Happy end za nasćěnowy mozaik

Dienstag, 28. April 2026 geschrieben von:
Ponowjeny nasćěnowy mozaik Choćebuskeho wuměłca Horsta Ringa (zady stejo), ­kotryž wobsteji z dohromady 365 kachlicow, su minjeny tydźeń w jědźerni zakładneje šule „Při Brunšwikskim parku“ na Halleskej dróze w Choćebuzu poswjećili. W lěće 1985 je Horst Ring swoju twórbu na něhdyšej 34. polytechniskej wyšej šuli na Dróze Bogumiła Šwjele instalował. Po tym zo běchu kulturni zamołwići NDR dźěło ideolo­gisce přepruwowali, wón dalšej kachlicy ze symbolom cyrkwje a z časnikom, pokazowacym pjeć do dwanaćich, doda. Jako šulu před něhdźe 15 lětami spotorhachu, su mozaik wottwarili a na wšelakich městnach mjezyskładowali. Nětko je wuměłska twórba skónčnje swoju nowu domiznu namakała. Foto: Michael Helbig

To a tamne (28.04.26)

Dienstag, 28. April 2026 geschrieben von:

Swój prěni dener je 92lětna rjadniska sotra w porynsko-pfalcskim Koblenzu jědła. Jeje sobusotra je podawk ze šmóratkom dokumentowała a na Instagramje wozjewiła. Rjadniske sotry běchu z awtom do Triera putnikowali a chcychu na kóncu hišće powječerjeć. Pytajo za hosćencom z wulkim parkowanišćom – zo njetrjebali sotry we wysokej starobje daloko běžeć – dojědźechu sej na přemy­słowy areal. 92lětna Irmingard bě wot prěnjeho denera dospołnje zahorjena.

Prawidłownje kumštneje inteligency (KI) w dušinych a lubosćinskich naležnosćach so prašeć, je dźeń a wjace młodostnym samozrozumliwe. Tole je Załožba za bój přećiwo depresijam w Lipsku při woprašowanju zwěsćiła. Na wšěch 65 procentow ludźi hač do 39 lět wužiwa KI. Při tym dźe wo wšědny stres a lubosćinsku ból, lědma pak wo depresije.

Štyrceći lět po katastrofje

Montag, 27. April 2026 geschrieben von:

Njezbožo w Černobylu: Ludźo w NDR jenož mało wo podawku zhonili

Budyšin (SN/lmc/hn/jp). Štož je so wčera před 40. lětami w Černobylu stało, běše wjac hač proste njezbožo – běše to nuklearna apokalypsa. Reaktor čisło 4 rozbuchny a žana technika swěta njezamó zahubje zadźěwać. Wulke płoniny buchu radioaktiwnje zanjerodźene, tysacy zemrěchu, tysacy so zranichu a schorjechu. Wuskutki katastrofy sahaja hač do dźensnišeho.

Njekontrolowany test bě rjećazowu reakciju wony dźeń zahajił. Při detonaciji, kotraž slědowaše, rozbuchnychu tysac tonow ćežke škitne woclobetonowe murje. Radioaktiwna mróčel so spěšnje rozpřestrěwaše a zanjerodźi něhdźe 150 000 kwadratnych kilometrow krajiny. Něhdźe 350 000 ludźi dyrbješe atomarneho zanjerodźenja dla swoju domiznu wopušćić. Radioaktiwnu mróčel ćěrjachu wětry najprjedy do zapada, do Europy, potom na wuchod do Aziskich krajow. Nic jenož zamołwići w tehdyšim Sowjetskim zwjazku tomu mjenje abo bóle bjezmócni přihladowachu, tež w Němskej njewědźachu, kak postupować. Nichtó na tajke radioaktiwne njezbožo přihotowany njebě.

