Atomowej bombje nad Hiroshimu a Nagasakijom

póndźela, 10. awgusta 2020
artikl hódnoćić
(0 )

6. awgusta 1945 lećeše nad japanskim wulkoměstom Hiroshima ameriske lětadło, kotrež wotćisny jeničku bombu, wuskutkowacu njewšědnje sylnu detonaciju ze 6 000 stopnjemi horcoty a hoberskemu hribej runacy so kur. Rozbuchnyła bě nad Japanskej prěnja atomowa bomba USA, z kotrejž USA wot lěta 1941 wójnu wjedźeše.

Kejžorska Japanska bě hižo 1938 na aziskim kontinenće wulkokraj Chinu z najsylnišim wobydlerstwom swěta nadpadnyła. Dalše staty kaž francoske kolonije Vietnam, Kambodźa a Laos, nižozemsku koloniju Indonesku, Malajziju, Burmu, kotraž bě pod jendźelskim nadknjejstwom, běchu Japanjenjo nadběhowali. Ze Singapurom, Awstralskej a Nowoseelandskej japanske wójsko tohorunja wójnu wjedźeše, wottřělejo jich wójnske łódźe a lětadła. Lětadołhe krawne wojowanja we wuchodnej a juhowuchodnej Aziji a w Pacifiku njeběchu hišće skónčene, jako zwjazkar Japanskeje, hitlerska Němska, 8. meje 1945 kapitulowaše.

Na konferency „wulkich třoch“ – USA, Sowjetskeho zwjazka (ZSSR) a Wulkeje Britaniskeje – spočatk februara 1945 w Jalće na połkupje Krim podpisa ZSSR tajne zrěčenje z USA a Wulkej Britaniskej, zo tři měsacy po dobyću nad fašistiskej Němskej Japanskej wójnu přizjewi a z Čerwjenej armeju agresorow na wuchodoaziskim kontinenće nadběhuje. Prjedy hač so to sta, ćisnychu USA ­atomowej bombje na japanskej wulkoměsće. Ně­hdźe 70 000 wobydlerjow Hiroshimy, hdźež 350 000 ludźi bydleše, bu 6. awgusta 1945 naraz morjenych. Kónc lěta 1945 so ličba mortwych w Hiroshimje podwoji. W dalšich lětdźesatkach přiběraše nahladna ličba dźesaćitysacow dalšich schorjenych, kotřiž zemrěchu po ćežkim ćerpjenju, předewšěm spaleneje kože a jadrowych pruhow dla.

9. awgusta 1945 je dalše ameriske lětadło atomowu bombu na přistawne wulkoměsto Nagasaki na japanskej kupje Kyushu we Wuchodochinskim morju ćisnyło. Nagasaki je wuznamny rybarski přistaw a srjedźišćo předźěłanja rybow kaž tež twara łódźow; je stejnišćo woclownjow, elektroniki a mašinotwarstwa. Wot lěta 1570 hač do 1864 bě Nagasaki přistaw za wobmjezowane wikowanje Japanskeje z wukrajom, předewšěm z Chinu a Nižozemskej. Japanske kejžorstwo bě wjele lětstotkow wikowanje ze zda­lenymi krajemi zakazało. Atomoweje bomby 9. awgusta na Nagasaki dla je naraz 20 000 a hač do wječora 70 000 wobydlerjow zahinyło, a wjetšina města bu zničena. Kelko ludźi je so dohromady z woporom stało, njeje znate. Znajmjeńša dalšich 100 000 měšćanow Nagasakija je na sćěhi druheje atomoweje bomby zemrěło. Doskónčna ličba njeje hač dźensa cyle jasna.

We woběmaj městomaj dopominaja wulkej wopomnišći a kóždolětne wopominanja na surowy wosud Hiroshimy a Nagasakija. Atomowej bombje na njej ćisnyć njebě za dobyće nad Japanskej trěbne. Ćim bóle ma so to za hroženje USA wuchodoaziskemu krajej kaž tež dalšim statam, zo bychu swoje swětowe knjejstwo pokazali. 2017 wobzamkny­štej dwě třećinje statow UNO zrěčenje wo zakazu atomowych bombow. USA, Wulka Britaniska, China, Ruska, Francoska a dalše kraje, kotrež wobsedźa 13 000 tajkich jadrowych brónjow, pak njejsu mjenowane zrěčenje dotal pod­- pisali. Manfred Laduš

wozjewjene w: Róčnica
Prošu přizjewće so, chceće-li komentar podać

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND