Jendźelšćina jónu hinak
Na našej Radworskej wyšej šuli je z dobrej tradiciju, zo smědźa so šulerjo 9. lětnika na rěčnej jězbje do Jendźelskeje wobdźělić. Cyłe lěto nas jězba hižo zaběraše. A hižo dołho do wotjězda běchmy jara napjeći. Jónu, dokelž jědźemy zhromadnje ze šulerjemi ze Załomja, Kumwałda a Worklec a zdruha, dokelž njewědźachmy, što nas wočakuje a hač naše zamóžnosće w jendźelšćinje za rozmołwu dosahaja.
Skónčnje běchmy so načakali a bě nowember. Njedźelu rano jara zahe wotjědźechmy. Naš puć wjedźeše nas přez cyłu Němsku, Nižozemsku a Belgisku do Francoskeje. W přistawnym měsće Calais podachmy so na přewoznu łódź. Žołmy běchu na tutym wječoru wysoke, tak zo bě někotrym z nas chětro hubjenje. Wokoło 22.30 hodź. do města Broadstairs dojědźechmy a padnychmy w hóstnych swójbach wučerpani do łoža. Broadstairs je małe město při morju w juhowuchodźe hrabinstwa Kent.
Won, wondo swěta – dožiwjenja w New Yorku
P o tym zo běch w juniju zašłeho lěta swoju maturu złožiła stejach, kaž zawěrno wjetšina młodych abiturientow,
před prašenjom: Kak ma nětko dale hić? Poprawom zdaše so mi puć studija najwěsćiši a najjednoriši, přiwšěm pak běše žedźba za prawym dyrdomdejom wulka. Přewšo napjata běch tuž, jako docpě mje powěsć přećelki wo wupisanju městna jako serbska pěstońča w New Yorku. Bjez wulkeho chabłanja sym so pola swójby přizjewiła a po dlěšim powabjenskim procesu dóstach powěsć, zo směm sej do New Yorka dolećeć a holčku pěstonić.
https://www.youtube.com/watch?v=iBNJICxgScA&t=12973sMěrćin ...
Měrćin Weclich
Šwintuchi
Lózy Hólcy
Holaski
Helena Hejduškec
Foto: maćij bulank
Fota: Matej Dźisławk
Con-Takt
Strowe Nowe lěto
Kajka bě to party mjez hodami a Nowym lětom
w Chrósćicach! Syman Hejduška a Fabian Hejduška staj znowa wšěch tych na jewišćo wjacezaměroweje
hale „Jednota” přeprosyli, kiž su pola nas w Serbach sprěnja jara wuspěšni a maja zdruha mnoho fanow. Cyłu nóc młodźi a starši zhromadnje swjećachu a dachu sej jednu rjanu pěsničku po druhej lubić. Prěni raz běchu pak tež stotki ludźi doma za digitalnymi nastrojemi sobu pódla, wšako zwoprawdźi studijo Lucija pod nawodom Michała Cyža livestream.
Widejo livestreama je na platformje youtube (hlej qr-code) dale přistupny.
Nimale 4000 ludźi je sej jón hižo wobhladało. Přehlad wo tym, štó je
Lěto 2024 ...
Zestajała Marka Cyžowa
JULIJ
Europeada – koparske mišterstwo europskich narodnych mjeńšin w Schleswigsko-Holsteinskej a Danskej (wot 29. junija hač do 6. julija 2024). Mjez 24 muskich a dźewjeć žónskich mustwow ze wšeje Europy běštej dwě serbskej mustwje; mužojo wobsadźichu 11. městno, žónske mustwo sedme městno. Blok 300 serbskich fanow wšěch generacijow napadny ze serbskimi chorhojemi, bubonami, drastami a pomolowanjemi w mjezwoču.
„Na spočatku je swětło“ – nowa saga Krabata zahorja. Lětsa hižo pjaty raz je rodźeny Wojerowčan a w Drježdźanach bydlacy a skutkowacy Michael Kuhn za lěćne předstajenje pod hołym njebjom na Krabatowym młynje w Čornym Chołmcu scenarij za Krabatowy kruch spisał a inscenował. Rezonanca, runje tež w serbskim publikumje, je jara pozitiwna. Prěni raz je Kulturny centrum Krabatowy młyn produkciju do swójskeju rukow wzał.
Wosebity dar regionej wobradźiłoj
Mnozy ludźo po cyłej Hornjej Łužicy so njemało dźiwachu, jako wuhladachu minjene měsacy dale a wjace busow z nadpismom SchmidtSchwarz město zwučenym Schmidt-Reisen – Šmitec wozydłownistwo. Zawod z Radworja a předewzaće Schwarz z Wosečka (Hähnichen) pola Rěčic stej so zjednoćiłoj. Pozadk toho je lubosć!
Wosebity dar regionej wobradźiłoj
Mnozy ludźo po cyłej Hornjej Łužicy so njemało dźiwachu, jako wuhladachu minjene měsacy dale a wjace busow z nadpismom SchmidtSchwarz město zwučenym Schmidt-Reisen – Šmitec wozydłownistwo. Zawod z Radworja a předewzaće Schwarz z Wosečka (Hähnichen) pola Rěčic stej so zjednoćiłoj. Pozadk toho je lubosć!
Obwarzanki a pjane wišnje
Tradicionalne dohodowne wiki we Wrócławju wabja tež lětsa zaso z wulkim a swojoraznym poskitkom
Prěnje znamjo bližacych so hód w Pólskej su adwentne wiki, kotrež mjenuja tam „Jarmark Bożonarodzeniowy“. We Wrócławju su kóždolětny hermank pjatk, 29. nowembra, wotewrěli, štož bě wyšemu měšćanosće Jacekej Sutrykej wosebity a čestny nadawk. Na wjace hač 200 stejnišćach wikowarjo swoje produkty poskićeja. Často słyšiš nimo pólšćiny tež ukrainšćinu, jendźelšćinu, portugalšćinu a italšćinu, dokelž předawarjo swoje poskitki zwjetša w maćeršćinje poručeja.
Ukrainjanka předawa w swojej budce typiske „čebureki“, podobne pirogam. Njejsu pak warjene, ale w horcym woliju pječene. Runje tak typiski je wišnjowy liker, kotryž mjeztym cyłe lěto tež w ukrainskim wobchodźe we Wrócławju z mjenom „pjana wišnja“ dóstawaš.
Polacy kupuja rady tež litawski ćmowy chlěb kaž tohorunja kurjenu šunku a kolbasu. Wopytowar je hladajo na hoberski poskitk runjewon přemóženy.
Staj so Zejler a Kocor w Psowjach zetkałoj?
Před něšto časom dóńdźe ke mni naprašowanje slědźerja z Łaza. Chcyše wědźeć, w kotrej korčmje staj so Handrij Zejler a Korla Awgust Kocor zetkałoj. Cyle njewoprawnjene wšak tute prašenje njeje.
W jubilejnym lěće 1922 měješe Ota Wićaz, kiž sta so bórze z najlěpšim znajerjom žiwjenja a tworjenja basnika, swjedźenski přednošk na Maćičnym zarjadowanju w Budyšinje. Rěčeše w nim tež wo zetkanju basnika a hudźbnika: „Kak wysoko sebi Zejler tutoho přećela wažeše, widźimy z toho, zo jemu, hdyž běše so Kocor 1844 na prěni wopyt pola njeho připowědźił, hač do Psowjow napřećiwo dźěše.“ Arnošt Muka jeho tehdy ani njeskorigowa. Bě mjenujcy sam we wozjewjenju Jana Bjaroweje zběrki ludowych pěsni w Maćičnym časopisu 1894 mylnje pisał, zo bě tón z wučerjom w Psowjach. A naposledk čitamy tež w knize „Handrij Zejler a jeho doba“ – raz, zo bě Bjar wučer w Psowjach (str. 150), a dale zady, wučer we Łupoji (str. 235).
Njejsu swětło jenož do cyrkwjow přinjesli
W Róžeńčanskej swěčkarni hač do kónca swěčki z ruku dźěłali
Je nimo.
Spočatk decembra je so poslednja murja něhdyšeje swěčkarnje w Róžeńće zminyła. Pod wulkej łopaču bagra, kotryž je twarjenje w běhu krótkeho čas zwottorhał, zhubi so dźěl wjeski, lětdźesatki stawizny hnadowneje cyrkwje a Róžanta sobu postajacy.
Swěčki z tudyšeje manufaktury njejsu jenož swětło do Božich domow w Němskej, Ruskej, Israelu a Romje přinjesli, ale běchu tež posoljo ze Serbow do wulkeho swěta.
Swěčkarnja na něhdyšim Horjenjec statoku bě njeparujomny dźěl Róžanta, a wjesnjenjo su z njej derje žiwi byli a budu ju parować.
Zajimawe stawizny
Kóždy klawěr jónkrótny
23lětny w Berlinje rodźeny Serb Mijan Meškank je so w lěće 2021 za wukubłanje na twarca klawěrow rozsudźił. Teoretiske pruwowanje je hižo wuspěšnje złožił. Klětu w januarje wukubłanje wotzamknje. Milan Pawlik je so z nim rozmołwjał.
Što běše ći nastork, zo sy so za wukubłanje na klawěrotwarca rozsudźił?
M. Meškank: Dokelž po swojej maturje w lěće 2019 jasny powołanski směr njemějach, sym so w Berlinje na orientaciski studij podał. Wuski přećel dźěše tehdy na wukubłanje časnikarja do Šwicarskeje. Wón naspomni, zo běše so tež z wukubłanjom klawěrotwarca zaběrał a da mi adresu mjeńšeje manufaktury za klawěry w Hamburgu. Tam sej dojědźech, zo bych so na městnje informował. Kompleksne a cyle wšelakore wuměłsko-rjemjeslniske pola w powołanju su mje jara wabili, a tak sym so online přez platformu Zwjazka němskich klawěrotwarcow (BDK) wo wukubłanju informował a so pola wjacorych zawodow požadał. Skónčnje dóstach poskitk wot předewzaća Grotrian-Steinweg w Braunschweigu.
Klawěrotwarstwo je njewšědne powołanje. Kak běše wuběranski proces?