Najstarši rukopis zawěsćili

Montag, 27. April 2026 geschrieben von:

Jerusalem (B/SN). Muzej w Jerusalemje je Wulku Qumransku Jezaja-rólu wójny z Ira­nom dla na wěstym městnje schował. Na pergamentowej 7,34 metrow dołhej róli z 2. lětstotka po Chrystusu je nimale dospołny tekst Knihi Jezaje w hebrejšćinje napisany a je najstarši wuchowany rukopis cyłeje profetoweje knihi biblije. Jezaja-rólu su 1947 w prózdnjeńcy blisko města Jericho namakali.

Podpěruje bamža

Canterbury (B/SN). Tež anglikanska cyrkej ze swojej arcybiskopku a duchownej načolnicu bamža Leja XIV. w prócowanju wo měr a přećiwo wumjetowanjam prezidenta USA Donalda Trumpa podpěruje. „Steju na stronje mojeho bratra w Chrystusu. Wšitkich politiskich zamołwitych měli namołwjeć, zo bychu wšě měrliwe a sprawne srědki za rozrisanje konflikta wučerpali“, arcybiskopka Sara Mullally zwurazni.

Sintojo a Romojo w Němskej

Charles a Camilla w USA

Montag, 27. April 2026 geschrieben von:

London (dpa/SN). Britiskeho krala Charlesa III. a jeho mandźelsku kralownu ­Camillu wočakowachu dźensa na wjacore dny trajacy statny wopyt w USA. Po třěleńcy we Washingtonje su wěstotne naprawy hišće raz přepruwowali. Wopyt je we wjacorym nastupanju łoskoćiwy: ­Prezident USA Donald Trump bě britiskeho premierministra Keira Starmera wospjet kritizował. Nimo toho staj Charles a Trump w prašenju škita klimy a přirody dospołnje rozdźělneho měnjenja.

Wotpokazuja wójnsku słužbu

Berlin (dpa/SN). Ličba młodostnych, kotřiž wójnsku słužbu zasadnje wotpo­kazuja, dale přiběra. Prěni kwartal lěta je 2 656 ludźi wotpowědnu próstwu zapodało, nowiny rozprawjeja, powołujo so na informacije Zwjazkoweho zarjada za swójbu a ciwilnu towaršnosć. Loni běchu cyłkownje 3 867 próstwow zličili. Pozadk je napjate wěstotne połoženje a zakoń wo nowej wobornej winowatosći, kiž płaći wot 1. januara 2026.

Nowe kredity wotpokazuja

Nowy rekord brónjenja

Montag, 27. April 2026 geschrieben von:
Stockholm (dpa/SN). Po wšěm swěće su wudawki krajow za brónjenje hladajo na nowe wójny a konflikty loni nowy rekord docpěli. Po rozprawje Stockholmskeho mjezynarodneho instituta za měrowe slědźenje (Sipri) su tute wudawki 2025 wo 2,9 procentow stupali. W běhu minjenych dźesać lět su inwesticije do wójskow a nowych brónjow samo wo 41 procentow rozrostli. Wšě kraje hromadźe su 2025 nimale 2,89 bilionow dolarow za wójsko wudali. Hłowny podźěl wuwića je Europa přinošowała. Němska zaběra na lisćinje krajow z najwyšimi wudawkami za brónjenje štwórte městno za USA, Chinu a Ruskej, a před wšěmi druhimi europskimi krajemi. Tež Ruska a Ukraina stej w štwórtym lěće wójny zaso wjace za wójsko wudałoj.

Motiw muža dale njeznaty

Montag, 27. April 2026 geschrieben von:

Washington (dpa/SN). Po třěleńcy při swjatočnym bankeće prezidenta USA Donalda Trumpa slědźa zamołwići dale za motiwom skućićela a jeho konkretnymi zaměrami. Wobrónjeny muž bě sobotu wječor spytał, swjedźenske zarjadowanje ze zastupnikami medijow w hotelu we Washingtonje nadpadnyć. Sobudźěłaćerjo wěstotneje słužby prezidenta pak jeho přewinychu a zajachu. Kaž medije USA rozprawjeja, jedna so pječa wo 31lětneho muža z južneje Kaliforniskeje. Skućićel bě antikřesćanski manifest spisał. Dźensa chcychu jeho sudnikej předstajić.

Donaldej Trumpej je nadpad znamjo, zo je ze swojej politiku na prawym puću. Nimo toho je sej wón wěsty, zo dyrbi w Běłym domje nowu balowu žurlu natwarić: Tam njeby so tajki nadpad stać móhł.

Zapisk změnić

Montag, 27. April 2026 geschrieben von:
Zaběrajo so z Marju Grólmusec sym we Wikipediji sadźe našła, kotrejž nimam za woprawnjenej. „Powołansku eksistencu Grólmusec postajeja spěšne změny scenow a falowace móžnosće pohłubšenja. W swojim předewšěm socialnje postajenym politiskim angažemenće bě drje wona runo­stajna, w swojim politiskim přiwobroćenju pak chabłaše.“ Jeli awtor Wikipedije hódnoći, potom prošu w historiskim konteksće. Cosima Stracke-Nawka je Marju pjatk w Smochćicach jako intelektualnu, studowanu a promowowanu žonu rysowała, kotraž pytaše zwjazkarjow a městno w towaršnosći, kotrejž chcyše słužić a kiž chcyše změnić. Zo móhła jako njewudata, kubłana a duchownje swobodna žona žiwa być, trjebaše wona mnohoty, kotrež je tež w měnjatej přisłušnosći k politiskim stronam pytała. Z tym pak so tehdy – a to tež dźensa zdźěla tak je – w někotrych kruhach swět sypny. Ja měnju, zo zapisk wo Mari dźensniši staw slědźenja nje­wot­błyšćuje. Milenka Rječcyna

Iran žadanja sposrědkował

Montag, 27. April 2026 geschrieben von:
Teheran/Islamabad (dpa/SN). Runje 24 hodźin po swojim wotlěće je so iranski wonkowny minister Abbas Araghtschi do Pakistana nawróćił, zo by tam dalše rozmołwy wo skónčenju konflikta mjez Iranom a USA wjedł. Po informacijach powěsćernje Tasnin je Araghtschi knježerstwu Pakistana, kotryž w konflikće posrědkuje, wuměnjenja Irana za skónčenje wójny posrědkował. K tutym wuměnjenjam słuša mjez druhim hnydomne zběhnjenje wot USA zarjadowaneje mórskeje blokady a prawniske rjadowanje za łódźnistwo w Hormuskim přeliwje. Nimo toho žada sej Teheran zarunanje wójnskich škodow ze stron USA a garantije, zo njedóńdźe k nowym wojerskim agresijam přećiwo Iranej. USA a Iran tuchwilu mjez sobu njerěča.

Jubilarej Rafaelej Ledźborej

Montag, 27. April 2026 geschrieben von:
Prěnju zjawnu gratulaciju redaktorej Katolskeho Posoła, Rafaelej Ledźborej (naprawo), k jeho dźensnišim 60. narodninam je časopis ewangelskich Serbow „Pomhaj Bóh“ w aprylskim wudaću wozjewił. Tam waža sej podpěru narodninarja za eku­menu a přewšo spušćomne a njekomplikowane zhromadne dźěło z nim. Tomu je so šefredaktor Serbskich Nowin, Marcel Brauman, dźensa rano w Ralbicach rady přizamknył. Jubilar so nimo swojeho spomóžneho dźěła za serbski časopis z najwjetšim nakładom mjez druhim w zamołwitych gremijach cyrkwje po cyłej Němskej a w diecezy, w Zwjazku katolskich publicistow, za křesćanske nowostki ze Serbow w rozhłosowym sćelaku PSR a wězo w serbskim žiwjenju swojeje domizny angažuje. Wutrobne zapłać Bóh za mnoho aktualnych wobrazow a linkow za naš wječornik kaž tež za přeco wjesołu duchownu wuměnu! Foto: SN/Bojan Benić

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo