To a tamne (14.12.23)

štwórtk, 14. decembera 2023 spisane wot:

Nuznik město kozaceje hródźe: Zwěrjenc w rudnohórskim Aue je mału kozu nachwilnje w nuzniku zbrašenych zaměstnił, zo by runje narodźene a jenož 800 gramow ćežke zwěrjo nócny zmjerzk přežiwiło. Hladarjo běchu zymu mrějace a chětro słabe młodźo w hródźi namakali. Dokelž běchu wšitke tepjene kwartěry wobsadźene, zaměstnichu mału kozu najprjedy raz w ćopłym nuzniku. Tam so młodźato spěšnje zaso zhraba.

Hodowne štomy z oranžowej barbu popryskali su aktiwisća klimu škitaceje skupiny Poslednja generacija we wjacorych městach Němskeje. W Berlinje měrjachu so wčera na hoberski štom na Lipšćanskim naměsće a na štom před Zwjazkowej radu. Štom před Lipšćanskej Mädlerowej pasažu bě tohorunja potrjecheny. Aktiwisća warnuja před klimowej katastrofu, kotraž hodowneje přestawki njeznaje.

Biden wočakowanja wosłabił

srjeda, 13. decembera 2023 spisane wot:

Washington (dpa/SN). Prezident USA Joe Biden je na wopyće ukrainskeho prezidenta Wolodymyra Zelenskeho wuhlady na spěšne přizwolenje dalšich pomocnych srědkow USA wosłabił. Na zhromadnej nowinarskej konferency pokaza so Biden drje bojowniski, zdobom pak přizna, zo „njemóže ničo slubić“. Při wšěm je prezident optimistiski, zo so z kongresom dojedna, hdźež srědki za Ukrainu dotal blokuja. Zasadna pozicija, Ukrainje pomhać chcyć, dale wobsteji.

Scholz swoje plany předstajił

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy kancler Olaf Scholz (SPD) je dźensa w zwjazkowym sejmje z knježerstwowej deklaraciju ­swoje plany k jutře so wotměwacemu wjerškowemu zetkanju EU w Brüssel předstajił. Na zetkanju statnych a knježerstwowych šefow jutře a pjatk w Brüsselu chcedźa wosebje wo rozšěrjenju ­statoweho zjednoćenstwa rěčeć, ale tež wo migraciji. Rozsudźić maja wo zahajenju rozmołwow z Ukrainu a Moldawskej, čemuž so Madźarska dotal spjećuje.

Lěkarjo: Žana pandemija

Rozrisanje za etat 2024 namakali

srjeda, 13. decembera 2023 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Wodźacy zastupnicy amploweje koalicije su so po informacijach powěsćernje dpa na etat Zwjazka za lěto 2024 dojednali. Nadrobnosće chcychu w běhu dnja wozjewić, nowinarjo rozprawjeja. Tak su po nimale štyrjoch tydźenjach po wusudźe zwjazkoweho wustawoweho sudnistwa rozrisanje etatoweje krizy namakali, kotraž bě amplowe knježerstwo SPD, Zelenych a FDP masiwnje pod ćišć stajało. Zwjazkowy kancler Olaf Scholz (SPD), wicekancler Robert Habeck (Zeleni) a financny minister Christian Lindner (FDP) su wot toho časa wuradźowali, kak móhli deficit naposledk hišće 17 miliardow eurow w etaće přichodneho lěta wurunać. Sudnicy w Karlsruhe běchu přerjadowanje 60 miliardow eurow z etata 2021 do etata přichodneho lěta zakazali.

Němska kónčny dokument wita

srjeda, 13. decembera 2023 spisane wot:

Dubai (dpa/SN). Zwjazkowe knježerstwo wobzamknjenje swětoweje klimoweje konferency UNO, so wot fosilnych no­šerjow energije wotwobroćić, wuraznje wita. Wonkowna ministerka Annalena Baerbock (Zeleni) je „wulce wolóžena“, z kruhow němskeje delegacije w Dubaju rěka. „Wulke wjeselo w němskej delega­ciji a pola wonkowneje ministerki, zo je swět kónc fosilneho časa wobzamknył.“

Prěni króć scyła swětowe zjednoćenstwo statow na klimowej konferency UNO namołwja, so wot fosilnych nošerjow energije wuhla, wolija a płuna wotwobroćić. Wot wjace hač sto krajow žadany „kónc“ pak so w teksće scyła njejewi.

UNO za přiměr w Gazaskim pasmje

srjeda, 13. decembera 2023 spisane wot:

New York (dpa/SN). Hłowna zhromadźizna UNO žada sej z rezoluciju hnydomny humanitarny přiměr w Gazaskim pasmje. Wot Egyptowskeje předpołoženy dokument je wčera wječor trěbnu wjetšinu dweju třećinow hłosow dóstał. 153 krajow hłosowaše za njón, dźesaćo běchu přećiwo tomu. 23 krajow je so hłosa wzdało, mjez nimi tež Němska.

Rezolucija je Němsku před „ćežki rozsud“ stajiła, w zdźělence wonkowneho ministerstwa rěka. „Chcemy njeznjesliwe horjo ludźi skónčić – w Israelu a w Gazy.“ Rezolucija žada sej „pawšalny přiměr, zdobom pak njepraji, čehodla je Israel nuzowany, so zakitować: Dokelž je Hamas Israel 7. oktobra nadpadnyła a dokelž chce wona Israel přeco hišće zničić.“ Tohodla njeje Němska přihłosować móhła, ministerstwo zdźěla. Israel je rezo­luciju mjeztym raznje kritizował.

Prezident USA Joe Biden je Israel ­wčera w njewšědnje jasnej formje namołwjał, wojowanja w Gazaskim pasmje na dobro ciwilneje ludnosće skónčić a dotalny kurs namocy wopušćić.

Pólska demokratija

srjeda, 13. decembera 2023 spisane wot:
Pólska ma zaso nowe knježerstwo – a Stanisław Tilich měješe prawje. Tehdomniši ministerski prezident Sakskeje warnowaše němsku politiku hladajo na nowe knježerstwo pod režiju strony PiS, kaž „wyši wučer“ napřećo pólskemu ludej wustupować. Pod hesłom „Naše zrozumjenje demokratije njeje to jeničke wěrne“ běchu medije tute wot mainstreama wotchilace stejišćo serbskeho knježerstwoweho šefa Sakskeje wozjewili, kiž jasne praješe: Wězo sadźi nowe pólske knježerstwo nowe akcenty, ale čłonstwo Pólskeje w EU a ­NATO njebudu do prašenja stajeć. A tak to běše. Nětko su Polacy nowe knježerstwo ze zaso hinašimi politiskimi akcentami wolili. Normalna demokratija. A zo reprezentant stareho knježerstwa naslědnika noweje wjetšiny „němskeho agenta“ mjenuje, słuša w demokratiji do dowoleneje polemiki. Za styki w namjeznych kónčinach wolóža nowe knježerstwo kooperaciju. A tež to je w zmysle Tilicha, přeswědčeneho Europjana. Marcel Brauman

Mjenje wohenjow

srjeda, 13. decembera 2023 spisane wot:

Pirna (dpa/SN). Wjele spadkow w lěću dla njebě w Sakskej telko lěsnych wohenjow kaž lěto do toho. Po tuchwilu předležacej bilancy statneho zawoda Sakski lěs je so dotal 102 razaj w lěsach paliłoj. Loni registrowaše zawod cyłkownje 215 wohenjow. Tež přestrjenje, kotrež běchu lětsa potrjechene, su wo wjele mjeńše hač w lěće 2022. Tak je to lětsa 125 hektarow, loni bě tomu 784 hektarow. Statistika njeje hišće dospołna, dokelž móža zarjady za lěsnistwo hišće do kónca lěta wohenje přizjewić.

Strach lěsnych wohenjow je stajnje chětro wulki, jelizo je dlěje sucho. Lětsa bě tomu w meji a septembrje tak. W lěćnych měsacach pak je so časćišo dešćowało, štož je strach lěsnych wohenjow pomjeńšiło. Ličba tuchwilu přizjewjenych wohenjow wotpowěduje niwowej dołhodobneho přerězka z něhdźe sto wohenjemi.

Po słowach rěčnika Sakskeho lěsa Renke Coordesa je najčasćišo čłowjek wohenje zawinował. Nimale dwě třećinje přizjewjenych padow nastaštaj w zwisku z njezamołwitym zadźerženjom. K tomu słušeja kurjenje, lěhwowe wohenje abo grilowanje w lěsu. Kóždy dźesaty woheń pak je wotpohladnje něchtó zamiškrił.

To a tamne (13.12.23)

srjeda, 13. decembera 2023 spisane wot:

We wuskej hasce tčacy wostał je šofer ze swojim wulkim nakładnym awtom we wsy w Porynsko-Pfalcy. Nawigaciski nastroj bě jeho do dróhi wodźił, kotraž so za wulke awta scyła njehodźeše. Najebać wołanje a kiwanje wobydlerjow 61lětny dale jědźeše. Při tym wobškodźi třěchi a fasady twarjenjow a wottorha płoty a dešćikowe roły. We wuskej křiwicy bě jězba ke kóncej. Policija trochuje škodu na 45 000 eurow. Přećiwo šoferej přepytuja.

Ze železnej žerdźu je muž na hłownym dwórnišću w Bremenje informaciski centrum železnicy wobškodźił. 63lětny rozbiwaše z dźesać kilogramow ćežkim retlom škleńcy a wobškodźi jězdźenkowej awtomataj. Nichtó so njezrani. Na ludźi so roznjemdrjeny njeměrješe. Pućowacy móžachu mužej žerdź wutorhnyć a jeho zadźeržeć, doniž policija njepřijědźe. Motiw skućićela hišće njeznaja.

Etatowe jednanja přetorhnjene

wutora, 12. decembera 2023 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Při jednanjach wo etat Zwjazka za lěto 2024 njeje dale žadyn wuspěch widźomny. Wčera wječor su jednanja zwjazkoweho kanclera Olafa Scholza (SPD), wicekanclera Roberta Habecka (Zeleni) a financneho ministra Christiana Lindnera (FDP) znowa bjez wuslědka přetorhnyli. Třo wodźacy politikarjo běchu so nawječor w kanclerskim zarjedźe zešli. Do toho běchu połni nadźije, zo jednanja wo deficiće wjacorych miliardow eurow bórze zakónča.

Moralka Hamas so drjebi

Chan Junis (dpa/SN). Dale a wjace teroristow w Gazaskim pasmje swoje brónje złoži – israelskim wěstotnym mocam jasne to znamjo, zo so bojowa moralka islamistow drjebi. Tole je šef generalneho staba israelskeje armeje Herzi Halevi w centrumje Hamas w Chan Junisu w Gazaskim pasmje zdźělił. Israelscy wojacy steja tam w zasakłym boju wo kóždy dom druheho najwjetšeho města z jednotkami Hamas. Israel na to tuka, zo so tam rozkazowarjo Hamas chowaja.

Rozsudne wothłosowanje

Aktiwisća „Židowskeho hłosa za měr“ su so wčera před Běłym domom we Washingtonje zhromadźili, zo bychu přećiwo ­dalšemu morjenju w Gazaskim pasmje we wójnje mjez Israelom a Hamas a za hnydomny přiměr demonstrowali. Z hesłom „Nic w našim mjenje“ so wot krawneho postupowanja Israela přećiwo Palestinjanam distancowachu. Foto: pa/AP/Susan Walsh

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025