Prěni prózdninski tydźeń pola nas we Worklečanskim horće steješe pod hesłom
lěs. Spočatk tydźenja pućowachmy po lěsu a wukonjachmy tam wjele nadaw-kow. Na přikład hrajachmy lěsny bingo. Při tym wjele wšelakich wěcow
w lěsu pytachmy a je potom na našej cedlce wothóčkowachmy. Jako to docpěchmy
bě naš nadawk sej wšelake přirodne materialije spomjatkować a wuhódać, kotre
bě naš kubłar preč wzał. Tež raz dwě mjeńšinje cyle ćicho w lěsu być bě jara zaji-
mawe nazhonjenje. Nazběrachmy 18 wšelakich zwukow, kiž smy w ćišinje słyšeli.
Nadawk bosy běhać, zmištrowachu někotři samo přez cyłe 1,5 km do horta. Druhi
dźeń kładźechmy w zahrodźe Jurja Brězana w Hornim Hajnku lěsnu mandalu.
Lěsna mandala wobsteješe z hablow, łopjenow, kwětkow, kijow a mocha. To je
prawje wjele wjesela činiło. Štwórtk a pjatk přewjedźechmy wodowe hry, paslich-
my wodowe bomby a wězo je tež wuspytachmy. Nimo toho zhotowichmy insek-
towy prochsrěbak (Insektenstaubsauger) a so při lěsnej bajce wonka pod štomami
wočerstwichmy. Za naš hort twarichmy z knjezom Žurom potom samo konopej,
We Wjelbiku wotmě so njedawno mały jubilej: Mjeztym hižo 10. króć přewjedźechu
tam warjenski kurs časopisa Płomjo. Dźewjeć hólcow a holcow mjez druhim
z Łaza, Pančic-Kukowa a Wojerec, je w kuchni hosćenca z kucharjom Tomašom
Lukašom při kachlach stało a wariło. Dwě hodźinje su mali kucharjo pilnje dźěłali,
zo móhli swojim hosćom k wječeri słódny meni serwěrować.
Starši abo dźědojo a wowki dachu sej potom pjelnjene kokošace mjaso z rajsom
a ze šampijonkami zesłodźeć. Jako předjědź sydaše běrnjaca solotej z jejkom a jako
dessert su mali kucharjo swojim hosćom pječene lěćne płody z lodom spřihotowali.
Redakcija Płomjenja dźakuje so Lukašec mandźelskimaj wutrobnje za rjany zhro-
madny projekt za čitarjow serbskeho dźěćaceho časopisa. Tekst a foto: Pětr Šołta
Spoken word
– hdźež tekst začuwaš
Pokazowakaj cyrkwinskeho časnika stejachu srjedu, 13. julija, wječor na krótko po napoł wosmich, jako witachu čłonojo Wotrowskeho wjesneho kluba zajimcow na zarjadowanje „Spoken word meets Oberlausitz“ do Wotrowskeje stareje šule. Něhdźe 30 zajimcow bě tam přichwatało. Moderatorka a hłowna organizatorka spoken word-wječora bě Jessy James Lafleur. Młoda wuměłča je w Europje, wosebje pak w Belgiskej, Šwicarskej, Awstriskej a Němskej w poetry slam-scenje znata. Jeje iniciatiwu „ANGEPRANGERT! SPOKEN WORD“ wuznamjenichu ze stipendijom w Zhorjelcu. Tam nastawaja prawidłownje nowe móžnosće za poeziju, workshopy a ideje.
Runje tajka nowa ideja je tučasna hornjołužiska jězba z třomi spoken word wječorami mjez druhim we Wotrowje a dalšimaj w Zhorjelcu a Žitawje.
Wiesenbeats
w Sulšecach
Hižo šesty raz su w Róžeńće za putniskej cyrkwju wosebitu party z mjenom „God is good“ přewjedli. Mjez něhdźe 600 wopytowarjemi njeběchu jenož młodostni, ale wosebje tež wjele dźěći ze swojimi staršimi. Wosebity wjeršk za najmłódšich běše, zo smědźachu mjez druhim při spěwje ameriskeho hudźbnika Joewa Melendreza sobu na jewišću stać.
Wopyt wustajeńcy „Party w 21. lětstotku“ w Budyskim Serbskim muzeju a hižo přewjedźeny workshop „Wot party k borće“ daštaj nastork, dźěłarničku tež za wobydlerjow serbskeho internata w Budyšinje poskićić.
A nětko pućuje Dana Šołćic w myslach po njebju: W prózdninach mam wjele chwile sonić. Sedźu w trawje na łuce. Wobhladuju sej módre njebjo z běłymi mróčelemi. Ale što je to? Nadobo steji wowca přede mnu! Wowca mi rjeknje: „Stań, Dana, dyrbiš do šule!“ Wona měješe samo budźak w klamje. Wotućich! Ow, njeběch hižo na rjanej zelenej łuce. Ležach doma we łožu. Běch sej wusnyła. Čehodla pak bě so wowca jewiła. Mam tola hišće prózdniny!
Hnydom wot spočatka: woprawdźiteho mamuta, ewolucionarneho předchadnika nam dźensa znateho elefanta, w Protečanskej mamutowej zahrodźe nichtó namakać njebudźe. Tam mjenujcy tajkeho nimaja. Chiba jako maskotku noweje atrakcije w Halštrowskim wjesnym dźělu Protecy. Štož namakaš, su mamutowe štomy, kotrež swojemu mjenu wšu česć činja. Přetož wone móža jara wulke narosć a wysoku starobu docpěć. Zajimcy pak nachadźeja w nowej botaniskej zahrodźe tež wšelke botaniske žadnostki ze wšěch kóncow swěta. Tak mjez druhim 300lětny wolijowc z mjenom „Old Lady Olivia“, złotu cedru z Himalaje abo andiske jědle ze Chile a z Argentinskeje. Hakle krótko do wotewrjenja zesadźane buchu wysoke japanske Sawara-cypresy, kotrež dyrbja tohodla hišće z powjazami stabilizować. Jörg Kohout, mějićel štomownje ze samsnym mjenom, je ju z jedneje ze swojich pućowanjow po swěće sobu přinjesł a w štomowni plahował.
Sewjernje Slepoho, mjez Lěšćanskim a Dźěwinskim pućom, nastawa Nowy Miłoraz. Hač do lěta 2024 ma přesydlenje wobstejaceje wsy Miłoraz wotzamknjene być. Wo to prócuje so předewzaće Łužiska energija a milinarnje (LEAG), kotrež wothłosuje so z Trjebinskej gmejnu, z wobdźělenymi wobydlerjemi a gmejnu Slepo, kotraž budźe nowa domizna za přesydlenu wjes Miłoraz. W Miłorazu, kotryž bu w lěće 1377 prěni raz naspomnjeny, namakamy dopomnjenske hódnoty a tójšto twarjenjow pod pomnikoškitom. „W lisćinje kulturnych pomnikow Swobodneho stata Sakskeje je 19 twarjenjow we wosom objektach zapisanych“, wuswětla referentka za zjawnostne dźěło kaž tež medijowa a wobydlerska społnomócnjena Sakskeho krajneho zarjada za hladanje pomnikow Sabine Webersinke. „Hladajo na kulturne pomniki jedna so wo wojerski pomnik, wo jednotliwe twarjenja kaž kładźite bróžnje, bydlenske domy w klinkerowym stilu a wo štyri burske statoki.“