Kak dale ze serbskej modu?

pjatk, 28. februara 2020 spisane wot:
Andrea Pawlikowa

Zajutřišim skónči so wustajeńca SORBIAN STREET STYLE, a tón abo tamny so praša: Što ha nětk z ideje serbskeje mody budźe? Hižo k II. festiwalej serbskeje kultury 1968 wuwiwachu designerojo Němskeho modoweho instituta w Berlinje šaty­ z elementami serbskeje drasty. Přesadźił pak so nowy design njeje, byrnjež so tež dźensa ludźom spodobał. Faluje nam dołhi dych za serbsku modu?

Zhromadnje jubilej swjećić

štwórtk, 27. februara 2020 spisane wot:

W Chróšćanskej „Jednoće“ wotměje so nje­dźelu, 1. měrca, 10. swójbna schadźo­wanka župy „Michał Hórnik“ ­Kamjenc a Rěčneho centruma WITAJ Budyšin. Milenka Rječcyna je so z projektowej koordinatorku RCW Michaelu Hrjehorjowej rozmołwjała.

Čehodla móža so zajimcy stajnje znowa na swójbnu schadźowanku wjeselić?

M. Hrjehorjowa: Reakcije wopytowarjow na dotalnych zarjadowanjach běchu jara dobre. Mamy zaćišć, zo maja swójby tón dźeń wulke wjeselo. Mnozy so hižo dočasnje za terminom schadźowanki prašeja. Wosebje dźěći so wjesela, ale tež staršim je wona dobra składnosć so zetkać a rozmołwjeć.

Štó su waši partnerojo?

M. Hrjehorjowa: Wot wšeho spočatka je Serbski ludowy ansambl pódla. Mjez druhim witachmy wjackróć tamnišu rejwansku skupinu Łužičanka a hudźbnikow orchestra. Lětsa předstaja ansamblowcy wurězki z programa „Maks a Moric“. Dalši kruty partner je Němsko-Serbske ludowe dźiwadło runje tak kaž kóžde lěto Budyske studijo Sakskeho wukubłanskeho a wupruwowanskeho kanala. Woblubowane je tež knižne blido Ludoweho nakładnistwa Domowina.

Stat winowatosć njespjelnja

srjeda, 26. februara 2020 spisane wot:

Njedawno buchu znowa serbscy młodost­ni nadpadnjeni. Janek Wowčer ­je so z prawiznikom Hajkom Kozelom rozmołwjał a so jeho mjez druhim prašał, što móža škodowani hišće na městnje njeskutka činić a policiji přizjewić.

Kak hódnoćiće, zo je znowa k nadpadam na serbskich młodostnych dóšło?

H. Kozel: To njezadźiwa. Wšako bu w minjenych třiceći lětach jeno snadny dźěl skućićelow antiserbskich njeskutkow zwěsćeny. Ani jedyn z nich njebu, kaž ­so dopominam, k jastwu zasudźeny. Nje­móžu při najlěpšej woli spóznać, zo stat jich wottraša, skerje hórje. Ze zwjazkowym kaž tež sakskim krajnym prawom je winowatosć stata, serbski lud škitać, normowana. Tón pak swoju winowatosć njespjelnja. Tak maja běžnje jewjace so antiserbske njeskutki nimale wěstu logiku.

Na Wašu iniciatiwu chcychu w Sakskej kate­goriju njeskutkow na Serbow zawjesć. Je so to stało a su tam tajke zapisane?

Hida njerozeznawa

wutora, 25. februara 2020 spisane wot:
Julian Nyča

Mordarstwo w Hanauwje bě šok. Skućićel bě wočiwidnje psychisce chory a čuješe so přesćěhany wot ćmowych mocow. Tak jednorje pak njemóžemy njeskutk wotbyć. Hakle tydźeń do toho bu skupina wotkryta, kotraž chcyše z namocu přećiwo ćěkancam a muslimam byrgarsku wójnu zahajić a statny porjad přewinyć. Loni zamordowaštaj skućićelej z podobneje motiwacije hessenskeho politikarja a dweju wobydlerjow w Halle. Tajke njeskutki njenastawaja jeničce z paranoidnych fantazijow. Tež politiska atmosfera, w kotrejž wěste politiske mocy ludźi, kotřiž hinak wupadaja, rěča abo wěrja – potajkim „cuzych“ –, jako wohroženje předstajeja, ma podźěl na tym. Wopory njeběchu „cuzy“, ale su zdźěla čas žiwjenja w měsće bydlili. Što to za nas woznamjenja?

Za młynso dale zasadźa

póndźela, 24. februara 2020 spisane wot:

Po 25 lětach w komunalnej politice a pjeć lětach w bydlenjotwarstwje bě so wjelelětny Wojerowski měšćanosta za šule, pěstowarnje, socialne a wohnjowe wobory Thomas Delling kónc januara na wuměnk podał. Wo jeho nazhonjenjach a wotewrjenosći napřećo serbskim temam je so Andreas Kirschke z 68lětnym rozmołwjał.

Knježe Dellingo, kak sće swoje swjatočne rozžohnowanje kónc januara dožiwił?

T. Delling: Z wěstym styskom a pokornosću. To bě jara hnujace, dokelž bě wjele sobudźěłaćerjow města a radźićelow, ale předewšěm wobydlerjow z towarstwow a zarjadnišćow přišło. Mi je to pokazało, zo je so dźěło za a z ludźimi w běhu lět zadaniło.

Kak sće 1990 do komunalneje politiki přišoł?

Spěšny rozsud nuznje trěbny

pjatk, 21. februara 2020 spisane wot:
Bianka Šeferowa

Hladajo na hospodarske wuwiće we Łu­žicy su wužadanja dźeń a wjetše. Tak bě minjene lěto rěč wo strukturnej změnje, dokelž ma so zmilinjenje brunicy zakónčić. Łužiska energija a milinarnje (LEAG) je jedyn z wažnych dźěłodawarjow w regionje a płaći mjez přistajenymi jako zamoł­wite předewzaće, hdźež zdobom dobru a wěstu mzdu dóstawaja. Tež Zhorjel­ske a Budyske stejnišćo koncerna Bombardier stej spušćomnej partneraj a matej mjez ludźimi dobre mjeno. Železniska sparta je w regionje z tradiciju. Zas a zaso pak překwapja kanadiski koncern ze špatnymi powěsćemi. Tak dźěše hakle njedawno wo to, sta dźěłowych městnow šmórnyć. Wulkeho ćišća sakskeho knježerstwa, dźěłarnistwa IG metal a sobudźěłaćerjow su to we wulkej měrje cofnyli. Wšitko wupadaše za tym, zo matej łužiskej stejnišći tola přichod. Wšako su hakle w decembru Budyski testowy center wotewrěli.

Crashkurs za fraktura-pismo

štwórtk, 20. februara 2020 spisane wot:

Składnostnje lětušeho Dnja archiwa 7. měrca chcetej tež Serbski kulturny archiw­ a Serbska centralna biblioteka popołdnju swoje durje zajimcam wote­wrěć. Cordula Ratajczakowa je so ze sobudźěłaćerjom archiwa a Serbskeho instituta Měrćinom Brycku rozmołwjała.

Lětuše hesło Dnja archiwa rěka „Wot depeše k tweetej“. Kak sće jón zwoprawdźili?

M. Brycka: Zwjazk němskich archiwarkow a archiwarow je lětsa komuni­kaciju jako ćežišćo wuwołał. Wězo je kóždemu archiwej přewostajene, tež něšto druhe poskićeć. Smój so z dr. Annett Brězanowej rozsudźiłoj zestajeć programowy poskitk, kotryž so z tutej tematiku zabě­ra. Přeprošujemy tuž na klasiske wodźe­nje po archiwje a bibliotece kaž tež na tři dalše poskitki.

Što je prěni poskitk?

Přećiwo hidźe wustupować

pjatk, 14. februara 2020 spisane wot:
Janek Wowčer

Wčera su w Drježdźanach na struchły podawk w stawiznach města spominali. Dokładnje wčera před 75 lětami su jendźelscy a ameriscy bombowcy z wjaco­rymi nalětami saksku stolicu bjezmała z karty wudrapali. Znajmjeńša woprawdźe wjac wjele k tomu pobrachowało njeje. Płomjenja wšak běchu hač do Łužicy widźeć, na čož so hišće dźensa tež mnozy Serbja dopominaja. Tysacy ludźi – mjez nimi Serbja – tehdy žiwjenje přisa­dźichu. Kelko jich dokładnje bě, wo tym so přeco hišće – abo lěpje prajene mjeztym znowa – hadruja.

Hdyž je kur běły, so wšitcy wjesela

pjatk, 14. februara 2020 spisane wot:

Serbskopazličanske karnewalowe towar­stwo dožiwja tele dny wjeršk jubilej­neje 50. sezony. Marian Wjeńka je so z prezidentom towarstwa Danielom Wätzigom rozmołwjał.

Knježe Wätzigo, před wosom lětami sće zastojnstwo prezidenta Serbskopazličanskeho karnewaloweho towarstwa wot swojeho nana přewzał. Bě to samozrozumliwy krok?

D. Wätzig: Poprawom haj. Sym mjeztym 49 lět čłon towarstwa a nimale wot wšeho spočatka sym kóžde lěto póstniske narěče dźeržał. Njejsym trjebał dołho rozmyslować, hač prezidentstwo přewo­zmu. Narěče pak dźensa hižo njedźeržu.

Sće wy potajkim sobu najdlěje z čłonom towarstwa?

D. Wätzig: Ně, moja sotra Sabina Hübenthalowa je hišće dlěje sobustaw. Wona bě z mandźelskim prěni princowski por, a wobaj staj hišće dźensa z čłonom.

Kak so dźensa čujeće, hdyž dožiwi towarstwo swoju 50. sezonu?

D. Wätzig: My so wšitcy jara wjese­limy, zo tónle jubilej dožiwimy, to dźě njeje samozrozumliwe. Stajnje zaso so ludźo dźiwaja, zo zamóžemy na wsy rjane­ programy zestajeć. Na to směmy hordźi być. To najrjeńše pak je, zo jako towarstwo jara hromadźe dźeržimy.

„Móžemy z kóždym rěčeć“

póndźela, 10. februara 2020 spisane wot:

W třoch sakskich stronach skutkuje

serbski cyłk. Z rěčnikom dźěłoweho kruha Zwjazka 90/Zelenych w Sakskej Robertom Krawcom je Axel Arlt wo skutkowanju w lěće 2019 rěčał.

Waš cyłk bě so hakle loni wutworił, z kotrymi temami sće so tam zaběrali?

R. Krawc: Hłowne zaměry wězo su serbsku rěč a kulturu zachować a dalewuwić, prawa za samo- a sobupostajowanje našeho ludu skrućić. Wuchadźejo z toho smy spytali formulować, što měło so zakładnje změnić abo tež wobchować. Rozjimachmy na přikład móžne puće za wutworjenje demokratisce woleneho ludoweho zastupnistwa abo aktualne wuwiće nastupajo zacho­wanje Miło­raza a kónc wotbagrowanja serbskich wsow. Loni činjachmy to wězo wosebje pod aspektom wólbow krajneho sejma.

Kak posudźujeće podpěru krajneho zwjazka Zwjazka 90/Zelenych Sakskeje za serbske naležnosće?

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND