Diskusija wo diwersiće wažna

Mittwoch, 18. Februar 2026 geschrieben von:

„Serbska generacija Ž – hinaše žiwjenje, hinaša lubosć?“ je hesło prěnjeho zarjadowanja lětušeje Serbskeje debaty, kotrež wotměje so srjedu, 11. měrca, w 19 hodź. w Budyskej dźěłarni „Dźěłań dźeń“. Čłonka Kolektiwa Wakuum Rahel Zelnak budźe jedna z třoch diskutowacych na po­diju. Milan Pawlik je so z njej rozmołwjał.

Čehodla sće zwólniwa, so na Serbskej debaće wobdźělić? Wo kotrych temach chceće rěčeć?

Mam zasadnje za spomóžne, zo so w diskusiji z temami rozestaješ. Na tute wašnje wšak móžeš swoje pozicije a mysle wjetšemu publikumej předstajić. Temje, kotrejž mje tuchwilu zaběratej a wo kotrymajž chcyła rady rěčeć, stej queerna reprezentanca a feministiski aktiwizm w Serbach. Hdyž zhladuju na aktualne politiske wuwiće ze swojimi sylnymi prawicarskimi tendencami, tež mjez serbskimi młodostnymi, mam za ćim wažniše, zo wotewrjenu diskusiju wo diwersiće, wo swobodnym wašnju žiwjenja wjedźemy.

Sće w serbskej aktiwistiskej skupinje, w Kolektiwje Wakuum aktiwna. Za čo so tam zasadźujeće?

Serbski filmowc ma nowy nadawk

Dienstag, 17. Februar 2026 geschrieben von:

Clemens Jurk je z Łužicy pochadźacy producent, kameramuž a editor – ­serbski filmowc w Berlinje. Nětko wón ­nowe powołanske puće kroči. Milenka Rječcyna je so z nim rozmołwjała.

Skutkujeće powołansce direktnje w kruhach zwjazkoweje CDU. Kotre nadawki Was tam zaběraja?

Wot srjedź februara dźěłam pola zwjazkoweho jednaćelstwa CDU w domje Konrada Adenauera w Berlinje jako filmowc. Mój prěni nadawk je, tutón tydźeń 38. stronski zjězd CDU w Stuttgarće z kameru přewodźeć a filmować. Do toho sym pjeć lět w medijowej agenturje Jakobs Medien tzwr dźěłał. Swój nowy nadawk wobhladuju jako šansu, sej dalše wobłuki medijoweho dźěła wotkryć. Nazhonjenja na polu filmowanja politiskich temow hižo mam. Wšako agentura mjez druhim za Zwjazkowe ministerstwo za wonkowne naležnosće skutkuje.

We Łužicy sće swojich hudźbnych widejo-produkcijow a filmowanja folklornych festiwalow dla znaty. Sće mj. dr. tež film wo imaterielnym kulturnym namrěwstwje Serbow zhotowił. Planujeće dalše tajke projekty?

Camprujo zymu wuhnali

Montag, 16. Februar 2026 geschrieben von:
Wobydlerjo Lědow su minjenu sobotu po wsy camprowali. Nałožk wućěrjenja zymy je z haru a „hrózbnymi“ kostimami zwjazany. Jón tuchwilu w nimale kóždej wjesce Delnjeje Łužicy přewjeduja. Wot wobydlerjow wsy sej dary wuprosychu, při čimž na někotrych městnach samo z čołmom rěku přeprěčichu. Wjesnjenjo noram ćopły blečk při wohenju poskićichu, štož so wosebje čłonam wohnjowoborneho hudźbneho ćaha lubješe, kotřiž móžachu sej skónčnje ruce zhrěć. Sćopleni camprowachu po mostach, zo bychu prawje wjele wobydlerjow zwjeselili. Mjez camprowarjemi běštaj samo turistaj z Nižosakskeje. Foto: Peter Becker

Serbscy kolegojo su jemu wažni

Montag, 16. Februar 2026 geschrieben von:

24lětny Fabian Kola dźěła wot lońšeho nowembra jako posrědkowar kultury we wobłuku sporta pola syće za serbsku rěč a regionalnu identitu Zari. ­Milan Pawlik je so z Chróšćanom ­rozmołwjał.

Što běše Wam z nastorkom, so wo dźěłowe městno powabić?

Běch nawěšk jako widejo na instagramje widźał a běch wćipny, što so za tym chowa. Po rozmołwje ze zamołwitymi Zari běch sej potom wěsty, zo so požadam. Nazhonjenja w organizaciji a koordinaciji projektow kaž tež w komunikaciji z partnerami njejsym jenož w swojim dwulětnym skutkowanju jako překupc zběrał, ale tež dźesać lět jako čłon Chróšćan­skeho młodźinskeho kluba. Nimo toho wu­znaju so w towarstwowym sportowym wobłuku: Wot časa dźěćatstwa hraju kopańcu pola SJ Chrósćicy. Wosobinsce je mi tež wažne, zo mam na dźěle serbskich kolegow.

Kotre nadawki a cile maće w swojej funkciji?

Kreatiwny poskitk za swójby

Freitag, 13. Februar 2026 geschrieben von:
Poskitkow za dźěći a młodostnych, so w prózdninach zaběrać, je tuchwilu tójšto. Tež w Thespisowym centrumje w Budyšinje skići jim kurs molowanja pod nawodom Anastassije Mihalskeje rjanu składnosć, swoju kreatiwnu žiłku wotkryć. Kurs pak jenož w času prózdnin njepřewjeduja. Hižo něšto časa so wobdźělnicy tam z wšelkimi technikami molowanja zaběraja. Nimo toho nawuknu, z hliny, kotraž na powětru schnyje, rjane figury zhotowić. Foto: SN/Bojan Benić

Hornja Łužica žada sej tempo

Freitag, 13. Februar 2026 geschrieben von:
Budyšin (dpa/SN). W Hornjej Łužicy přiběra starosć, zo strukturna změna hižo njepostupuje. Kaž su zwěsćili, ludźo z wokrjesow Budyšin a Zhorjelc dale wotpućuja a dźěłowe městna so zhubja. Budyski zapósłanc krajneho sejma Marko Šiman (CDU) warnuje, zo je wěsty přichod regiona wohroženy, a žada sej wot zwjazkoweje politiki jasnje wjace tempa. Kónc wudobywanja brunicy drje je wobzamknjeny, tola nowe industrijne předewzaća njejsu so dotal zasydlili. Zo bychu so sćěhi toho wotpopadnyli, měło so něhdźe 10 000 narunanskich dźěłowych městnow wutworić. Nimo toho su inwesticije do infrastruktury, kubłanja kaž tež slědźenja a wuwića trěbne. Wosebje wysoke energijowe kóšty a inflacija su srjedźostawske hospodarstwo přidatnje poćežowali. Wjacore energijo-intensiwne zawody běchu naposledk zawrěć dyrbjeli, přez čož so sta dźěłowych městnow zhubi. Wot 1995 je wobydlerstwo w regionje wo něhdźe 180 000 ludźi woteběrało. Šiman žada sej wot zamołwitych energijoweje a hospodarskeje politiki kurs změnić, zo by so hospodarska sylnosć Hornjeje Łužicy dołhodobnje zaručiła.

Wjeselo posměwka

Freitag, 13. Februar 2026 geschrieben von:
Maximilian Gruber

Druhdy so prašam, što by sej swjaty Walentin poprawom myslił, hdy by widźał, što je naša konsumowa towaršnosć z jeho wopomnjenskeho dnja sčiniła. Njemysliće sej prošu, zo chcu was nětko z teologiskim wukładowanjom wobćežować. Tole rady tym přewostajam, kotřiž wědźa wo tym něšto kwalifikowaneho rjec. Wulku kritiku kapitalizma a bjezkónčneho konsuma wam tohorunja zalutuju. Tym, kotrychž tole zajimuje, poručam Karla Marxa, ale radšo nic nětko, hdyž su dny tak a znak hižo ćežke, wšako njejsmy słónco po mojim začuću hižo wjacore lěta wjac wuhladali. A tola: Dźeń swjateho Walentina je fenomen.

