Mała skupinaz wulkej ideju

póndźela, 10. awgusta 2020 spisane wot:

Přećeljo domizny a kultury Njeswačidło su pomnik za Koslow do nadawka dali. Cordula Ratajczakowa je so z čłonku towarstwa Wóršu Pašcynej rozmołwjała.

Kak sće mysličku pomnika zrodźili?

W. Pašcyna: Projekt koncipować započach ze sobuwobydlerku Koslowa Luciju Grelertowej, kotraž je jako dźěćo hišće wójnu we wsy sobu dožiwiła. Bórze smój pytnyłoj, zo trjebamoj zwólniwe wosoby, kotrež z namaj projekt sobu přihotuja. Tak wutworichmy mału skupinku štyrjoch wosobow z Bosćijom Měršom, kiž je so wosebje wo zjawnostne dźěło a wšelake organizatoriske nadawki starał, a Rafaelom Vcelichom. Wón měješe dobre ideje, wosebje tež nastupajo wuhotowanje ležownosće při pomniku. A wón je tež ze swojimaj sobudźěłaćerjomaj Tobiasom Vcelichom z Koslowa a Pětrom Vcelichom z Radworja twarske dźěła na ležownosći přewzał.

Što ma pomnik zajimcam rjec?

Na žadyn pad „mjelčiši hłós“

wutora, 28. julija 2020 spisane wot:

Dr. Annalena Schmidt, stawiznarka mjez druhim na Budyskim Serbskim instituće (SI), sprjewine město wopušći. Zdobom złoži mandat měšćanskeje radźi­ćelki, kotryž bě sej loni na lisćinje Zwjazka 90/Zelenych zdobyła. Bosćan Nawka je so z njej rozmołwjał.

Knjeni dr. Schmidt, čehodla Budyšinej bože­mje prajiće?

A. Schmidt: Najwažniša přičina je, zo chcu prosće bliže swojemu dźěłowemu městnu bydlić. Nažel njedóstach po wuběženju zrěčenja z SI žadyn poskitk, kotryž­ so mi jara spodobaše. Rozšěrich tuž pytanski radius a nańdźech naposledk dźěło w Radebeulu, hdźež za Diakoniju Sakskeje skutkuju. Po měsacach dojězdźowanja – ze zjawnym wosobowym blisko­wobchadom traje jednotliwa čara rady dlěje hač połdra hodźiny – sym zwěsći­ła, zo njemóžu tak ani hłowno- ani čestnohamtskim nadawkam tak wotpowědować, kaž bych to chcyła.

Sće serbšćinu nawuknyła a rěčnica dźěłoweho kruha za serbske naležnosće. Wot lonšeho sće měšćanska radźićelka ...

Chcedźa klanki twarić

póndźela, 27. julija 2020 spisane wot:

Koronakriza wuskutkuje so mjez dru­him­ tež na wuhotowanje prózdninskeho časa w hortach. Milenka Rječcyna je so­ z Helenu Kralec, nawodnicu Chróšćanskeho horta, kotryž je w nošer­stwje Serbskeho šulskeho towarstwa, rozmołwjała.

Prěni tydźeń poskitkow w Chróšćanskim horće je hižo zakónčeny. Koncentrujeće so w swojich poskitkach na něšto wosebite?

H. Kralec: Ně, to nic. Přemyslujemy pak sčasom wo tym, što móhli wob­dźělnikam poskićeć. Tak mějachmy zańdźe­ny tydźeń mjez nami fachowču, kotraž je nam rozłožowała, kak maš postu­pować, hdyž něchtó znjezboži a so zrani. Dalše dny smy zwučowali plester na ruki zlěpić abo dźěle ćěła, samo hłowu zawobalić.

Móža tež dźěći same při planowanju sobu­ rěčeć?

H. Kralec: Haj, hišće za čas šule su wone­ prajili, zo chcedźa wjele w spor­towej hali być, so zabawjeć a sportować. Zańdźeny pjatk smy w sportowni prózdninsku party swjećili.

Dźěći wšitkich starobow móža wotnětka zaso zhromadnje prózdniny dožiwić. Wot­bły­šćuje so koronapandemija na někajke wašnje na jich swět?

Historikarka dr. Kate Hiepko z briti­skeho Manchestera slědźi tuchwilu wo Serb­skej centralnej bibliotece (SCB). Cordula Ratajczakowa je so z wědomostnicu rozmołwjała.

Čehodla zaběraće so ze serbskej tematiku?

K. Hiepko: Počach so hižo jako dźěćo za serbsku kulturu zajimować, zhoniwši, zo bě mój pradźěd Serb. Wón narodźi so 1892 w Baršću, swójba pochadźeše z Jemjelicy (Jämlitz). Jako šulerka hornjeho schodźenka pisach referat wo žiwjenju Serbow w NDR, to bě w lěće 2010. Trěbnych informacijow dla lećach w lětnich prózdninach do Němskeje a wopytach w Budyšinje Serbski institut z biblioteku, Smolerjec kniharnju atd. Běch hnydom fascinowana, što wšo wo serbskej kulturje a historiji zhonich. W samsnym dowolu wopytach tež dalše serbske městna, mjez druhim Jemjelicu, Slepo kaž tež Serbski muzej w Choćebuzu. Jako mějach we wobłuku studija stawiznow na Bristolskej uniwersiće seminarske dźěło wo dźě­ćatstwje za čas nacijow pisać, wědźach hnydom, zo chcu wo dóńće serbskich dźěći pod Hitlerom slědźić. Sym tuž znowa w Budyšinje trěbnych knihow dla přebywała.

Noworěčnikow wobkedźbować

póndźela, 20. julija 2020 spisane wot:

Serbscy zastupnicy rady Załožby za serbski lud su na njedawnej klawsurje wo tym rozmyslowali, kak spěchowanje sylnišo na priority wu­směrjeć. Janek­ Wowčer je z direktorom załožby Janom Budarjom wo tym rěčał.

Što wusměrjenje na priority konkretnje rěka, kotre to su a što je z nimi měnjene?

J. Budar: Załožbowa rada je lěta 2017 priority spěchowanja wobzamknyła. Na prěnim městnje steji wutwar a skrućenje rěčnych rumow. Wažne pak tež je, projektnych nošerjow podpěrać a dorost zaručić. Z powšitkownych prioritow mamy konkretne zaměry a wotpowědne naprawy wotwodźeć. Runje tajke přemyslowanja běchu jedne z ćežišćow klawsury.

Rěka regionalizacija, zo załožba zaso jenož projekty w serbskim sydlenskim rumje spěchuje, abo móža zajimcy zwonka Łužicy dale za swoje serbske abo projekty ze serbskim wobsahom wo spěchowanje prosyć?

W běhu něšto dnjow rozsudźili

pjatk, 17. julija 2020 spisane wot:

Poprawom je Serbske šulske towar­stwo swoje lětuše rěčne prózdninske lěhwo­ we Wodowych Hendrichecach koronakrizy dla wotprajiło. Nětko pak je tola přewjedźe. Kak je k tomu dóšło, wo tym je Janek Wowčer z předsydku SŠT Ludmi­lu Budarjowej rěčał.

Pod kotrymi wuměnjenjemi je nětko k tomu dóšło, zo lěhwo tola budźe?

L. Budarjowa: Spočatk junija njebě wotwidźeć, zo Sakska tak spěšnje tajke zarja­dowanja, wězo pod wěstotnymi postajenjemi, dowoli. Riziko natyknjenja bě pře­wulke, a tak smy lěhwo wotprajili. Dźěći pak, kotrež běchu so hižo před měsacami přizjewili, běchu wězo jara zrudne. W zašłymaj tydźenjomaj so wone přeco zaso naprašowachu, hač njehodźi so lěhwo přiwšěm přewjesć. Wšako je knježerstwo postajenja korony dla zmjechčiło.

Hdy a hdźe rěčne lěhwo wotmějeće?

L. Budarjowa: Wone budźe zaso we Wodowych Hendrichecach, a to wot 21. hač do 29. awgusta, potajkim skrótšene a tydźenjej pozdźišo. Zo bychmy sej storněrowanske wudawki zalutowali, smy so wězo wo městna w samsnym objekće prócowali.

