Hudźba Mětškaa tójšto wjac
Serbski komponist Juro Mětšk (1954–2022) je, štož je skerje mało znate, tež jewišćowu hudźbu tworił. Štwórtk, 26. februara wotměje so w Smolerjec kniharni we 18 hodź. premjera noweje CD. Milenka Rječcyna je so z moderatorku wječora dr. Theresu Jacobsowej rozmołwjała.
Kruh zajimcow je wudał produkt, zjimacy wšelake komponenty, kotrež na Jura Mětška skedźbnjeja. Kak je tomu dóšło?
Prěni króć je mje Paul Viebeg w lěće 2022 narěčał, hač nochcych Jura Mětškowe tworjenje dokumentować. Wón pytaše za kooperaciskimi partnerami za zestajenje knižki wo namrěwstwje wuměłca a jeho mandźelskej, wuměłče Ulrike Mětškowej. Knižka je w lěće 2023 w edicijach Serbskeho instituta wušła. Na to stej Mětškowa a Viebeg namjetowałoj, zynkonošak z jewišćowej hudźbu Mětška wudać, kotraž njeje wulce znata. Smy z jeho tworjenja kruchaj za dramu Kita Lorenca „Die wendische Schiffahrt“ a na bajku Milenki Markoveje „Die Teufelsbrücke – Čertowy móst“ wupytali, kotrejž stej mjeztym na CD wozjewjenej.
Kotrych partnerow sće měli?
Jako aupairso derje zažiwiła
Mila Dźisławkec je so po maturje na aupair-lěto do Nižozemskeje podała. Kotry nadawki Dobrošičanka tam na starosći ma, chcyše Lisa-Maria Cyžec w rozmołwje z njej wědźeć.
Čehodla sy so za aupair-lěto w Nižozemskej rozsudźiła?
Po swojej maturje chcych najprjedy raz něšto druhe činić, prjedy hač ze studijom započnu. Chcych do wukraja, nowe nazhonjenja zběrać a z ludźimi dźěłać. Mějach na wuběr dźěłanje a pućowanje, socialne lěto abo aupair-lěto. Wosebje wabiło je mje hladajo na aupair- přebytk, zo sym w swójbje žiwa, wšědny dźeń we wukraju sobu dožiwjam a přiwšěm wěstu wěstotu mam. Prěnjotnje běch w Norwegskej, sym so pak tam po negatiwnym nazhonjenju z tamnišej swójbu za změnu swójby rozsudźiła. Sym jara wjesoła a tež tróšku horda na sebje, zo sym sej hišće raz zwěriła, tutón krok hić. Nětko sym w Nižozemskej a čuju so jara derje.
Kak sy so w hóstnej swójbje zažiwiła?
Póstniske poselstwa
Božemje helaw! Póstniski čas je nimo. Přiznawam, zo słušam do kruha tych ludźi, kotřiž skerje ze zadźiwanjom a wěstym njezrozumjenjom na lětne karnewalistiske hejsowanje předrasćenych ludźi po měšćanskich dróhach w njepřijomnym zymskim wjedrje zhladuja. Lětsa pak je so moja perspektiwa na tutón podawk ritualizowaneje wjesołeje mysle změniła.
Tež katalanšćina zhubja wuznam
Po swojim angažemenće za program rěčneje rewitalizacije Zorja je Maksimilian Hasacki do Barcelony ćahnył, zo by tam swój masterski studij wotzamknył. Z čim so 28lětny w studiju zaběra, wo tym je so Lisa-Maria Cyžec z Delnjoserbom rozmołwjała.
Čehodla sće so za studij w Barcelonje rozsudźił?
Po swojim intensiwnym dźěle za program Zorja, z kotrymž wostanu dale wusko zwjazany, chcych so wědomostnje hłubje z prašenjom zaběrać, kak sej čłowjek rěče přiswoja. Prěnjotnje sym chemiju studował, tola přiběrajcy so za rěčespyt zajimuju. Na wšelakich zetkanjach mjeńšinow sym wjele Katalanow zeznał a z nimi přećelstwa nawjazał. Z toho nasta wosebity zwisk ke Katalanskej a skónčnje tež přeće, tam studować.
Što dokładnje studujeće a što to za Waš přichod woznamjenja?
Studuju nałožowanu linguistiku a přiswojenje rěčow w multilingualnych kontekstach. Studij je sylnje na slědźenje orientowany a skónči so w juniju. Po tym móžu sej předstajić, dale wědomostnje dźěłać a ewentualnje doktorske dźěło pisać, jeli stipendij dóstanu.
Diskusija wo diwersiće wažna
„Serbska generacija Ž – hinaše žiwjenje, hinaša lubosć?“ je hesło prěnjeho zarjadowanja lětušeje Serbskeje debaty, kotrež wotměje so srjedu, 11. měrca, w 19 hodź. w Budyskej dźěłarni „Dźěłań dźeń“. Čłonka Kolektiwa Wakuum Rahel Zelnak budźe jedna z třoch diskutowacych na podiju. Milan Pawlik je so z njej rozmołwjał.
Čehodla sće zwólniwa, so na Serbskej debaće wobdźělić? Wo kotrych temach chceće rěčeć?
Mam zasadnje za spomóžne, zo so w diskusiji z temami rozestaješ. Na tute wašnje wšak móžeš swoje pozicije a mysle wjetšemu publikumej předstajić. Temje, kotrejž mje tuchwilu zaběratej a wo kotrymajž chcyła rady rěčeć, stej queerna reprezentanca a feministiski aktiwizm w Serbach. Hdyž zhladuju na aktualne politiske wuwiće ze swojimi sylnymi prawicarskimi tendencami, tež mjez serbskimi młodostnymi, mam za ćim wažniše, zo wotewrjenu diskusiju wo diwersiće, wo swobodnym wašnju žiwjenja wjedźemy.
Sće w serbskej aktiwistiskej skupinje, w Kolektiwje Wakuum aktiwna. Za čo so tam zasadźujeće?
Serbski filmowc ma nowy nadawk
Clemens Jurk je z Łužicy pochadźacy producent, kameramuž a editor – serbski filmowc w Berlinje. Nětko wón nowe powołanske puće kroči. Milenka Rječcyna je so z nim rozmołwjała.
Skutkujeće powołansce direktnje w kruhach zwjazkoweje CDU. Kotre nadawki Was tam zaběraja?
Wot srjedź februara dźěłam pola zwjazkoweho jednaćelstwa CDU w domje Konrada Adenauera w Berlinje jako filmowc. Mój prěni nadawk je, tutón tydźeń 38. stronski zjězd CDU w Stuttgarće z kameru přewodźeć a filmować. Do toho sym pjeć lět w medijowej agenturje Jakobs Medien tzwr dźěłał. Swój nowy nadawk wobhladuju jako šansu, sej dalše wobłuki medijoweho dźěła wotkryć. Nazhonjenja na polu filmowanja politiskich temow hižo mam. Wšako agentura mjez druhim za Zwjazkowe ministerstwo za wonkowne naležnosće skutkuje.
We Łužicy sće swojich hudźbnych widejo-produkcijow a filmowanja folklornych festiwalow dla znaty. Sće mj. dr. tež film wo imaterielnym kulturnym namrěwstwje Serbow zhotowił. Planujeće dalše tajke projekty?
Camprujo zymu wuhnali
Serbscy kolegojo su jemu wažni
24lětny Fabian Kola dźěła wot lońšeho nowembra jako posrědkowar kultury we wobłuku sporta pola syće za serbsku rěč a regionalnu identitu Zari. Milan Pawlik je so z Chróšćanom rozmołwjał.
Što běše Wam z nastorkom, so wo dźěłowe městno powabić?
Běch nawěšk jako widejo na instagramje widźał a běch wćipny, što so za tym chowa. Po rozmołwje ze zamołwitymi Zari běch sej potom wěsty, zo so požadam. Nazhonjenja w organizaciji a koordinaciji projektow kaž tež w komunikaciji z partnerami njejsym jenož w swojim dwulětnym skutkowanju jako překupc zběrał, ale tež dźesać lět jako čłon Chróšćanskeho młodźinskeho kluba. Nimo toho wuznaju so w towarstwowym sportowym wobłuku: Wot časa dźěćatstwa hraju kopańcu pola SJ Chrósćicy. Wosobinsce je mi tež wažne, zo mam na dźěle serbskich kolegow.
Kotre nadawki a cile maće w swojej funkciji?
