Pjenježna pokuta

póndźela, 28. septembera 2026 spisane wot:

Bonn (B/SN). Wosebite rjadowanje Němskeje biskopskeje konferency wot 1. oktobra 2026 cyrkwinskim sudnistwam dowoli, skućićelam tež pjenježnu pokutu napołožić směć. Cyrkwinske sudnistwa móža nimo duchownych we wuwzaćnych padach nimo toho lajkow w cyrkwinskej słužbje kaž tež mnichow a knježny w słužbje klóštrow k pjenježnej pokuće jako narunanje nastateje škody zasudźić.

Strach židow

Berlin (B/SN). Wólbne dobyće Lěwicy w Berlinje znjeměrnja cyrkwje antisemitiskich zjawow w swójskich rjadach dla. Prezident Centralneje rady židow w Němskej Josef Schuster wobkedźbuje „wospjetowanje wustupy Lěwicy přećiwo židam. Hač do dźensnišeho njejsym žane personalne abo politiske konsekwency zwěsćił. Hidu napřećo židam nastupajo njeje strona wjace wěryhódna, a jeje prilubjenja su jenož hołe słowa.“

Ženjeni mužojo budu měšnicy

Wopyt bamža jima Francozow

póndźela, 28. septembera 2026 spisane wot:

Paris/Lourdes/Metz (dpa/SN). Bamž Leo XIV. wopyta wot minjeneho pjatka sem Francosku. Njesměrnje wjele ludźi je dotal jeho­ Bože słužby pod hołym njebjom wopytało: W Parisu wobdźělichu so zawčerawšim něhdźe 800 000, w Lourdesu wčera něhdźe 150 000 wěriwych. Na swojim poslednim dnju dźensa wopyta bamž město Metz. Tam prócuja so wo swjatoprajenje bywšeho francoskeho wonkowneho ministra Roberta Schumana. Wón je zakłady za dźensnišu EU stworił.

Zakaz zakrywanja wobzamknyli

Rom (dpa/SN). Z dekretom je italske knježerstwo zakaz zakrywanja wosoby na šulach postajiło. To zdźěli wone minjeny pjatk w italskich medijach. Nimo toho wukaza za přichodne šulske lěto, zo smědźa rjadownje maksimalnje 30 procentow wukrajnych dźěći měć, kotrež jenož hubjenje italšćinu wobknježa. W interviewje ze sćelakom RAI praji ministerska prezidentka Giorgia Meloni, zo stej naprawje „instrument na dobro wšitkich, kotryž integraciju spěchuje“.

14 wojakow so zatepiło

Něhdźe 750 ludźi je so zawčerawšim na demonstraciji Christopher Street Day (CSD) w Zhorjelcu wobdźěliło a wupraji so z tym za prawa queernych čłowjekow. Najebać wjacore připowědźene napřećiwne demonstracije njeběše po informacijach policije žanych­ chutnych rozestajenjow na tutym dnju. Foto: Jörg Stephan

Zetkanje polarizuje

póndźela, 28. septembera 2026 spisane wot:
New York (dpa/SN). Njenadźicy je so zwjazkowy wonkowny minister Johann Wadephul (CDU) na kromje generalneje debaty UN w New Yorku sobotu z ruskim wonkownym ministrom Sergejom Lawrowom zetkał. Po něhdźe 20 mjeńšinow dołhim terminje zwuraznichu wobaj, zo rozmołwa wuspěšna njeběše. Lawrow praji, zo njeje ničo noweho zhonił – prosty telefonat by tež dosahał. Reakcije na zetkanje w Němskej su jara rozdźělne. Wonkowny politikar SPD Adis Ahmetović hódnoćeše zeńdźenje jako „wažny prěni krok“ do směra zakónčenja wójny w Ukrainje. Wonkowny politikar CDU Roderich Kiesewetter pak je kritizowaše, dokelž „njejsmy ničo docpěli, jeničce wopačne nadźije a konfuziju“.

Sakscy Zeleni w Budyšinje so zešli

póndźela, 28. septembera 2026 spisane wot:
Budyšin (dpa/SN). Na sobotnišim schadźowanju sakskich Zelenych w Budyšinje składnostnje 35. róčnicy załoženja krajneho zwjazka, staj so tež předsyda Domowiny Dawid Statnik a jednaćelka třěšneho zwjazka Judit Šołćina wobdźěliłoj. Mjez druhim su čłonojo strony z wulkej wjetšinu nowe směrnicy wobzamknyli, „z kotrymiž wšědne problemy ludźi rozrisamy.“ To wuzběhny co-předsydka sakskich Zelenych Coretta Storz w swojej narěči. W směrnicowym pismje žadaja sej mjez druhim wosebity status za serbske šule, kotryž dowola wuwzaća hladajo na minimalne ličby šulerjow w serbskich rjadownjach. Nimo toho žadaja sej socialny tarif za Zwjazkowy tiket abo lěpši škit přećiwo horcoće w kubłanišćach.

Sakskej próstwje schwalili

póndźela, 28. septembera 2026 spisane wot:
Berlin (SN). Hnydom dwě zapodatej próstwje kraja Sakskeje su zapósłancy w Zwjazkowej radźe na jeje posedźenskim dnju minjeny pjatk schwalili. Z wjetšinu wobzamkny rada sakski namjet, kotryž zmóžnja w přichodźe jednoriše sćazanje ilegalnje přiswojeneho zamóženstwa we wobłuku organizowaneje kriminality. W přichodźe stej jenož dwě zasadnej wuměnjeni trěbnej, zo by so kriminelnym kruham zamóženje­ sćazało: Předležeć dyrbi do­pokaz za kriminelnu strukturu kaž tež jasny njepoměr mjez zamóženstwom a běžnymi dochodami. Runje tak je Zwjazkowa rada saksku próstwu za „Redukowanje mnóstwa připóznatych powołanjow w dualnym powołanskim wukubłanju“ schwaliła. Sakski kultusowy minister Conrad Clemens (CDU) wuzběhny, zo je tutón krok trěbny, wšako je „dualne wukubłanje za mnohich młodostnych lědma hišće zrozumliwje rjadowane“. Namjetaj maja nětko zapósłancy zwjazkoweho sejma rozjimać. Na kóncu maja rozsudźić, hač wotpowědne zakonje w tutym zmysle přiměrja abo wudospołnja.

Róčnica we wichorojtej dobje

póndźela, 28. septembera 2026 spisane wot:

Zwjazkowe wustawowe sudnistwo swjeći dźensa swoje 75ćiny

Karlsruhe (dpa/SN). 75 lět po swojim załoženju steji Zwjazkowe wustawowe sudnistwo (BVerfG) w dobje wulkich politiskich změnow před wužadacymi nadawkami. Lońše podawki kołowokoło wólby noweje sudnicy Frauke Brosius-Gersdorf su wuraz lěto a wjetšeho politizowanja sudnistwa a jeho róle w towaršnosći.

Wot swojeho załoženja w lěće 1951 kedźbuje BVerfG w Karlsruhe, zo so Zakładny zakoń w republice dodźerži. To płaći runje a předewšěm za dodźerženje zakładnych prawow. Wšitke statne instancy dyrbja Zakładny zakoń dodźeržeć. Jeli so politisce zamołwići tutoho zakonja dla zwadźa, móža so na Zwjazkowe wustawowe sudnistwo wobroćić. Jeho wusudy su za wšitke statne institucije zawjazowace­. BVerfG wobsteji z dweju a senatow. W kóždym skutkuje wosom sudnicow a sudnikow.

Je nětk skónčnje kónc?

póndźela, 28. septembera 2026 spisane wot:
Nadźijomnje budźe nětko skónčnje kónc z tym šćuwanjom a mjezsobnym mjerzanjom na čole Njebjelčanskeje gmejny! Mjeztym dožiwjamy tutón cirkus hižo někotre lěta. Dorosćeni ludźo sej tam wěcy wumjetuja, někajke pječa interne informacije a fakty so šěrja, detektiwojo so angažuja­, ludźom so domoj jězdźi a so hrozy, tak zo so samo policija a sudnistwa z tym zaběraja. A wšojedne z kotrej z dweju stronow rěčiš, stajnje rěka: Tón pak tla je to činił, tamny je zaso to wo mni powědał, toho mjeno ja docyła wjac do huby njewozmu a tak dale a tak dale. Je to hišće normalne? Ně, po mojim měnjenju njeje to wjace normalne. Nadźijam so, zo je nětko kónc z tutym činjenjom. A to, lubi wobdźěleni, njeje jenož moje měnjenje, ale tež měnjenje wšitkich ludźi, z kotrymiž sym wo wašim konflikće rěčał. A jeli sej tola wodać njemóžeće, potom prošu, mjerzajće so tajnje dale a wostańće zjawnosć z wašimi činkami na pokoj! Stefan Šmit

Direktor zawoda Škoda wotstupił

póndźela, 28. septembera 2026 spisane wot:

Direktor čěskeho awtotwarca Škoda Klaus Zellmer je swój wotstup wozjewił. Najpozdźišo wot klětušeho 1. winowca nawjeduje Volvo. Je to konkurent w branši, kotryž słuša chinskemu koncernej Geely.

Mladá Boleslav/Wolfsburg (SN/LuNo). Minjeny tydźeń je awtomobilowy koncern VW šok dožiwił, jako je předsyda předstejićerstwa Škoda Klaus Zellmer swoje zastojnstwo złožił. Jeho nowe skutkowanišćo­ je wot přichodneho lěta šwedski Göteborg, hdźež chce firmu Volvo­ nawjedować. Němc, kiž je so w Bayerskej narodźił, je 59 lět stary a hakle loni běše nowe dźěłowe zrěčenje w Mladá Boleslavje hač do lěta 2028 podpisał. Swój nětčiši rozsud wujasni diplomatisce: „Wjeseli mje, zo směm so předewzaću Volvo we wažnym wokomiku jeho wuwića přidružić.“

Manfredej Ladušej gratulowali

póndźela, 28. septembera 2026 spisane wot:
Wjelelětny redaktor Noweje doby a Serbskich Nowin (SN), nošer Myta Ćišinskeho a Myta Domowiny Manfred Laduš (sedźo) je sobotu w Małowjelkowskej starowni swoje 85. narodniny woswjećił. Trójnu sławu zanjesechu jemu šefredaktor SN Marcel­ Brauman, něhdyši redaktor Marko Wjeńka, muzeologowka Andrea Pawlikowa a něhdyši nowinski rěčnik a kulturny referent Domowiny Jurij Łušćanski (wotprawa). Laduš, kiž serbske medije kedźbliwje čita, je hač do njedawna za SN přinoški pisał. Jeho wusahowaceje wědy wo serbskim žiwjenju wšelakich regionow dla mjenowaše jeho šefredaktor SN „žiwu drohoćinku našeho ludu“. Foto: priwatne

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo