Mnozy znaja Bena Pjetaša jako „nana serbskeje młodźiny“. Z přimjenom zwjazana je wuska přichilnosć za jeho lět­dźesatki dołhe njesprócniwe skutkowanje jako funkcionar Domowiny na dobro našeje młodźiny w NDRskim času.

Narodźiwši so 31. róžownika 1935 jako syn žiwnosćerja w Pěskecach chodźeše wón za čas wójny do Njebjelčanskeje šule. Surowosć wójny zawostaji w nim bolostnej ranje: Pjetašec statok bě so dospołnje zničił, a wo wjele zrudniše horjo so swójbnym napołoži, jako nan patoržicu 1946 na sćěhi wójnskeho zranjenja zemrě. Hižo w starobje jědnaće lět so Beno z maćerju wo natwar statoka a žiwnosć sobu staraše. Bě jej k rukomaj, starajo so wšědnje tež wo młódšeho bratra a sotře. Z ratarjenjom wuwiwaše so jeho trajna zwjazanosć z přirodu a domjacym skotom.

Za woprawdźitu zhromadnosć

pjatk, 22. meje 2015 spisane wot:
Bosćan Nawka

Po systematiskim přesćěhanju serbskich wopytowarjow rejow ze stron prawicarjow, po přemóranju serbskich pomjenowanjow dróhow, institucijow a městnosćow na dwurěčnych taflach Łužicy a po nic naposledk napřećo cuzym njepřećelskim Pegida-hibanju wurosće mjez młodźinskimi klubami, towarstwami a wuměłcami regiona myslička, zo měł so jasny statement w formje beneficneho hudźbneho festiwala stworić. Wuslědk dožiwichmy minjenu sobotu. Pod hesłom „Wočiń woči – zhromadnje přećiwo rasizmej a fašizmej“ wuhotowa towarstwo Kamjentny dom w swójskim twarjenju kedźbyhódny a předewšěm wuspěšny wječor. Na wupředatej žurli wustupi šěsć skupin, z toho pjeć serbskich a dalša z Budyskimi korjenjemi. Berlinska dróha, Čorna kruŠwa, JKUBE a P.I.T.S. jako wuraznje tež politisce so wuprajace kapały transportowachu ideju koncerta hudźbnje, JANKAHANKA a DeyziDoxs namołwištej w připowědźach k tole­rancy a protestej.

3. meje bu w Budyskim Serbskim mu­zeju wotewrjena wustajeńca słowjenskeho wuměłca-fotografa Karla Vouka pod hesłom „Satkula – Abo (s)two-r(jen)a krajina“. Alfons Wićaz je so z nawodnicu muzeja Christinu Boguszowej wo přehladce rozmołwjał.

Kak je wustajeńca zaběžała a sće z dotalnym wopytom spokojom?

Ch. Boguszowa: Na kóždy pad smy z dotalnym wopytom spokojom, wšako je přehladka tež do našeje stajneje wustajeńcy zapřijata, do kotrejež přeco wopytowarjo přińdu. Tuž sej woni tule wosebitu wustajeńcu sobu wobhladaja.

Što je wosebitosć přehladki a pozbudźuje wona k rozmyslowanju?

Młodźinu za politiku zajimować

štwórtk, 21. meje 2015 spisane wot:

„Hamorska gmejna měła Bjerwałdski jězor dale wuwiwać. Tu chcył swójske akcenty zapřijeć“, praji Mario Weier. Wochožan wjedźe hižo dwanaće lět swójsku twarsku firmu ze 17 přistajenymi. Šěsć lět je wón w swojej wsy wjesny předstejićel. 7. junija nastupi wón za Hamorske wolerske zjednoćenstwo k wólbam Hamorskeho wjesnjanosty.

Najwažniše je 39lětnemu hospodarske spěchowanje. Komuna ma tři płoniny za inwestorow. Za nich chce Mario Weier předewzaćelski běrow wutworić, kotryž měł poradźować a přewodźować, ale tež zwisk k zarjadnistwam wudźeržować. „Zo bychmy płoniny lěpje zwičnili, móhli prospekt za zaměrne wabjenje inwestorow zestajeć“, rjekny Wochožan. Inwestorow pak chce wón tohorunja za Delnjowujězdźanski hród, za točernju a za Dannenbergski dom pytać.

Zajimawe dnyw Pólskej

štwórtk, 21. meje 2015 spisane wot:

Zwjazk serbskich rjemjeslnikow a předewzaćelow je jara aktiwne towarstwo. Njedawno su w Pólskej po puću byli. Wo tym je so Jan Kral z předsydku zwjazka Moniku Cyžowej rozmołwjał.

Što bě zaměr ekskursije do Pólskeje?

M. Cyžowa: Ekskursija bě planowany dźěl našeje lětneje dźěławosće. Smy w Świebodzicach wopytali zawod Termet, kotryž zhotowja termy za płun a wodu k tepjenju. Tam zeznachmy nowu formu integrowanja přistajenych do zawodnych zakładow a rozsudow. Zawod je akcijowe towarstwo a přistajeni su akcionarojo a maja tak bjezposrědnje wliw na wuwiće zawoda, kotryž swoje wu­dźěłki do 28 krajow eksportuje.

Kak sće runje na tutón zawod přišli?

M. Cyžowa: Čłon našeho zwjazka Tomaš Rječka je hižo 20 lět w Pólskej předewzaćelsce aktiwny. Ma tež k zawodej Termet dobry kontakt a tuž je nas tam sposrědkował. Wodźenje po zawodźe zmóžni našim čłonam dohlad do předewzaćelskeho a technologiskeho dźěła w pólskim metalotwarskim zawodźe z mjezynarodnym wusměrjenjom.

Kak dołho sće w Pólskej byli a što sće wosebite dožiwili?

Pančicy-Kukow (SN/MWj). Na knižnej polcy mnohich serbskich domjacnosćow drje přidruži so přichodnje kniha, kotraž měješe wčera w awli Šule Ćišinskeho w Pančicach-Kukowje premjeru. Tam předstajichu w Ludowym nakładnistwje Domowina wušłu a wot Baćonskeho fararja Gerata Wornarja wudatu knihu „Ze žohno­wanjom na puć“. Wón kaž tež jednaćelka LND Marka Maćijowa a lektorka Katrin Čornakec witachu mjez wjace hač 60 wopytowarjemi mnohich z dohromady 30 awtorow, kotřiž w knize wo swojich dožiwjenjach a začućach při putnikowanju k 26 hnadownym městnam po cyłej Europje rozprawjeja.

Wuběrk zapłaći wudawki sam

pjatk, 15. meje 2015 spisane wot:
Milenka Rječcyna

Pozitiwnje přemóženi su čłonojo wólbneho wuběrka, kotřiž staraja so wo wólby přichodneje Rady za serbske nalež­no­sće w Braniborskej. Čehodla? Ličba próstwow wo připósłanje wólbnych podłožkow je wulka. Z tajkim připóznaćom njeje nichtó ličił. Mjeztym je wjace hač 1 200 próstwow do běrowa wólbneho wuběrka w Choćebuzu dóšło. Zawěsće budźe jich hišće wjace. Wšako je posledni termin zapodaća k zapisanju do wolerskeho zapiska přichodny pjatk, 24. meje.

Zamołwite čestne dźěło

srjeda, 13. meje 2015 spisane wot:
Alfons Wićaz

Z chronistom być je čestne, ale zamoł­wite dźěło. Wšojedne hač dokumentuješ dźěławosć towarstwa, zawoda abo gmejny – wšo to žada sej pilnosć, wědu, přehlad a wóčko za wšitke podawki we wotpowědnym přirjadowanym wobłuku. Chroniki běchu hižo w starowěku pisali a tak podawki w časowym slědźe rjadowali. Bjez nich njebychu swětowe sta­wizny nastali a nazhonjenja, kotrež přeco zaso pomhaja přichod dale tworić. Kóžda chronika je tuž wěsty kamušk wulkeho stawizniskeho mozaika. Tole płaći za gmejnskich runje tak kaž za wjesnych chronistow w dwurěčnym regionje Łužicy. Derje, zo su stajnje zaso dobrowólni a zwólniwi, kotřiž swój swobodny čas a zwjetša tež priwatne srědki za tele čestnohamtske dźěło wopruja.

Słowjensko- serbska wuměna

wutora, 12. meje 2015 spisane wot:

Dźiwadłowa skupina korutanskeho Słowjenskeho kulturneho towarstwa Šentjanž/Swjaty Jan budźe kónc tydźenja z hosćom we Łužicy a předstaji pjatk w Chróšćanskim Hórnikowym domje kruch „Vaje iz sedenja/Zwučowanja sedźenja“. Chróšćanska dźiwa­dłowa skupina jich podpěruje, z kotrejež předsyd­ku Garbrielu Lebzynej je so Cordu­la Ratajczakowa rozmołwjała.

Kak je kontakt nastał?

G. Lebzyna: Toni Bruk poby loni w Korutanskej a bě zwisk posrědkował. Sku­pina měješe zajim, Łužicu wopytać, a tuž sym so pola našich čłonow w decembru wobhoniła, hač nochcyli słowjenskich lajskich dźiwadźelnikow tule na městnje podpěrować. A naši njeběchu wotchileni. Zo by so wuprawa tež wudaniła, su sej dołhi kónc tydźenja wokoło Božeho spěća wupytali. Toni Bruk je za nich program zestajał. Woni přenocuja w Smochćicach a wopytaja Drježdźany, Zhorjelc a Budyšin kaž tež nimo Chrósćic hišće Pančicy-Kukow a Róžant.

Štó skupina Teater Šentjanž je a što woni pjatk předstaja?

Pilne pčołki, pilni pčołarjo

pjatk, 08. meje 2015 spisane wot:
Haj, je nalěćo a pčołki su hižo pilne. Tež pčołarjo dyrbja so tuž napinać. Angela a Beno Pólkec z Pěskec mataj blisko Miłoćic pčolacy wóz. Prawidłownje kontrolujetaj tam staw płastow, zo móhli so pčolace ludy zesylnić a rozšěrić. Runja zahrodkarjej ma tež pčołar swoje měsačne nadawki spjelnić, zo bychu so žně kónc sezony derje radźi­li. Swoju wědu Beno Pólk rady dale posrědkuje, wosebje młodym ludźom, kotřiž­ hišće wjele nazhonjenjow na tymle polu nimaja.

nawěšk

nowostki LND