Wulki wukon wuměłca je, tworić po wašnju, kajkež stajnje a wšudźe spóznawaš – wšojedne, hdy je wudźěłk nastał a što wupraja. To njerěka, zo njeje swojorazny personalny stil wuslědk wuwiwanskeho procesa. To tohorunja njerěka, zo njehodźeli so rozdźělne a (raznje) rozeznawace so tworićelske fazy identifikować. Kumšt w tym zwisku je, wuraz wobstajneho wosobinskeho wuwića wotbłyšćować, wopřijimajo wjelorake wliwy, dožiwjenja, nazhonjenja a dopóznaća, a sej přiwšěm swójski rukopis wobchować. Eberhard Peters słuša k łužiskim tworjacym wuměłcam, kotrymž je so to bjezdwěla poradźiło.

Blidarski mišter Jan Wjenk z Wotrowa swjeći dźensa 80. narodniny.

11. junija 1941 we Wotrowje rodźeny syn blidarja nawukny runja swojemu nanej powołanje blidarjSa. Po někotrych lětach jako tajki dźěłajo złoži wón mišterske pruwowanje a přewza 1. januara 1976 zawod nana. Stajnje kedźbowaše na to, zo w jeho zawodźe maćernu rěč – serbsku – pěstuja. Za wšelake fachowe wurazy zdźěła sej husto sam serbski wotpowědnik, zo by w čistej serbšćinje ze swojimi kupcami, přistajenymi a wučomnikami rěčeć móhł.

Jako připóznaty zawod je 18 serbskich wučomnikow wukubłał, mjez nimi dweju, kotrajž běštaj w šuli na B-serbšćinu chodźiłoj.

Wot lěta 1983 je jubilar bjez přestawki w pruwowanskej komisiji w Połčnicy hač k jeje rozpušćenju sobu skutkował. Tež tam so stajnje jako Serb wuznawaše, motiwujo serbskich wučomnikow za serbskosć.

Po wutworjenju Załožby za serbski lud bě wón čestnohamtski čłon jeje rady hač do lěta 1996. Tež jako gmejnski zastupjer je dwě wólbnej periodźe skutkował. Jara aktiwnje dźěłaše w tehdyšej Wotrowskej Domowinskej skupinje.

Čłowjek chcył lědma wěrić, zo agilny domizniski a stawizniski slědźer Eberhard Schmitt dźensa hižo 70. narodniny swjeći. Ženje njebě jemu žana jama přehłuboka a žana wěža přewysoka. Hakle tele dny je na wěžu Budyskeje radnicy zalězł, zo by reparaturu balustrady dokumentował, wo čimž pisaše wčera w SN. Dlěje hač 40 lět Eberhard Schmitt změny w ródnym Budyšinje a zwonka města zapopaduje. W tym času je fundus wjacorych tysac wobrazow zezběrał. Domizniski slědźer pak njedźěła jeno za sebje ­samoho. W njeličomnych publikacijach wón stawiznisce a domiznisce zajimowanym swoje slědźerske wuslědki spřistupnja. Tak pisaše hižo za čas NDR w „Bautzener Kulturschau“. Tež lokalne dźeniki a hamtske łopjeno města jeho přinoški wotćišćachu, mjez druhim wo pozadkach Budyskich nadróžnych mjenow, wo knježich domach a ryćerkubłach abo wo zhubjenych twarjenjach, kaž wo płunarni a mlokarni. We wšelakich nakładnistwach, mjez druhim w Ludowym nakładnistwje Domowina, je swoje knihi a brošurki wudawał, kotrež njeměli w žanym knižnym kamorje přećelow do­mizny pobrachować.

Na mnohich serbskich polach aktiwny a wuspěšny

póndźela, 15. měrca 2021 spisane wot:

Zawěsće je sej dźensa Choćebužan Werner Měškank ze swojej partnerku Justynu ze škleńčku sekta k swojim 65. narodninam připił. Kurator w Choćebuskim Delnjoserbskim muzeju smě ze spokojnosću na zajimawe a mnohostronske žiwjenje zhladować.

Stawizny wotkryć a zachować je wulka lubosć Běłochołmčanskeho chronista Wernera Thomasa. 1994 słušeše wón k sobuzałožerjam spěchowanskeho towarstwa Łazowskeho Domu Zejlerja a Smo­lerja. Hač do lěta 2001 bě wón jeho předsyda. Dźensa swjeći wón 90. narodniny.

Měrko Šołta sydomdźesatnik

pjatk, 08. januara 2021 spisane wot:
Budyski hudźbny nakładnik a wudawaćel muzikalijow Měrko Šołta swjeći dźensa sydomdźesaćiny. Aktiwnemu čłonej Maćicy Serbskeje, w kotrejž wukonja předsydstwo sekcije hudźba, a Zwjazka serbskich wuměłcow stej Serbski kulturny archiw kaž tež centralna biblioteka Serbskeho instituta takrjec dobra stwička. Wo tam wotkrytych stawizniskich zajimawostkach rozprawja jubilar prawidłownje w Rozhledźe a hdys a hdys w Serbskich Nowinach. Znaty je tež jako čłon Spěwneho konsorciuma seniorow kaž tohorunja jako spěwar a basist Hercow. Wutrobnje gratulujemy Měrkej Šołće a přejemy jemu strowotu a dale wótre pjero! Bosćan Nawka

Wulki swójbny swjedźeń chcyše Maks Laduš minjenu sobotu doma we Wochozach swjećić, přetož tón dźeń zakónči wón 100. žiwjenske lěto. Ale korony dla dyrbjachu so wón a jeho swójbni na mały kruh wobmjezować, dopołdnja z dźowku Rosel Beckerowej a popołdnju ze synom Rolandom kaž tež jeju partneromaj. Šěsć wnučkow a wosom prawnučkow stracha někajkeho móžneho natyknjenja dla bohužel pódla być njemóžeše.

12. decembra 1920 je so Maks Laduš narodźił. Jako bě wón wosom lět stary, zemrě mać. Nan so znowa woženi, ale tři lěta pozdźišo tež wón zemrě. 1935 bu jubilar konfirměrowany. „Bě to poslednja serbska konfirmacija we Wochozach. Farar dźěše na wuměnk, a nowy hižo serbsce njerěčeše“, powěda Rosel Beckerowa. Doma jeno serbowachu, němčinu je Maks Laduš hakle w šuli nawuknył. Ladušec swójba bě poslednja we wsy, w kotrejž jenož serbsku rěč nałožowachu, wě Rosel Beckerowa, kotraž so Wochožanskim stawiznam wěnuje.

Ratarstwu čas žiwjenja swěrny wostał

pjatk, 16. oktobera 2020 spisane wot:

Wjele lět hižo so na Ralbičanskim Čóškec statoku z ludźimi mjerwi, hdyž tam swinjo rězaja. Dźensa pak njejsu ludźo po słódnu domjacu kołbasu přišli, ale zo bychu Benej Čóšce k 80ćinam zbožo a Bože žohnowanje wupřeli.

Jubilar narodźi so 16. winowca 1940. Jeho kolebka steješe w drjewjano-hlinjanym statoku njeposrědnje za wěžu Ralbičanskeje cyrkwje, kotraž bu kónc Druheje swětoweje wójny 27. apryla 1945 zničena. Tež Čóškec statok so tehdy wotpali. Hakle jako so nan jubilara 1948 z wójnskeje jatby wróći, započachu sej Čóškecy na kromje wsy za kěrchowom nowy třistronski statok twarić. Tehdyši farar Jakub Žur so wo to postara, zo na bywšej Čóškec ležownosći kěrchow powjetšichu a tam pozdźišo ćěłownju natwarichu.

Dźensa, 8. požnjenca, swjeći bywši direktor Serbskeho instituta, prof. dr. sc. phil. Dietrich Šołta, 70ćiny. Čitarkam a čitarjam wječornika je wón předewšěm znaty jako awtor rjadu „Zboka widźane“, za kotryž spisa nimale 200 kolumnow. Rodźeny Budyšan, kiž bě 1969 maturu na Rozšěrjenej wyšej šuli „Friedrich Schiller“ złožił, bě spušćomny kritikar za nowostki LND a za nowoinscenacije Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła. Často su jeho recensije jedyn z mało zjawnych wothłosow na serbskorěčny wuměłski poskitk w Hornjej Łužicy. Dołhi čas angažowaše so Dietrich Šołta za Zwjazk serbskich wuměłcow a bě tam wjacore lěta z čłonom předsydstwa. Nětko, na wuměnku, dźěła wón w předsydstwje Maćicy Serbskeje a nawjeduje sekciju literatura a wuměłstwo. Zdobom je jedyn z posudźowarjow za Maćične myto Arnošta Muki, z kotrymž spěchuja rozestajenje ze serbskimi temami přez studowacy dorost. Jako mnoholětny čłon Budyskeho Rotary-kluba sensibilizuje wón druhich čłonow za wosebite impulsy, kotrež serbska kultura a serbsko-němska dwurěčnosć kluba městu Budyšinej a regionej skićitej.

Hdyž wo samsnym čłowjeku wjacore razy­ něšto pisaš, hrozy strach, zo so wo­spjetuješ. Jedna-li pak so wo Alfonsa Handrika ze Smjerdźaceje, strach přewulki njeje. Wón swjeći dźensa swoje 80. narodniny a je dušinje a ćělnje runje tak fit kaž před pjeć abo dźesać lětami, jako­ smědźach jemu na tymle městnje hižo raz zbožo přeć.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND