Bjez rumpodicha žana patoržica

Dienstag, 23. Dezember 2025 geschrieben von:
Hač pěši, ze sanjemi abo z motorskim – rumpodich na rozdźělne wašnje k dźěćom přichadźa. Pjeracham wšak je transportny srědk poměrnje smorže, hłowna wěc, zo jim scyła wobradźa. W błótowskich Bórkowach je fotograf tónle motiw zapopadnył. Foto: Peter Becker

Čěšćinarjo hodowne debjenki zhotowili

Dienstag, 23. Dezember 2025 geschrieben von:

Budyšin (JŠ/SN). Kurs čěšćiny 11. lětnika měješe tydźenja wosebity wopyt: Čłonce Towarstwa přećelow Serbow, Eliška Oberhelová a Vladimíra Holmanová, předstajištej šulerkam a šulerjam krasnu hodownu rjemjeslnisku tradiciju z Kyrkonošow. Zhromadnje z hosćomaj smědźachu młodostni sami kreatiwni być a filigranu hodownu pychu ze škleńčanych parličkow zhotowić.

Wuměłstwo pyšnych škleńčanych parličkow a parličkow za hodowny štom ma dołhu tradiciju: Hižo we 1870tych lětach wuwi so w Poniklá, małej wjesce w Kyrkonošach, centrum tutoho njewšědneho rjemjesła. 1902 zadomi so tam Stanislav Horna ze swojej swójbu a załoži prěnju manufakturu parličkow. Po Prěnjej swětowej wójnje běchu drobne, z ruku dute ornamenty jara woblubowane a po wšěm swěće předawane. To přewzachu wikowanske firmy w Jablonecu nad Nisu, kiž bě srjedźišćo eksporta debjenkow.

To a tamne (23.12.25)

Dienstag, 23. Dezember 2025 geschrieben von:

Zražka z kozu w zwěrjencu zaběraše dźensa sudnistwo w Stralsundźe. Chorobna kasa 63lětneje žony je Ptači park Marlow w Předpomorskej wobskoržiła a žadaše sej 31 000 eurow wotškódnjenja za nastate wudawki za lěkowanje žony. Wona je w zwěrjencu za majkanje padnyła, jako bě koza do njeje bodła. Koleno žony dyrbjachu operować. Chorobna kasa parkej wumjetuje, zo dźerži agresiwne zwěrjata. Tón tole wotpokazuje.

Pozdatny sobudźěłaćer firmy Microsoft je 70lětneho muža w sewjerorynsko-westfalskim Lindlaru wo wjacore tysac eurow wobšudźił. Na wobrazowce jeho kompjutera jewješe so pokiw, zo měł hnydom zazwonić, dokelž so něchtó na jeho konto měri. Sobudźěłaćerjej Microsoft muž swoje kontowe čisło a klučowe hesło zdźěli. Pozdźišo wón zwěsći, zo je so njeznaty na konće posłužował.

Tradicija swjedźenjow

Montag, 22. Dezember 2025 geschrieben von:

Berlin (B/SN). Hody su křesćanam nimo jutrow a swjatkow wurjadny swjedźeń. Do 1963 traješe hodowny čas w Němskej wot adwenta hač do swěčka Marije 2. februara. Wot 11. lětstotka hraja so ho­downe hry, hodowne štomy pochadźeja ze 16. lětstotka, adwentny wěnc wot lěta 1839. Swjaty Mikławš, jako biskop z Myry hižo 1 700 lět 6. decembra dary wo­bradźa. Hakle Martin Luther, kiž njeje swjatych připóznał, je wobradźenje darow k hodam přez Bože dźěćo zawjedł.

Hody w druhich krajach

Frankfurt n. M. (B/SN). W Americe napjelni 25. decembra rano Santa Claus dźěćace nohajcy z darami. W Awstralskej swjeća partyje a spěwaja hodowne pěsnje­ na přibrjohu morja. W Chinje zetkawaja­ so ludźo na naměstach, py­šenych ze swěcami a rumpodichami, dary­ za dźěći su w nohajcach na žerdźach. Finojo jědźa, po tym zo su w sawnje pobyli, tradicionalnu swinjacu pječeń, w Indiskej pyša město jědle ba­nanowcy abo mangowcy, w Španiskej rejuja­ wokoło wohenja a jědźa praženeho trutaka.

Kulturne objekty wróćili

Ličba zhubjenych so měnja

Montag, 22. Dezember 2025 geschrieben von:

Lipsk (dpa/SN). Sta ludźi po wšej Sakskej su tuchwilu zhubjene. Po informacijach krajneho kriminalneho zarjada (LKA) w Drježdźanach bě spočatk decembra 338 padow njerozrisanych. Mjez nimi je 133 młodostnych a 62 dźěći. „Ličby chětro chabłaja a so wšědnje a w běhu krótkeho časa změnja“, rěčnik LKA w Drježdźanach na naprašowanje zdźěli.

Kóždy dźeń so ludźo pola policije přizjewja, dokelž za někim pytaja. Často móža zastojnicy pady spěšnje rozrisać. Potrjechene su wšitke starobne skupiny – młodostni, kotřiž wot doma ćeknu abo starši chori ludźo, kotřiž puć domoj njenamakaja. Za wosobami, kiž njejsu hišće połnolětne, policija hnydom intensiwnje a z wulkej wobstatku pyta, dokelž strach wo jich žiwjenje wobsteji. W aprylu bě so 12lětna w Oschatzu zhubiła. Zastojnicy w Sakskej su wusko z kolegami w Braniborskej hromadźe dźěłali a holcu dźeń po tym w Želmje (Baruth)/Mark namakali. W awgusće bě 13lětny hólc ze swójbu we Łazu na campingowanišću přenocował a so zhubił. Něhdźe 100 policistow je za nim pytało. Po dwěmaj dnjomaj nańdźechu ćěło při železniskej čarje.

Tysac podhladnych trutow

Montag, 22. Dezember 2025 geschrieben von:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy kriminalny zarjad (BKA) je lětsa hač dosrjedź decembra wjele podhladnych trutow registrował. „Wot spočatka lěta wjedźemy tak mjenowany ‚aktualny wobraz połoženja‘ ze wšěmi datami podhladnych pohibow w powětře. Zapřijamy tež daty zwjazkoweje wobory. Lětsa smy wjace hač tysac trutow zličili“, rjekny prezident BKA Holger Münch nowinje Bild. Wojerske objekty, lětanišća a kritiska infrastruktura su najbóle potrjechene.

Twarja nowy lětadłonošak

Paris (dpa/SN). Francoska twari wotnětka nowy, wot atomoweho reaktora ćěrjeny lětadłonošak. Wón budźe 310 metrow dołhi, 85 metrow šěroki a změje městno za 30 bojowych lětadłow a 2 000 matrozow. Z něhdźe 80 000 tonami budźe dwójce tak ćežki kaž předchadnik „Charles de Gualle“. „W času agresorow dyrbimy sylni być, zo bychu so nas bojeli. Sym rozsudźił, Francosku z nowym lětadłonošakom wuhotować“, zdźěla prezident Emmanuel Macron.

Měrja so na dalši tankowc

Před pobrjohom grjekskeho města Thessaloniki su so wčera čłonojo kluba SUP-padlowarjow w čerwjenych kostimach rumpodichow zetkali a sej při přijomnym wjedrje na morjo wulećeli. Na mórskej promenadźe zajimowani wobydlerjo w bohatej ličbje kóždolětnu swojoraznu tradiciju sćěhowachu. Foto: dpa/Giannis Papanikos

Reiche: Němska ma wjace dźěłać

Montag, 22. Dezember 2025 geschrieben von:
Berlin (dpa/SN). W koaliciji CDU/CSU a SPD jewja so ze stron unije přiběrajcy hłosy, kotrež sej razniše kročele za wu­wiće hospodarstwa žadaja. Zwjazkowa ministerka za hospodarstwo Katherina Reiche (CDU) namjetuje reformy za dlěši žiwjenski dźěłowy čas a za lěpše móžnosće wupowědźenja. Reiche namjetowaše w rozmołwje z nowinarjemi wyšu ren­towu starobu abo powabki, tydźenski dźěłowy čas podlěšić. Nimo toho chcyła wona přichodnje tomu zadźěwać, zo ludźo dočasnje na wuměnk woteńdu. Nic naposledk měli předewzaća lěpše móžnosće měć, personal spěšnje wottwarić, je-li to trěbne. Za to měli so zakonje změnić, kiž škit před wupowědźenjom rja­duja, je sej Reiche wěsta.

Ruski general morjeny

Montag, 22. Dezember 2025 geschrieben von:
Moskwa (dpa/SN). Znowa su w Moskwje ruskeho generala při bombowym nad­padźe morili. Kaž statny přepytowanski komitej zdźěla, je general Fanil Sarwarow wopor awtoweje bomby. Rozbuchadło bě pod awtom přičinjene. Detonacija sta so w bydlenskej štwórći na juhu ruskeje stolicy. „Policija pruwuje wjacore móžnosće mordarstwa. Jedna je, zo je ukrainska tajna słužba złóstnistwo organizowała“, piše rěčnica Swetlana Petrenko internetnje. Generalny leutnant Sarwarow (56) słužeše naposledk jako wotrjadnik w ruskim generalnym stabje. Runje před lětom, 17. decembra 2024, běchu w Moskwje generala Iwana Kirilljowa morili. Wón bě ­za wotwobaranje atomarnych, biologiskich a chemiskich brónjow zamołwity.

Witkoff po wuradźowanju spokojom

Montag, 22. Dezember 2025 geschrieben von:

Miami (dpa/SN). Wurjadny pósłanc USA Steve Witkoff je po wuradźowanjach w Miamiju wo skónčenju wójny w Ukrainje spokojom nastupajo rozmołwy z ruskej delegaciju. Moskwa so dale za měrowe rozrisanje zasadźuje, piše Witkoff na platformje X. „Ruska sej prócowanja USA wo skónčenje wójny a za zaručenje ­globalneje wěstoty jara waži“, Witkoff ­dale piše.

Rozmołwy z ruskim pósłancom Kirillom Dmijtrijewom běchu „produktiwne a konstruktiwne“, tak Witkoff. Wo Ruskej, kotraž bě swojeho susoda před nimale štyrjomi lětami na přikaz prezi­denta Wladimira Putina nadpadnyła, Witkoff piše: „Ruska wostanje swojemu zaměrej, měr w Ukrainje docpěć, dale swěrna.“ Dalše nadrobnosće wo wobsahu rozmołwow wón njewozjewi. Witkoff w tym zwisku zdźěli, zo móhł sej derje předstajić, zo wotměje so přichodne wuradźowanje w Moskwje.

W staće USA Floridźe běštej so ruska a ukrainska delegacija separatnje z po­srědnikami USA na rozmołwy zetkałoj.

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo