Nadal z powětra pomhaja

Donnerstag, 14. August 2025 geschrieben von:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowa wobora je při lětach nad Gazaskim pasmom dotal 192 tonow tworow jako pomoc ludnosći z padakami na zemju pušćiła. Cyłkownje organizowachu 18 lětow, zdźěli rěčnica zwjazkoweho zakitowanskeho ministerstwa w Berlinje. Zwjazkowa wobora budźe ze swojej zhromadnje z druhimi ­statami organizowanej pomocu znajmjeńša hišće tydźeń pokročować.

Wukony jenož hišće jako kredit

Berlin (dpa/SN). Dwaj krajnaj radźićelej SPD z Durinskeje sej žadataj, zo maja požadarjo azyla, kotřiž su połnolětni a připóznaći ćěkancy, kaž tež wukrajnicy, kiž njepochadźeja z kraja EU, socialne wukony jenož hišće jako požčonku dóstawać. „Štóž do našeho kraja přińdźe a tu dotal do socialneje kasy płaćił njeje, smě socialne wukony jenož hišće jako kredit bjez danje dóstawać“, praji krajny rada wokrjesa Nordhausen Matthias Jendricke w magacinje „Stern“. Fungować ma kredit podobnje kaž Baföga za studowacych: Štóž spěšnje dźěło přiwozmje, trjeba jenož dźěl přijimanych wukonow wróćo płaćić.

Tafla w chětro nuzy

Čłonojo Grjekskeje dźěłaćerskeje fronty PAME su dźensa zhromadnje z druhimi lěwicarskimi skupinami přećiwo tomu ­demonstrowali, zo turistiska łódź „Crown Iris“ z Israela w Piräusu přistawi. Z tym kritizowachu postupowanje Israela w Gazaskim pasmje. Wot grjekskeho knježerstwa sej woni žadachu, zo kóždežkuli wojerske, politiske a hospodarske zhromadne dźěło z Israelom skónči a stat Palestinu připóznaje. Tež na dalšich stacijach w Grjekskej, hdźež je łódź do toho přistawiła, su so ­podobne akcije wotměli. Foto: pa /Anadolu/Ayhan Mehmet

Žadaja sejwjace mzdy

Donnerstag, 14. August 2025 geschrieben von:
Lipsk (dpa/SN). Krótko do tarifoweho jednanja w Lipsku je dźěłarnistwo Cyrobizny, požiwadła a hosćency (NGG) wčera znowa do warnowaceho stawka we wjacorych sakskich piwarnjach namołwjało. Potrjechene su piwarnje Sternburg Lipsk, Krostitzer, ­Radeberger, Freiberger a Werner. Přičina stawka je, zo přeco hišće čakaja na poskitk ze strony dźěłodawarjow. NGG žada sej zwyšenje mzdy wo sydom procentow a za wučomnikow wob měsac 100 eurow wjace. Zastupjerjo dźěłarnistwa praja, zo je přeco hišće wulki rozdźěl mjez wuchodnej a zapadnej Němskej nastupajo mzdy. Přistajeni w Sakskej zasłuža přerěznje něhdźe 4 000 eurow mjenje mzdy wob lěto. „To smjerdźi, ale nic w tanku“, jednanski nawoda NGG Uwe Ledwig situaciju komentowaše. Wot spočatka tarifoweho konflikta su něhdźe 25 000 hektolitrow piwa mjenje produ­kowali abo do sudobjow pjelnili, štož wotpowěduje něhdźe 50 milionam blešow.

Měna bitcoin dale a woblubowaniša

Donnerstag, 14. August 2025 geschrieben von:
Frankfurt nad Mohanom (dpa/SN). Bitcoin je prěni raz hódnotu 124 000 US-dolarow překročił. Najstarša a najznaćiša kryptoměna swěta je dźensa rano na wikowanskej platformje Bitstamp hač na 124 517 US-dolarow stupała. Po tym pak spadny na kurs něhdźe 123 000 dolarow. Wikowarjo sej tole z přiběracym zajimom institucionelnych inwestorow wujasnjeja. Kryptoměny profitowachu tež z powšitkownje dobreje nalady na wikach. Mjeztym pak fachowcy z toho wuchadźeja, ­zo notowa banka USA Fed w septembru danje zniži.