Ćišćanski statok so dale wuwiwa

štwórtk, 16. julija 2020 spisane wot:

Stare rjemjesło a burska dźěławosć, serbšćina a wjesne nałožki – wšo to móža hosćo na „Ćišćanskim statoku“ wot lěta 2002 cyle zbliska dožiwić. Poskitki organizuje Kulturne towarstwo Ćisk, kotrež w lěće 1882 wutworjenu a wot 1921 jako štyristronski statok wobstejacu ležownosć wobhospodarja. Čłonojo wuwiwaja wobstajnje nowe ideje za wužiwanje pod pomnikoškitom stejacych rumnosćow. Loni započachu twarjenja rozšěrjeć a galeriju nad hródźu přetwarjeć. Katrin Demczenko je so z městopředsydu towarstwa Hansom­ Grobu rozmołwjała.

Knježe Groba, kotre dźěła je štó wukonjał? A su towarstwo při tym z někajkeje strony podpěrali?

Analogne formaty su wobmjezowane

štwórtk, 09. julija 2020 spisane wot:

Předwčerawšim je zapósłanc Zelenych w Němskim zwjazkowym sejmje Stephan­ Kühn mjez druhim redakciju Serbskich Nowin wopytał. Što bě wotpohlad wopyta serbskich institucijow, a kak zhladuje wón na tuchwilnu sylnu digitalizaciju tež medijow, to chcyše ­Janek Wowčer wot njeho wědźeć.

Čehodla sće serbske institucije wopytał?

Zhromadnje postupować

srjeda, 08. julija 2020 spisane wot:

Předsydka załožboweje rady Susann Šenkec­, předsydka Rady za serbske nalež­nosće Braniborskeje Kathrin Šwjelina a jeje sakski kolega Marko Suchy, předsyda parlamentariskeje přirady załož­by Marko Šiman, załožbowy direktor Jan Budar, zastupowacy jednaćel Domowiny Marcus Końcaŕ a předsyda Domowiny Dawid Statnik su póndźelu w Budyšinje wo přidatnych pjenjezach z fondsa za strukturnu změnu wuradźowali. Janek Wowčer je so z Dawidom Statnikom rozmołwjał.

Čehodla bě póndźelne zetkanje tak wažne?

D. Statnik: Njebě to prěnja tajka rozmołwa, hižo w lěće 2017 smy tajku přewjedli. Přiwšěm bě wona trěbna, dokelž su we wšěch gremijach nowi čłonojo. Zdobom mějach wuradźowanje za wažne wobzamknjenja zakonja w zwjazkowym sejmje dla.

Što běchu ćežišća zetkanja zastupjerjow serbskich gremijow?

Tuńše jězby w prózdninach

póndźela, 06. julija 2020 spisane wot:

Šulerjo a wučomnicy do 20 lět móža so wje­selić. Wobchadnej zwjazkaj Sakskeje poskićatej jim w prózdninach potuńšene jězdźenki. Měrćin Weclich je so wo tym­ z nowinskim rěčnikom wobchadneho zwjazka Hornje Łobjo (VVO) Christianom Schlemperom rozmołwjał.

Kelko tajki prózdninski tiket płaći ?

Ch. Schlemper: Wot spočatka lětnich prózdnin budźe to 30 eurow. Jězdźenka wostanje potom cyłe šěsć tydźenjow płaćiwa. Budźe to po cyłej­ Sakskej a cyłym srjedźoněmskim wob­chadnym zwjazku (MDV) – hač do Halle abo Altenburga.

Što to konkretnje rěka?

Ch. Schlemper: Młodźi pasažěrojo móža za 68 centow wob dźeń busy, ćahi, tramwajki a přewozy wužiwać. Tak je tiket­ přihódna alternatiwa za čas, w kotrymž wjele šulerjow měsačnu kartu za puć do šule nima. Za mało pjenjez móža sej tuž prózdninske wulěty planować.

Su hišće dalše poskitki?

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND