaja, kak su sej po swjatoku w korčmje Jurja Kindermana piwko popřeli. Krótki čas do zawrjenja swój čas woblubowaneho hosćenca napřećo kěrchowej je tam tež Pětr Ryćer korčmarił. Za tón čas so dźeń a bóle potrjeba za wjetšej kupnicu jewješe. Konsumowe drustwo to přeswědči, a rozhladujo so za móžnym stejnišćom so rozsudźichu natwarić nowu modernu předawarnju na městnje Kindermanec korčmy. W februaru 1979, potajkim do 30. róčnicy wobstaća NDR, su ju přepodali.

Jedna z předawarkow bě Ludmila Šofcyna, kotraž je tež hižo w starym konsumje wosrjedź wsy předawała. Wona hišće dźensa wě, kak zahorjeni w Radworju a wokolinje wo wulkim sortimenće běchu. Sama je serbšćinu hakle nawuknyła a so rady dopomina, zo su w kupnicy přewažnje serbowali. Podobneje předawarnje kaž Radworskeje z něhdźe 300 kwadratnymi metrami po wšej wo­ko­linje njebě. Hač do lěta 1984 bě Marga­reta Nagelowa za kupnicu zamołwita. Sčasami dźěłaše tam hač do 16 předawarkow. Pozdźišo bě Ludmila Šofcyna nawodnica. Krótko po politiskim přewróće bě wotwidźeć, zo nowonatwarjenych wulkokupnicow w Budyšinje a samo w bliskim Małym Wjelkowje dla konsum hižo žane wulke wuhlady na dalše wobstaće njeměješe.

Po krótkej mjezystaciji na hinašim dźěłowym městnje w Budyšinje je sej ­Ludmila Šofcyna w oktobru 1992 w Lutobču mały wobchod zarjadowała. Ra­dworski wjesnjanosta Wincenc Baberška pak sej z njej dorěča, w Radworju předawarnju dale wjesć. Tomu wona přizwoli a je wot 1994 sydom lět w bywšej Ra­dworskej kupnicy ludźi posłužowała. Woni njemóžachu tam jeno žiwidła kupować, ale sej tež po posłužbje tekstilije rjedźić a črije porjedźeć dać. Samo mały póstowy zarjad tam mějachu. Tola při wšej prócy wobrot wobstajnje woteběraše. Tak bě Ludmila Šofcyna nuzowana wobchod doskónčnje zawrěć. Pozdźišo staj bratraj Rüdiger a Reinhard Šmit – blidar a metalotwarc – objekt kupiłoj a wužiwataj jón dźensa jako skład za swojej rjemjeslniskej zawodaj. .

Alfons Handrik

wozjewjene w: Lokalka

Galerija

dalši wobraz (1)
Prošu přizjewće so, chceće-li komentar podać

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND