„Myslu, potajkim sym“ – w tutej krótkej sadźe pućrubarja rozswětlerstwa Renéja Descartesa ze 17. lětstotka tči jadro našeho okcidentalneho indiwidualizma. Štož je pola nas za wšěch samozrozumliwe, njewotwisnje wot politiskeho swětonahlada a wšojedne hač do Boha wěrja abo nic, móže ludźom w druhich kulturach a kónčinach swěta dospołnje cuze być.

Rodźeny Choćebužan Roberto Simanowski, kulturny wědomostnik, kiž so z filozofiskeho wida z medijemi zaběra, je na to w knize wo kumštnej inteligency (KI) skedźbnił. US-ameriscy poskićowarjo „rěčnych mašinow“, z kotrymiž ludźo mjeztym po cyłym swěće za wotmołwami na prašenja wšědneho dnja pytaja, bědźa so přiběrajcy z pobrachowacej akceptancu w Africe a Aziji. Wšako njeje KI jenož z hoberskim mnóstwom datow wuhotowana, ale tež z hódnotami programowana. A tute su rozdźělne. Simanowski zwěsća, zo knježi nic jenož w afriskich towaršnosćach město „myslu, potajkim sym“ skerje zasada „dokelž my smy, sym ja.“ Čłowjek njewurostuje ze sebje samoho, ale ze zhromadnosće.