Muslimske myto biskopej

póndźela, 09. nowembera 2026 spisane wot:

Mnichow (B/SN). Augsburgskemu biskopej Bertramej Meierej spožčichu IDIZEM-myto za wjelelětne prócowanje wo ekumeniski a nabožiny přesahowacy dialog. We wopodstatnjenju rěka: „Jeho přikładne skutkowanje je dowěru do zhromadneje zamołwitosće za měr w rozdźělnych nabožinach spěchowało.“ IDIZEM běchu lěta 2001 w Němskej bydlacy muslimojo załožili.

Liturgiske kubłanje

Trier (B/SN). Nowa internetna strona Němskeho liturgiskeho instituta w Trieru pokazuje z pomocu šěsć pućnikow na wobsahi, kaž su to cyrkwinske lěto, Bože mšě, cyrkwinska hudźba abo liturgiske słužby. Institut posrědkuje wědomostnikam a wosadam kompetency za konkretne swjećenje Božich mšow a za skutkowanje měšnikow.

Nabožina wohrožena

Wjace podpěry za słabych žadał

póndźela, 09. nowembera 2026 spisane wot:

Buenos Aires (dpa/SN). Krótko po swojim přijězdźe do Argentinskeje, kotraž je druhi­ kraj na swojej turje po Južnej Americe, je sej bamž Leo XIV. hladajo na radikalnu­ politiku neoliberalneho argentinskeho­ prezidenta Javiera Mileija „wjace kedźbnosće za słabych w towaršnosći“ žadał. Milei spyta tuchwilu južnoameriski kraj z dohromady 46 milionami wobydlerjemi z drastiskimi naprawami saněrować. Za to knježerstwo mjez druhim subwencije­ skrótša a socialne programy šmórnje.

Škit datow Saksam wažny

Drježdźany (dpa/SN). Sakska społnomócnjena za škit datow Juliane Hundert je lětsa telko zapodaćow wobydlerstwa přijimowała, kaž nihdy do toho. Hač do kónca septembra su 1 800 skóržbow w zwisku z přeńdźenjemi přećiwo škitej datow dóšli. To je 52 procentow wjace hač loni. Wosebje přiběrała je ličba pohórškow we wobłuku widejoweho dohladowanja. Hladajo na wulku ličbu zapodaćow žada sej Juliane Hundert nětko samo přidatnej městnje za wobdźěłanje tutych wot krajneho sejma.

Merz za Aigner

Wjace hač 100 wikowarjow a wšitke dźewjeć poprjancowych pjekarnjow města su minjeny kónc tydźenja w Połčnicy na lětušich poprjancowych wikach swoje słódne słódke pječwo a dalše chłóšćenki předawali. Wiki, kotrež přewjedu wot lěta 2003 stajnje­ prěni kónc tydźenja w nowembrje, su zdobom prěnje dohodowne wiki lěta w Sakskej. Foto: IMAGO/Sylvio Dittrich

9. nowember: Dźeń spominanja w Němskej

póndźela, 09. nowembera 2026 spisane wot:

Berlin/Drježdźany (dpa/SN). Po cyłej Němskej spominaja dźensa z mnohimi zarjadowanjemi na nóc pogromow přećiwo Židam před 88 lětami kaž tež na powalenje murje před 37 lětami.

Omniprezentna KI

póndźela, 09. nowembera 2026 spisane wot:
Hač kumštna inteligenca čłowjeskej zamóžnosći kritiskeho rešeršowanja a my­slenja zeškodźi, wo tym su w minjenych měsacach a lětach dosć a nadosć ludźo wažne sady napisali. Ja dźensa nic. Zarjadowanje minjeny pjatk w Jednoće pak je fokus na tutón wobsah trochu do noweho směra přiwótřiło. Wšako rěčachu tež wo staršich a jich róli kritiskeho přewoda dźěći. W Serbach wšak so studijo Lucija mjez druhim tež runje wo tutón wobłuk stara. Derje pak je, zo je w Chrósćicach eksterny eksperta přednošował. Na tute wašnje je ludźom wjetši ramik problema jasnišo wuwědomił.­ Nadawk našeho serbskeho playera pak je nětko čim jasniši: mamy dźěći, młodostnych a dorosćenych na přichod přihotować. Zo je tole wulki a wužadowacy nadawk je wšěm jasne. Jasne pak mnohim po wšěm zdaću hišće njeje, zo njeje kumštna inteligenca hižo nowy a nakromny zjaw. W digitalnym swěće je wona omniprezentna. Kak z tym wobchadźamy – to je prašenje. Maximilian Gruber

Wuslědki projekta přestajili

póndźela, 09. nowembera 2026 spisane wot:

Drježdźany (SN). Sakske krajne zarjadnistwo rěčnych zawěrow (LTV) a Sakski krajny zarjad za wobswět, ratarstwo a geologiju (LfULG) stej minjene tři a poł lěta w projekće „RegioNet Woda Póda“ inter­disciplinarne fachowe zakłady wo wodźe, pódźe a přirodoškiće zdźěłałoj. We wobłuku projekta su zamołwići syć regionalnych a nadregionalnych akterow natwa­rili. Wjace hač sto partnerow su do njeje zapřijeli. Z wjace hač 40 partnerami su prawidłownje a wusko hromadźe dźěłali.