Komedija a diskusija

Donnerstag, 12. Februar 2026 geschrieben von:

Benjamim Hrjehor je dramaturg inscenacije „Skazany pryzlak“, kotraž změje sobotu na jewišću Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła swoju premjeru. Wo wužadanjach, nowych impulsach a nawróće do Łužicy po kročelach je so Maximilian Gruber z nim rozmołwjał.

Kak sće so kruchej dramaturgisce přibližił?

Kruch běchu hižo wupytali, potajkim na to wliw njemějach. Awtor wšak je mjenje abo bóle znaty, na přikład přez seriju „Stromberg“ abo dalše, předewšěm telewizijne produkcije. Hru mějach wot cyłeho spočatka za zajimawu, wšako ma wěsty potencial. Přiwšěm pak wědźach, zo dyrbi so dale wuwić. W originalu su wěste dimensije, kotrež awtor njedowujedna. Při regionalizowanju a předźěłanju smy hišće tójšto swójskich idejow do hry zapletli. Tak móžu nětko rjec: To je hra Larsa Albauma, ale do njeje smy wjele swójskeje kreatiwity inwestowali. To je dźěło, kiž je so mi jara derje lubiło, wšako smy sej tam poměrnje wjele swobody wzali a nimo kreatiwity tež swójske stejišća zaplesć spytali.

Na kotrych městnach je so tole konkretnje stało?

Mjeńšiny jenož w pozadku

Mittwoch, 11. Februar 2026 geschrieben von:

Mjeztym hižo 76. mjezynarodny fil­mowy festiwal Berlinala so jutře w Berlinje­ zahaji. Milenka­ Rječcyna je so­ z filmowču Grit Lemke­ rozmołwjała.

Pojědźeće na lětuši filmowy festiwal Berlinalu­ do Berlina?

Haj, kaž hižo mnohe lěta sej tam zaso dojědu. Njejsym drje lětsa akreditowana, wšako je to dosć drohe. Tola mam za wažne, zo so jako łužiscy filmowcy na tutym festiwalu wobdźělimy. Nimo mje je tam stajnje dalšich zajimcow z Łužicy, mjez druhim sobudźěłaćerki Załožby za serbski lud a filmoweje syće Łužyca. Dale su tam zastupjerjo Choćebuskeho filmoweho festiwala, kotryž wšak so we wosebitej měrje filmam europskich mjeńšinow wěnuje.

Kotru hódnotu ma festiwal za łužiskich zajimcow z branše a hraja tam mjeńšiny scyła někajku rólu?

Za wjace zhromadnosće

Montag, 09. Februar 2026 geschrieben von:

Claudija Kilankec dźěła mjeztym něšto dlěje hač štwórć lěta jako młodźinska referentka Budyskeho dekanata w Drježdźansko-Mišnjanskim biskop­stwje. Milenka Rječcyna je so ze Serbowku rozmołwjała.

Što su Waše nadawki?

Staram so w prěnim rjedźe wo młodostnych katolskich wosadow. Při­chodnje chcu dale a bóle zwisk ze skupinami młodostnych w jednotliwych wosadach nawjazać, jich ideje a přeća za zarjadowanja zběrać a pomhać, tute zwoprawdźić. Tuchwilu natwarjam sej syć kontaktow. Přiwšěm pak sym hišće cyle na spočatku.

Kak wulki teren zastaraće?

Teren saha wot Biskopic přez Budyšin hač do Žitawy a je z tym dosć wulki. Jako duchowny je kapłan Pětr Mróz za dekanat zamołwity.

Na kotre nazhonjenja nawjazaće?

Sym tele dźěło dlěje hač dwě lěće w serbskim dekanatnym dušepastyrstwje we Worklecach zamołwiła, za čož sym jara dźakowna. Tam sym tójšto nawuknyła a swoje zamóžnosće jako socialna dźěłaćerka wudospołniła.

Kotre plany maće za tute lěto?

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo