Josephina a Sarah Bretšnajderec wozjewjatej swójske spěwy na streamingowych platformach

Dwójnikaj Josephina a Sarah Bretšnajderec stej za to znatej, zo hižo wot dźěćatstwa spěwatej. Ze swojej nowej hudźbnej skupinu „play/us“ zwažitej so nětko do swěta elektroniskich zwukow a wozjewjatej swójske spěwy. Hudźba leži pola Bretšnajderec po wšěm zdaću w swójbje. Jeju mać je spěwarka a skutkuje w dźiwadle, tež jeju wowka a jeju starša sotra skutkujetej na wuměłskim polu. „Někak bě hižo přeco jasne, zo stej wuměłstwo abo hudźba jara wažnej w naju žiwjenju“, powěda Josephina. Wot druheho lětnika spěwatej dźensa 20lětnej zhromadnje w chórje.

Hdźež wuknješ němčinu ze srjedźowěka

Freitag, 31. Juli 2026 geschrieben von:

Na wopyće w Sydom gmejnach w sewjerowuchodnej Italskej – Cymbrojo su něhdy z južneje Němskeje připućowali

„Boolkhent in de hòoghe Vüüronghe dar Siben Komòine“, steji na tafličce blisko „Osteria all’Antico Termine“. Hosćenc leži mjez Trientom a Vicenzu, wosrjedź horow. Kaž italske mjeno hižo praji, steji restaurant při mjezy. Dźensa skónči so tam region Trentino – Južny Tirol a Veneto so započina. Hač do kónca Prěnjeje swětoweje wójny běše mjeza statna hranica mjez awstriskim Tirolom a kralestwom Italskej, a dobry lětstotk do toho storčištej tam Habsburgske mócnarstwo a Venedig na so.

Pozdatnje jazyk łamace słowa na tafli pochadźeja z němskeje narěče a witaja wopytowarjowdo kraja Cymbrow na dostojne wašnje a z historiskej patinu: „Witajće do wysokeho regentstwa Sydom gmejnow“.

Njeparujomne wjesne zetkawanišćo

Freitag, 31. Juli 2026 geschrieben von:

Nowi čłonojo Rownjanskeho spěchowanskeho towarstwa Njepilic dwór chcedźa eksistencu městnosće tež w přichodźe zaručić

Mnoho ludźi je tydźenja sobotu zaso lěćny dworowy swjedźeń na Njepilic statoku w Rownom wopytało. Je to jenož jedne z mnohich wulkich zarjadowanjow, kotrež čłonojo w lěće 1999 załoženeho spěchowanskeho towarstwa Njepilic sta­­tok lětnje organizuja. W nazymje stejitej zaso dworowy swjedźeń a kermuša, w zymje adwentne wiki a swinjorězanje na programje. Tójšto to prócy a dźěła za kóždeho čłona towarstwa.

W Serbach namakaš fascinowacy swět

Freitag, 24. Juli 2026 geschrieben von:

Krzysztof Golwiej powěda, što na Serbach wobdźiwa a čehodla móža Serbja Šlezičanam z přikładom być

Krzysztof Golwiej z pólskich Katowic je nowa hwězda europskeje sorabistiki. Za Serbow so hakle tři lěta dokładnišo zajimuje, a jeho přistup je njewšědny abo lěpje prajene bajkojty. Wón je móhłrjec prototyp noweho sorabista w tym zmysle, zo jara aktiwnje nimale wšitke online-poskitki Serbow wužiwa. Na jeho wosobje widźiš, zo serbski digitalny system funguje. Wot dźensnišeho so druhi raz na ferialnym kursu serbšćiny wobdźěla. Nic jenož wo tym je so Čech Lukáš Novosad z tutym Polakom serbsce rozmołwjał.

Kak sće na serbšćinu přišoł?

Dom Jana Skale w Dziedzicach spotorhany

Freitag, 24. Juli 2026 geschrieben von:

Z domom so tež pomjatna tafla za serbskeho nowinarja a basnika zhubiła

Jězba po Pólskej wjedźeše mje njedawno tež do Namysłówskich stron. Kónčina je za Serbow zwjazana ze serbskim nowinarjom a basnikom Janom Skalu, kotryž bě tam kónc wójny 1945 zahinył a bu pozdźišo na wšelake wašnje česćeny.

Nowinar a narodowc

Jan Skala pochadźeše z Njebjelčic, hdźež bě so 1889 do dźěłaćerskeje swójby narodźił. Powołansce skutkowaše jako žurnalist a redaktor pola wšelakich nowin a časopisow w Běłej Wodźe, Budyšinje, Praze a Berlinje. Jako zamołwity redaktor časopisa narodnych mjeńšin bě angažowany kritikar němskeje mjeńšinoweje politiki. Nimo toho wustupowaše jako serbski basnik, spisowaćel a narodowc. Nacionalsocialisća zapowědźichu jemu do­wolnosć, žurnalistisce dale skutkować, a jeho na dlěši čas zajachu. Po tym dźěłaše we wšelakich priwatnych předewzaćach w Budyšinje a Berlinje. Hrožaceho bombardowanja němskeje stolicy dla wućekny sej 1943 ze swójbu do Delnjeje Šleskeje, hdźež namakachu hospodu pola­ přiwuznych mandźelskeje w Dziedzicach (tehdy Erbenfeld).

Hodźinu projekta dla nóžkować je za dźěći­ a młodostnych wěste wužadanje. We Wodowych Hendrichecach pak su tole nětko činili a tak nawuknyli, kak móže ze zeleniny přirodna a scyła nješkódna barba nastać.

Čerwjeny kał warić kóždy móže – z njeho barbu dźěłać pak jenož najmjenje ludźi. Dźěći a młodostni, kiž tuchwilu w prózdninskim lěhwje we Wodowych­ Hendrichecach přeby­waja, su pak tole minjenu srjedu na­wuknyli. Čerwjeny kał, morchej a łopjena tomaty běchu 59 serbskim prózdninarjam zakład za dohromady pjeć barbow. Claudia Pohl, sobudźěłaćerka towarstwa Lebens(T)räume w Nowych Jěžercach, je jim rozkładowała, kak so z kruteje zeleniny barba stanje. Za to dyrbjachu woni rostliny najprjedy do małych kruchow rozkrać a je z pěsću (Stößel) cyle drobnje roztołkać.

Zo bychu jušku wot kuskow dźělili, składźechu dźěći trjenčka do křidkow. Wužimajo měšeńcu zeleniny a juški nahromadźichu šwarnje wjele brěčki. Ta tomatowych łopjenow bě zelena kaž trawa, brěčka morchejow ćmowje oranžojta a kała wioletna.

Swjataj Cyril a Metod – w pražniku?

Freitag, 17. Juli 2026 geschrieben von:

Kryštof Peršín rozprawja wo swojim putnikowanju do Velehrada

Mjeztym zo dźěławy lud Sakskeje mjez swjatkami a Dnjom němskeje jednoty zakonsce postajeny swjaty dźeń nima, wužiwaja Češa w lěću samo dwaj tajkej dnjej za sobu – 5. a 6. pražnika. Zo stej dnjej swobodnej, jako dźěćo njepytnych. W Čěskej mamy kruće postajeny prózdninski čas (wot 1. julija do 31. awgusta), tohodla tak abo znak ženje šula njebě. Nětko zaso w Němskej dźěłam, potajkim wot tuteju swjateju dnjow zaso ničo nimam.

Lětsa 8. junija minu so 35. posmjertniny pólskeho prozaika, žurnalista, literarneho kritikarja, basnika, přełožowarja z němčiny, germanista a slědźerja ­němskorěčneje a serbskeje literatury Wilhelma­ Szewczyka. Nimale cyłe swoje­ žiwjenje bě wón zwjazany z Hornjej Šleskej a Katowicami.

Lětsa, 8. junija zhladowachmy na 35. po­smjertniny pólskeho prozaista, žurnalista, literarneho kritikarja, basnika, pře­łožowarja z němčiny, germanista a slědźerja na polu němskorěčneje a serb­skeje literatury Wilhelma Szewczyka (1916–1991). Nimale cyłe swoje žiwjenje bě wón zwjazany z Hornjej Šleskej a Katowicami.

Doma a druhdźe (5): Wopyt wustajeńcy

Freitag, 17. Juli 2026 geschrieben von:

Na kulturnym polu nazhonjamy w Serbach wjele, štož je nam blisko a lubo. Ale tež to, štož je daloko preč, zamóže nas jimać a nam nowe impulsy dawać­. Wo tym so w tutej rubrice pisa.

Dla lěwanćika přichadźa tuchwilu mnoho­ turistow do Łužicy. Štož započa so w lěće 2020 jako eksperiment, je so k wulkemu wuspěchej wuwiwało – z překwapjacym poskitkom na pro­duktach.

Lěwanćik we Łužicy so derje wuwiwa. Agrarne drustwo z Niskeje chce plahowansku přestrjeń za njón hač do lěta 2027 potrojić. Před šěsć lětami startowa ratarski zawod w Sakskej jónkrótny modelowy projekt z fijałkojtymi kćějacymi rostlinami – po swójskich wuprajenjach na spočatku na 2,5 hektarach. „To je so jara derje wuwiło – lěpje hač běchmy na spočatku wočakowali“, zwurazni nawoda předsydstwa drustwa Andreas Graf. Minjeny tydźeń póndźelu zahajichu tam kóždolětne žně łužiskeho lěwanćika, kotryž runje najkrasnišo kćěje.

Hladajo na přiběracu suchotu je agrarne drustwo za alternatiwnymi rostlinami pytało, kotrež dadźa so nimo žita, rěpika, kukuricy a słónčnych róžow w regionje plahować. Štyri družiny lěwanćika, kotrež rostu na polu w Nišćanskim wjesnym dźělu Jězor, wuzwolichu so po kmanosći přezymowanja, Graf wopisa. Eksperiment je pokazał, zo rostliny tež přežiwja­, hdyž leži sněh a mjerznje.

Chróšćan Šulerjo

Neuheiten LND

Nowinkar 2025

Midas Logo