We łužiskim brunicowym rewěrje je projektna skupina na přikład wusko z dźěłowym zjednoćenstwom za wobhospodarjenje rěčneje kónčiny Sprjewja, Čorny Halštrow a Łužiska Nysa kooperowała. Mjez druhim su planowarjow studijow wo wotwodźenju wody abo wutwarje móžnosćow składowanja wody podłu Sprjewje a Čorneho Halštrowa fachowje poradźowali. 90 procentow projekta financuja ze srědkow spěchowanskeho programa STARK, z kotrymž Zwjazk transformaciski proces we wuhlowych kónčinach podpěruje. Zbywace dźesać procentow připłaći swobodny stat. Projekt „RegioNet Woda Póda“ kónči klětu w aprylu.

Praska Złota haska bórze zaso w nowym płašću

póndźela, 09. nowembera 2026 spisane wot:

Praha (SN/LuNo). Znata a mjez turistami woblubowana Zlatá ulička (Złota haska) na Praskim hrodźe je wot spočatka winowca kusk hinaša, hač jón wopytowarjo znaja. Tuchwilu chowa so mjenujcy wjetšina domow za twarskimi róštami. Na 15 wot dohromady 16 domach ponowjeja tam hač do klětušeho fasady, třěchi a durje. Poslednju šěsnatu chěžu chcedźa pozdźišo saněrować – jeje staw je naj­špatniši.

Wšitke twarske naprawy přewjedu bjez zawrjenja haski za turistow. Na kóncu rekonstrukcije změje haska zaso samsny napohlad kaž w prěnjej połojcy 20. lětstotka. Tehdy běchu posledni wobydlerjo z domskich wućahnyli, hakle potom su hasku za turistiske zaměry přetworili. Jeje typisku bajkojtu a pisanu podobu stej w lěće 1955 sławny a tež w Němcach znaty moler, klankar a filmowc Jiří Trnka a architekt Pavel Janák jako wuraz by­dlenja chudeje klasy stworiłoj. Swoje započatki ma haska w lěće 1597. Tehdy je kejžor Rudolf II swojim hrodowym stražowarjam dowolił, sej při hrodowej muri swoje domčki natwarić.

To a tamne (09.11.26)

póndźela, 09. nowembera 2026 spisane wot:

Z 50 kilogramami sykanym mjasom pokładli su minjeny kónc tydźenja w sakskej wjesce Siebenlehn hobersku całtu. Z tym su swětowy rekord docpěli. Za 59,19 metrow dołhe pječwo su ćěsto dohromady 40 baguette-całtow mjez sobu zwjazali a we wosebitych kachlach spjekli. Stworićeljo su całtu składnostnje wotewrjenja awtoweho domu wobydlerjam „k swačinje“ poskićili. Hač su jón cyle zjědli znate njeje.

Wjace hač 1,7 kilogramow kokaina su zastojnicy kriminalneje policije minjenu srjedu w awće 35lětneho šofera při kontroli na wotpočnišću pola Coswiga při awtodróze A 9 nadešli. Muž běše ze žonu­ a dwěmaj sydomlětnymaj dźěsćomaj po puću z Lipska do Berlina. Zastojnicy­ policije su jeho hižo dlěje wikowanja­ z drogami dla wobkedź­bowali.

Čorny Chołmc (AK/SN). „Komuny dyrbjeli młodźinu sylnišo do procesa změny strukturow zapřijeć. Trjebamy intensiwny dialog z młodymi ludźimi. Dźe wo dołhodobne powołanske perspektiwy“, wuzběhny Zhorjelski krajny rada dr. Stephan Meyer (CDU), lětuši předsyda regionalneho přewodźowanskeho wuběrka, póndźelu w Čornym Chołmcu. Jedna z centralnych temow dnja běše přichodny centrum za awtomatizowane jězdźenje (Smart Mobility Lab). Techniska uniwersita Drježdźany prócuje so tam wo zhromadne projektne dny ze šulemi z Wojerec a wokoliny. „Wosebje w předmjetach matematika, fyzika a astronomija su tajke projekty jara zajimawe a předstajomne. Młodostni so za to wosebje zajimuja“, wujasni jednaćel Sakskeje agentury za strukturne wuwiće Jörg Mühlberg.

Lěto wospjet přećopłe

pjatk, 06. nowembera 2026 spisane wot:

Bonn (dpa/SN). Lěto 2026 budźe po měnjenju posłužby EU za wobkedźbowanje swěta Copernicus z wěstosću w přerězku ćopliše hač 1,5 stopjenjow celsiusa w přirunowanju z časom do industrializacije. To by druhi raz po lěće 2024 było, zdźěla zarjad dale. Oficialnje pak swět marku 1,5 stopjenjow hakle docpěje, hdyž so tole we wjacelětnym přerězku pokazuje.

Spušćeja so na AfD a Lěwicu

Berlin (dpa/SN). 18- do 34lětni přicpěwaja skerje Lěwicy a AfD, zo so za jich zajimy zasadźujetej. Tole je wuslědk woprašowanja ARD-Deutschlandtrend, kotrež je institut Infratest dimap přewjedł. 29 procentow młodych ludźi mjenuja Lěwicu, 21 procentow AfD. Jasnje mjenje spušćeja so młodźi na Zelenych (12 procentow), Uniju (pjeć procentow) a SPD (tři procenty). Infratest dimap bě so mjez 1 300 wólbokmanymi woprašował. Tež nastupajo konkretne politiske nadawki ludźo Lěwicy a AfD najwjace přicpěwaja.

Podhladni před sudnistwom

LND onlineshop 2026

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

HSSL25

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo