„We wutrobje sym Serbowka“

póndźela, 06. awgusta 2018
artikl hódnoćić
(0 )
 Angelika Balccyna  Foto: Jost Schmidtchen  Angelika Balccyna Foto: Jost Schmidtchen

Angelika Balccyna, wot lěta 2008 předsydka Trjebinskeje Domowinskeje skupiny, je ze swojej wsu wusko zwjazana. Po wukubłanju bě dwě lěće pěstowarka w Slepom a dalše 33 lět nawodnica Trjebin­skeho dźěćaceho dnjoweho přeby­wanišća. W powołanskim žiwjenju je wona serbskosć wsy předewšěm z dźěćimi sobu tworiła. Jost Schmidtchen je so z njej wo serbskim žiwjenju w Trjebinje rozmołwjał.

Trjebinska Domowinska skupina ma dołhe stawizny a tradiciju. Kajke běchu jeje spočatki?

A. Balccyna: Nazymu 1945 bu Domowinska skupina pod nawodom Matthäusa Paula załožena. Z wulkej zahoritosću bě tež młodźina pódla. Předsyda bě te­hdy Paul Fabian, sobuzałožer Slepjan­skeho Serbskeho folklorneho ansambla. Wot 1961 nawjedowaše potom Beno Knop skupinu hač do swojeje smjerće lěta­ 2005, štož bě cyłkownje 44 lět. Jeho skutkowanje běše jasne znamjo, wob­chować serbskosć tež po politiskim přewróće 1989/1990. Jeho njesebičnemu skutkowanju mamy so dźakować, zo smy hač do dźensnišeho jedna z najaktiwnišich a najsylnišich Domowinskich skupin. Wulku podpěru w skutkowanju dó­sta­ Knop wot tehdyšeho wjesnjanosty Petera Mäkelburga. Tež mnozy dalši jenak zmysleni běchu jemu k pomocy, přede­wšěm Marja Henčelowa, kotraž je pódla wot 1954. Wona bě spěwarka Slepjan­skich kantorkow, a byrnjež hižo we wysokej starobje była, móžemy so na nju spušćeć. Marja Henčelowa je Trjebinska Serbowka z ćěłom a dušu.

Wot 2006 přisłušeja tež Miłoraženjo wašej skupinje. Kajka je nětko struktura?

A. Balccyna: Smy 66 čłonow w starobje 18 do 91 lět. Jara prócujemy so wo młode swójby. Jenož, hdyž wostanu wone­ w domiznje, móžemy so nadźijeć, zo so serbskosć njepozhubi.

Zetkanišćo mnohich wjesnjanow a hosći je Šusterec statok. Što je tradicija twara?

A. Balccyna: W lětomaj 2008 a 2009 buštej by­dlenski dom a pěc z wjesneho dźěla Za goru do srjedźišća Trjebina přeměst­njenej. Kładźity dom poslednjeho znateho Trjebinskeho dudaka Hanza Šuste­ra a jeho swójby bu bjez kóžde­hožkuli hozdźa a cementa twarjeny a bu jako tajki znowa postajeny. Šuster bě bur, hórnik, Serb a křesćan. 27. meje 2010 přijach­my kluč restawrowaneho statoka. Wot toho časa namrěwstwo Hanza Šustera swěru hladamy. A na Šusterec sta­toku je žiwjenje zaćahnyło.

Kak to měniće?

A. Balccyna: W muzejowej bróžni je towarstwo žonow šulski róžk zarjadowało. Tež drohotne dopomnjenki na wjes su tam wustajene.

Kak statok młodej generaciji zbližiće?

A. Balccyna: Jako kubłarka sym najmjeńšich Trjebinjanow do serbskeho žiwjenja wjedła. Rady přichadźeja ludźo k nam, zo bychu sej statok wobhladali. Přewažnje su to dźěći pěstowarnjow z re­gio­na, ale tež šulske rjadownje ze zdalenišich kónčin, kaž z Podstupima abo Lipska, smy tu hižo witali. Tež zastupnicy regio­nalnych zwjazkow a čłonojo europ- skich młodźinskich zwjazkow nas rady wopytuja. Jara wažne nam je, dźěćom wobchadźenje z ratarskimi gratami a nastrojemi pokazać, zo bychu nawuknyli sej něhdy wobćežne dźěło česćić. Tak přewjedujemy tež projekty w Slepjanskej zakładnej šuli.

Kak posudźujeće dźensniše serbske žiwjenje we wsy?

A. Balccyna: Wone je jara mnohostronske, byrnjež serbsku rěč lědma hišće nichtó nałožował, štož je škoda! Ale njemóžemy změnić, štož je industriali­zacija w minjenym lětstotku naparała.

Tradicija je přiwšěm dale žiwa, abo?

A. Balccyna: Haj, na přikład w ratar­stwje. Naši burja su něhdy při wšěch wjedrach dźěłali, wot nalěća hač do nazymy. My jim runja činimy. Na małym pólku wusywamy zorno, žnějemy žito z kosu a ze serpom, z cypami je młóćimy, dowjezemy je młynkej a z muki pječemy chlěb. Tak to pola nas wotběži.

Kak wupada we wsy z narodnej drastu?

A. Balccyna: Myslu-li wróćo na swoje dźěćatstwo, kelko žonow bě tehdy wšědnje w narodnej drasće chodźiło a kelko swójbow slepjanšćinu nałožowało, da sym tola chětro zrudźena, dokelž tomu hižo tak njeje. Njemóžu dosć chwalby wuprajić, zo pilnosć a zhromadnosć našich čłonow zachowanje a hladanje serbskich wobrjadow zawěsćatej. Tež, hdyž serbšćinu sama jeno zdźěla wobknježu, we wutrobje sym a wostanu Serbowka. Trjebin je a wostanje moja domizna. Wulki dźak słuša při tym našimaj by­wšimaj wjesnjanostomaj Peterej Mäkelburgej a knjeni Kerstin Antonius. Wo­naj staj tu wuhibki za serbski přichod stajiłoj.Wutrobny dźak!

wozjewjene w: Rozmołwa
Prošu přizjewće so, chceće-li komentar podać

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND