Wšelakoso wubědźowali

wutora, 17. meje 2016 spisane wot:

Lětuši dźeń młynow bě za towarstwo Krabatowy młyn w Čornym Chołmcu składnosć z nowymi poskitkami wabić. Při tym wusměrichu so organizatorojo wosebje na dźěći a jich staršich.

Čorny Chołmc (SN/MiR). Wulka deskowa hra na młynskej łuce běše wčera, swjatki póndźelu, srjedźišćo w Čornochołmčanskim Krabatowym młynje. Swobodnje skutkowaca wuměłča Kerstin Zukunft je hru „Dwanaće a jedyn“ wuwiła a ju nětko předstajiła. Młynska deskowa hra je njeposrědnje zwjazana z postawu Krabata, wo kotrymž rěka, zo je w Čornym młynje słužbu jako młynski wukonjał. „Čuju so z młynom wusko zwjazana. Wón mje inspiruje a tak mam stajnje nowe ideje“, rjekny Kerstin Zukunft na naprašowanje SN. Nowu hru móžachu dźěći wčera runje tak kaž jich starši hnydom wuspytać. A to běchu mjez wopytowarjemi mnozy.

„Lesć“ je nowa hudźbna drama , za kotruž běše dramaturgowka Serbskeho ludoweho ansambla Jěwa-Marja Čornakec libreto spisała a tamniši šefdirigent Dieter Kempe hudźbu podał. Musical měješe minjeny pjatk wječor w Bórkowach delnjoserbsko-němsku premjeru. Na slědowacymaj wječoromaj bu inscenacija pod hołym njebjom wospjetowana.

Bórkowy (CRM/SN). Runje kaž loni prěni dźěl znowapowědanych powěsćow wo serbskim kralu Přebysławje, błótowskim holiču Linje, wódnym mužu Nykusu, jeho dźowce Wodźe, hadźacej kralownje Kralowce, jeje synu Wužu a druhich powěsćowych postawach je tež lětuše pokročowanje pozitiwny wothłós žnjało. Pod režiju Stefana Haufy hrajachu, spěwachu a rejwachu chór a balet SLA kaž tež hosćo, z kotrychž měješe Tomaš Cyž z Budyskeho NSLDź hłownu rólu krala Přebysława a Dorota Farkašec rólu holiča Liny. Njehraješe pak so jenož na městnje před Bismarckowej wěžu. Cyły impozantny historiski twar bu sobu zapřijaty a k tomu mjeńšej jewišći kaž tež wulki teren z nahladnym wobstatkom štomow. Póćmje so kuzłapołne zaćišće přez dobru techniku hišće zesylnichu.

Fotowe wubědźowanje

pjatk, 13. meje 2016 spisane wot:

Zhorjelc (SN). Hač do 25. julija je hišće móžno, so na mjezynarodnym fotowym wubědźowanju „Po Puću“ z ćežišćom „hrajnišća žiwjenja“ wobdźělić. Zarjadowar, Spěchowanske towarstwo kulturneho města Zhorjelca-Zgorzeleca, je myta w hódnoće wjace hač 1 500 eurow přihotował. Patronat lětušeho wubědźowanja „Po Puću“ přewzachu předsyda Domowiny Dawid Statnik kaž tež prezidenća Němsko-pólsko-čěskeho euroregiona Nysa, Zhorjelski krajny rada Bernd Lange (CDU), měšćanosta Bolesławieca Piotr Roman a Liberecski krajny rada Martin Půta.

Wubědźowanje „Po Puću“ přewjeduje so w pjeć rěčach – w hornjoserbšćinje, němčinje, pólšćinje, čěšćinje a jendźelšćinje. Přewodny program su fotowe ekskursije a dźěłarnički.

Šěroki spektrum motiwow so poskića, hłowna wěc, zo su to městna w euroregionje Nysa a z južneho euroregiona Sprjewja-Nysa-Bóbr. Myta spožčić chcedźa 8. septembra w kategorijach „dorosćeni (18+)“, „młodostni (< 18)“, „fotoreportaža“ a „lubušk publikuma“.

Štó nochcył sej raz do Afriki wulećeć, sej Saharu wobhladać, na kamelu jěchać abo k ekwatorej pućować. Móžnosćow je wjele, tuž wačoki spakować a na městna, hotowe, start ... Takle činja to tež wroblik Frido a jeho přećeljo. Po tym zo bě so žabka Šlapka hižo jako parašutistka wukmaniła, nastaja so přećeljo w nowej stawizničce z pjera Jěwy-Marje Čornakec z balonom do Afriki.

K 700. narodninam najsławnišeho čěskeho knježićela

W Čěskej swjeća zajutřišim wulki jubilej. Němski kejžor a čěski kral Korla IV. narodźi so 14. meje před 700 lětami kralej Janej Luxemburgskemu w Praze a bu na předmjeno Václav wukřćeny. W starobje sydom lět daštaj jeho staršej na wukubłanje na francoski kralowski dwór. W Parisu měješe sej přichodny kral politisku wědu a kmanosće knježenja přiswojić. Zdobom bu hižo ze sydom lětami z francoskej princesnu Blancu Margaretu­ von Valois woženjeny.

Z pjatnaće lětami dźěše Korla do sewjerneje Italskeje, zo by tam Luxemburgske knjejstwo nawjedował. Wot lěta 1334 knježeše wón nětko nad Čěskej a Morawu. Wuspěšnje spěchowaše młody monarch hospodarske a kulturne wuwiće domjaceju krajow, kotrejž pod jeho knjejstwom rozkćěwaštej. W lěće 1340 knježeše Korla IV. za swojeho choreho nana nad Čěskej a pódlanskimi krajemi Šleskej, Braniborskej, Hornjej a Delnjej Łužicu. 1347 krónowachu jeho na čěskeho krala a 25. julija 1349 w Aachenje na němskeho kejžora.

„Moja wutroba bije za Serbow“

štwórtk, 12. meje 2016 spisane wot:

W Berlinje je Polonia ze 47 000 čłonami najsylniša pólska skupina we wukraju. Jeje třěšny zwjazk je Pólska rada, krajny zwjazk Berlin. Z městopředsydu Polonije dr. Jacekom Barełkowskim je so Alfons Wićaz rozmołwjał.

Kotry zaměr je sej Pólska rada z Poloniju stajiła?

J. Barełkowski: Jako třěšny zwjazk zjednoćamy nimale dźesać pólskich organizacijow, kotrež w Berlinje skutkuja. Bychmy rady wšitke pod jednej třěchu měli. To pak njeje so nam dotal hišće cyle zešlachćiło. Myslu sej, zo budźemy w blišim času hišće wjace pólskich organiza­cijow zastupować. Z tym bychmy wjace hač połojcu w Berlinje bydlacych Po­lakow do třěšneho zwjazka zapřijeli. Sym městopředsyda Pólskeje rady. Ferdynand Domaradzki jej předsyduje. Wón ma najwjetši ratarski zawod w Berlinje-Lübarsu a je chětro aktiwny předewzaćel. Wšitkim našim přisłušnym cyłkam skićamy na najwšelakorišich polach pomoc a podpěru. Organizujemy zarjadowanja, tež na kulturnym polu, kaž na přikład 22. meje před radnicu w Berlinje-Reini­ckendorfje „dźeń Polonije“. To je dźeń Polakow, kotřiž we wukraju bydla.

Po Lipšćanskich knižnych wikach w měrcu su Praske wiki druhi nalětni termin, kotryž Ludowe nakładnistwo Domowina wužiwa, nowostki serbskeje literatury šěršej zjawnosći předstajić. Dźens dopołdnja započachu so Praske knižne wiki w Přemysłowym palasće Holešovice.

Praha (SN). Dwajadwacety króć wuhotuje wiki Zwjazk čěskich knihikupcow a nakładnikow „Svět knihy“, a to z přiběracym wobdźělenjom ze wšeho swěta. Čestny hósć su lětsa sewjerne kraje. Wulkopósłancy Danskeje, Finskeje, Norwegskeje a Šwedskeje kaž tež zastupjerjo kulturneho instituta Skandinawiski dom su přeprošeni. Temje knižnych wikow stej „Fenomen krimi“a „Město jako literarna kulisa“.

Žitawa/Großhennersdorf (SN/CoR). Kak dale z łužiskim a serbskim filmom? Po zahajenju 13. nysoweho filmoweho festiwala wutoru w Žitawskim Gerharta Hauptmannowym dźiwadle schadźowachu so wčera łužiscy filmowcy na cyło­dnjowskej dźěłarničce w zetkawanskim centrumje Großhennersdorf, zo bychu so intensiwnje z tymle prašenjom zaběrali. Lětuše tematiske ćežišćo Nysoweho festiwala su mjeńšiny, a tak wěnuja so Serbam z wjacorymi zarjadowanjemi. Wčerawša dźěłarnička bě zdobom druhe zetkanje loni na Choćebuskim filmowym festiwalu załoženeje syće za łužiski film. Mjez wjace hač dwaceći zajimcami běchu awtor znateju filmow „Struga“ a „Rublak“ Konrad Herrmann kaž tež zastupjerki Załožby za serbski lud.

Tilich: Wažni mostytwarcy

štwórtk, 12. meje 2016 spisane wot:

Němsko-pólske žurnalistiske myto Tadeusza Mazowieckeho spožčili

Lipsk (SN). We wobłuku swjedźenskeho zarjadowanja mjeztym 9. němsko-pólskich medijowych dnjow su wčera w Lipsku­ lětuše němsko-pólske Myto Ta­deusza Mazowieckeho spožčili.

Prěnje městno w kategoriji ćišćanych medijow wobsadźi Emilia Smechowski za přinošk „Sym něchtó, kotrehož nje­widźiš“. Wozjewjeny bě wón minjeny kónc tydźenja w nowinje TAZ. Awtorka rysuje w nim problemy pólskeje swójby w Němskej. Smechowski kritizuje, zo staršej swoju pólsku identitu zatajataj a sej wot dźěći žadataj, so w nowej domiznje hišće bóle „němsce“ zadźeržeć, hač Němcy sami.

W kategoriji rozhłós počesćichu žurnalistku Tillu Fuchs za „New York New York abo nowosće ze stareje domizny“. W swojim přinošku zwjazuje wona ćěkanje nana ze Šleskeje po wójnje z aktualnym połoženjom ćěkancow w Europje w dźensnišim času.

Dobyćerjej w kategoriji telewizija „Dźiw přežiwjenja“ staj Marek Tomasz Pawłowski a Małgorzata Walczak. Jeju film powěda wo ćežkim a strašnym ži­wjenju w židowskim geće za čas něm­skeje okupacije.

Titulna strona knihi „Jub die Geige 2“

Basnik a spisowaćel Beno Budar je so sam k sydomdźesaćinam wobdarił, runje­ tak pak tež swojich lubych doma a swěrnych čitarjow. Po 65. narodninach 2011, jako z knihu „Jub die­ Geige“ narodninskich hosći překwapi, činješe wón to nětko­ k 70. narodninam z druhim dźělom knihi samsneho titula.

266 stron wopřijacu brošuru wuda awtor­ w swójskim nakładźe z podpěru Isy Bryccyneje nastupajo wuhotowanje a titulnu stronu kaž tež Jurja Šěraka­ jako lektora. Z basnjemi, powědkami, pře­łožkami basnjow a ze zaso­powědanjom anekdotow a dožiwjenjow za čas wójny wot někotrych Serbow rysuje wón zdobom swoje wobličo, rozmyslowanja a nutřkowne začuća. Z wudaćom je Beno­ Budar wšo to nazběrał a zaso podał, štož je jeho w žiwjenju přewodźało, po­zbudźało, formowało, nutřkownje zesylniło, zradowało, ale tež z nuzy a ze starosćow torhnyło.

nawěšk

nowostki LND