Trump do zeńdźenja Putinej hrozył

Donnerstag, 14. August 2025 geschrieben von:

Washington/Berlin/Kijew (dpa/SN). Do jutřišeho wjerška w Alasce, hdźež so prezident USA Donald Trump zeńdźe z ruskim prezidentom Wladimirom Putinom knježi wulka nadźija, ale tež strach. Europske staty a zastupjerjo Kijewa drje sobu za blidom njesedźa, za kotrymž budźe so wo wójnje w Ukrainje wuradźować. Wčera pak su Trumpej sposrědkowali, što měło z jich wida poselstwo Putinej być. Prezident USA bě Putinej hižo do toho z „jara wulkimi konsekwencami“ hrozył, jeli so statny šef Ruskeje za skónčenje wójny njezasadźi, kotruž bě sam přikazał. „Puć k měrej njemóža bjez Ukrainy postajić, a jednanja změja jenož wuslědk, hdyž knježi přiměr“, ukrainski prezident Wolodymyr Zelenskyj potwjerdźi. W tym su sej podpěraćeljo Ukrainy w tak mjenowanej koaliciji zwólniwych přezjedni, pisaše wón na platformje X.

Ze zwjazkowym kanclerom Friedrichom Merzom (CDU) je so Zelenskyj wčera z Berlina sem wobdźělił na widejowej konferency tutoho zwjazka z něhdźe 20 krajemi a Trumpom.

Chcedźa ličbu wjelkow regulować

Donnerstag, 14. August 2025 geschrieben von:

EU je škitny status rubježneho zwěrjeća wobmjezowała – prěnje kraje reaguja

Innsbruck/Bozen/Podstupim (dpa/SN). Wjelk je tema, wo kotrymž so ludnosć wadźi. Někotři maja rubježne zwěrjo za wažny dźěl přirody, druzy měnja, zo wužitne zwěrjata a čłowjeka wohrožuje.

Njedawno je so na runinje EU škitny status wjelka změnił, čehoždla je hońtwa we wěstych padach nětko móžna. Jelizo dźe po awstriskim zwjazkowym kraju ­Tirolu, ma so wjace wjelkow zatřělić. Zaměr měł być, rubježne zwěrjo regularnje z lětnej kwotu likwidować, zwurazni ­nětko ministerski prezident Tirola Anton Mattle (ÖVP). Awstriski ratarski minister Norbert Totschnig (ÖVP) ma rozsud EU za prawy puć. „Njeńdźe jenož wo burow w horach, kotrychž wowcy wjelki zakusaja.“ Wjelk je so tež hižo do sydlišćow a na hrajkanišća zadobył. W Awstriskej wukonjeja ratarjo a turistiske hospodarstwo wulki ćišć, zo so něšto přećiwo wjelkam čini. Hórske łuki, na kotrychž kruwy, wowcy a kozy plahuja, su hospodarsce wuznamne a tež powabk za turistow.

Mjenje hysterije prošu

Donnerstag, 14. August 2025 geschrieben von:
Za wšědne małe rozmyslowanje na tymle městnje so tele dny tema wjedro tola wuběrnje hodźi. Lědma zo su lětnje prózdniny a z tym pancaty a chłódny čas nimo, temperatury tak stupaja, zo móžeš woprawdźe wo lětnim wjedrje rěčeć. Ale tak, kaž je so něchtóžkuli na dešć zašłych tydźenjow huntorił, tuchwilne słónčne dny tež zaso kóždemu prawe njejsu. Přehorco, přesucho, pře... Kaž činiš je wopak. Na jednu wěc pak směmy so dojednać. Horce temperatury wosrjedź lěća njejsu wunamakanka našeho časa. Tež w zašłych lětdźesatkach bywaše často horco a termometer je wjace hač 30 stopnjow pokazał. Rozdźěl k dźensnišemu časej je, zo nětko hnydom wo Bóh wě kajkej horor-horcoće rěčimy a ludźom mudre pokiwy dawamy, kak maja so zadźeržeć, što činić a što ­wostajić. Njeprěju, zo so naš moderny swět na klimu njewuskutkuje. Ale z trochu ­mjenje hysterije wšelake prašenja wobjednawać, by najskerje nam wšěm jara tyło. Marian Wjeńka

Pjenjezy za železnicu w parku

Donnerstag, 14. August 2025 geschrieben von:
Braniborska ministerka za wědomosć, slědźenje a kulturu Manja Schüle (SPD) je dźensa Choćebuskej železnicy w parku spěchowanje we wobjimje 140 000 eurow přepodała. Srědki je pomnikoškit Braniborskeje přewostajił. Z nimi chcedźa lokomotiwu 99 0001 z lěta 1918 zwuporjedźeć. Wona bě prěnja lokomotiwa zawoda ­tehdyšeje Choćebuskeje pioněrskeje železnicy. Z toho časa wona tam jězdźi. Po­slednja hłowna inspekcija, hdźež bu mjez druhim kotoł lokomotiwy ponowjeny, bě 2013 a traješe hač do lěta 2016. Po předpisach ma so jězdźidło kóžde dźewjeć lět ­wuporjedźeć. Foto: Michael Helbig

To a tamne (14.08.25)

Donnerstag, 14. August 2025 geschrieben von:

Žona je blisko Lüneburga trut nad baćonjace hnězdo wodźiła, tak zo su ptački hnězdo wopušćili. Policija pad nětko přepytuje – podhlada přeńdźenja přećiwo zwjazkowemu zakonjej za škit přirody dla. Baćony bě trut najskerje hižo něhdy kónc meje abo spočatk junija zahnał. Pječa běchu wobydlerjo žonu tehdy namołwjeli, zo njech přestanje baćony mylić. Trut pak je do hnězda zalećał a tam ležo wostał. Hakle spočatk tohole tydźenja je zamołwity za přirodoškit trut z hnězda wućahnył.

Ćeknjeny kóń je wčera regionalnu že­leznicu pola Marburga nuzował zastać. Wodźer ćaha nadobo šumjela wuhlada, kotryž podłu kolijow běžeše. Jako so ­zwěrjo direktnje na kolije měrješe, wón zasta, zo móžeše kóń kolije přeprěčić. ­Policija je skónčnje přijěła, konja po­padnyła a wobsedźerja wuslědźiła.

Kwota jasnje přiběra

Mittwoch, 13. August 2025 geschrieben von:

Magdeburg/Drježdźany/Erfurt (dpa/SN). W Sakskej, Saksko-Anhaltskej a Durinskej ma dźeń a wjace wuměnkarjow dawki na swoju rentu zapłaćić. W Saksko-Anhaltskej je kwota z 73,2 procentomaj po cyłym Zwjazku najwyša, w Durinskej (73,0 proc.) a Sakskej (72,8 proc.) je podźěl nimale runje tak wysoki. Wo tym swědča ličby zwjazkoweho statistiskeho zarjada, za kotrymiž je so zwjazkarstwo Sahry Wagenknecht (BSW) naprašowało. We wšěch zwjazkowych krajach je kwota minjene dźesać lět přiběrała.

Dalše straty hłosow móžne

Osnabrück (dpa/SN). Politologa Wolfgang Schroeder praji, zo móže nalada SPD po sto dnjach w knježerstwje hišće dale wote­běrać. „SPD njewustupuje widźomnje dosć a móže jenož ćežko kompromisy wotzamknyć. Strach, zo socialdemokraća mjenje hač dźesać procentow hłosow wolerjow dóstanu, je definitiwnje realny“, wědomostnik wuswětli. Wón bě hač do lěta 2024 čłon komisije za hódnoty w SPD. Strona dyrbi dobru socialnu politiku wukonjeć.

Zelenskyj wosobinsce přijěł

Chróšćan Šulerjo

Neuheiten LND

Nowinkar 2025

Midas Logo