Z hoberskim nawalom ludźi su wčera Lipšćanske knižne wiki zahajili. Při zachodźe nastachu dołhe rynki čakacych. Tuž dyr­bjachu předpředań za jutřiši dźeń dočasnje skónčić. Za tradicionalnje najsylnišo wopytany dźeń maja jutře jenož hišće někotre zastupne lisćiki za krótši wopyt popołdnju. Foto: dpa/Chris Emil Janssen

Nowe rozmołwy wo Ukrainje

pjatk, 20. měrca 2026 spisane wot:
Kijew (dpa/SN). Po přestawce wójny w Iranje dla nadźija so ukrainski prezident Wolodymyr Zelenskyj nowych rozmołwow z USA wo skónčenju wójny Ruskeje přećiwo swojemu krajej, kotrež maja so jutře wotměć. Wotpowědne signale su jemu z Washingtona posrědkowali, rjekny Zelenskyj w swojim wječornym widejowym poselstwje. Skupina ukrainskich posrědnikow, kotřiž su za politiski dźěl rozmołwow zamołwići, su hižo po puću do USA. Zelenskyj rjekny, zo nadźija so pokročowanja dotalnych rozmołwnych formatow, bjeztoho zo by ruskich zastupnikow wuraznje mjenował. Rěčnik Krjemla Dmitrij Pjeskow předwčerawšim, srjedu, rjekny, zo rozmołwy mjez Ruskej a Ukrainu tuchwilu wotpočuja.

Energijowu krizu zmištrować

pjatk, 20. měrca 2026 spisane wot:
Paris (dpa/SN). Mjezynarodna energijowa agentura (IEA) poruča hladajo na wolijowu krizu wójny w Iranje dla naprawy k zniženju přetrjeby wolija. W fokusu ­steji při tym wobchadny sektor, kotryž wučinja něhdźe 45 procentow přetrjeby. Namjetuja wjace homeoffica, dalše wobmjezowanje spěšnosće a sylniše wužiwanje zjawnych wobchadnych srědkow. Tež metody kaž carsharing, eficientniše jězdźenje a lěpše organizowanje transportow móhli přetrjebu ćěriwa jasnje znižić. Přidatnje radźi IEA, lětadła mjenje wužiwać a wotběhi w zawodach na eficiencu pruwować. Alternatiwne žórła energije měli so lěpje wužiwać. Zaměrne wužiwanje tutych energijow je skutkowniše hač šěroke subwencije. Zasadźenje wolijowych rezerwow njedosaha, krizu dołhodobnje zmištrować. Rozsudne je tuž předewšěm spěšne zniženje potrjeby, zo by so zastaranska wěstota zaručiła a tak přetrjebarjow wolóžiła, IEA twjerdźi.

Chorobne kasy měli lutować

pjatk, 20. měrca 2026 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). W diskusiji wo kóštach zakonskich chorobnych kasow žada sej nawoda zwjazka domjacych lěkarjow, zo měli kasy same raznišo lutować. „Kasy njech so swojich čłonow prašeja, za čo chcedźa přinoški płaćić: zo bychu tež přichodnje lěkarsku praksu namakali abo za to, zo bychu 90 chorobnych kasow financowali“, rjekny zwjazkowy předsyda Markus Blumenthal-Beier nowinarjam. Kasy měli skónčnje same lutować, město toho, zo wukony na dobro zawěsćenych zniža. Předsyda frakcije CSU w bayerskim krajnym sejmje Klaus Holetschek kasy namołwja, kooperacije natwarić a so mjez sobu zjednoćić. W Němskej je tuchwilu 93 chorobnych kasow. Lěta 2000 bě jich hišće 420 zakonskich kasow.

EU hněwna na Madźarsku

pjatk, 20. měrca 2026 spisane wot:

Brüssel (dpa/SN). Zwjazkowemu kanclerej Friedrichej Merzej (CDU) a druhim wodźacym zastupnikam čłonskich statow EU njeje so na wjerškowym zetkanju EU w Brüsselu poradźiło, madźarskeho ministerskeho prezidenta Viktora Orbána pohnuć, blokadu přećiwo kreditej 90 miliardow eurow na dobro EU cofnyć. Prezident rady EU António Costa dyrbješe dźensa rano přiznać, zo njeje najprjedy raz móžno, Ukrainje kredit wupłaćić.

Merz rěčeše w tym zwisku wo „akće hrubeje njeloyalnosće“, kotryž zawostaja hłuboke slědy a kiž „změje konsekwency“ na njedobro Madźarskeje.

Orbán rjekny, zo kreditej hakle přihłosuje, hdyž ruski zemski wolij zaso do Madźarskeje poběhnje. Wolijowód „Družba“, je na teritoriju Ukrainy wobškodźeny. Ukraina twjerdźi, zo su ruske rakety pipelinu trjechili a zo je porjedźenje na­ročne a dołhodobne.

Kołpjej zaso w swojej domiznje

pjatk, 20. měrca 2026 spisane wot:
Po dołhej zymskej přestawce stej so kołpjej Lucie a Hermann spočatk tydźenja zaso do swojeje domizny w Rogeńskim parku nawróćiłoj. Wobaj smědźeštej zymske tydźenja z krutym zmjerzkom a zamjerznjenym hatom w Choćebuskim zwěrjencu přežiwić. Hladarjej Michael Kuboth a Claudia Bachmann (wotlěwa) staj transport do Rogeńskeho parka přewzałoj a měještaj tež hnydom wćipneju přihladowarkow. ­Nalětni čas je kołpjam signal, so wo dorost starać. Tuž daštaj so Lucie a Hermann hnydom na prěni wulět po starej domiznje, zo byštej započinałoj, sej hnězdo twarić. Bórze wuhladamy jej z młodźatami na haće. Foto: Michael Helbig

To a tamne (20.03.26)

pjatk, 20. měrca 2026 spisane wot:

Wobmjezować internetne komunikaciske słužby kaž whatsapp za dźěći a młodostnych, wobhladuje prezident zwjazka wučerjow Němskeje kritisce. Generelny zakaz „je w praksy lědma realistiski“, rjekny Stefan Düll nowinarjam. Słužby hraja dźensa „centralnu rólu we wšědnej komunikaciji a při wothłosowanju terminow“, Düll rjekny. To płaći tež za swójby, towarstwa, młodźinske kluby a nabožne zjednoćenstwa. Zwjazkowa ministerka za kubłanje Karin Prien bě so za to wuprajiła, internetne słužby regulować.

Jako cyklon druheje najhóršeje kategorije 4 je tropiski wichor „Narelle“ sewjerowuchodny pobrjóh Awstralskeje pola města Cairnsa docpěł a je tam wulke škody zawostajił. Zamołwići su šulu zawrěli a wobydlerjow namołwjeli, kónčinu do směra na juh wopušćić. „Narelle“ cychnuje w kónčinje jako wichor z 300 km/h.

Podpěra trěbna

štwórtk, 19. měrca 2026 spisane wot:

Šwikawa (dpa/SN). Hladajo na špatne financielne połoženje žadaja sej komuny wot Zwjazka wob lěto 30 miliardow eurow pjenježneje podpěry. „Tak špatnje njeje so němskim městam a gmejnam wot lěta 1945 šło“, zwurazni prezident Němskeho zwjazka městow, Lipšćanski wyši měšćanosta Burkhard Jung (SPD) wčera w Šwikawje. Situacija komunow je katastrofalna a so dale přiwótřa. W lěće 2022 běchu etaty gmejnow a městow hišće wurunane. Po tym je deficit lěto wob lěto jasnje rozrostł.

Němski zwjazk městow žada sej tohodla wot Zwjazka pomoc – wob lěto 30 miliardow eurow – kotrež měli so komunam najpozdźišo klětu wupłaćić. Zo hodźało so to docpěć, měł Zwjazk podźěl komunow na wobrotowym dawku wot aktualnje 2,8 procentow nachwilnje na 10 procentow zwyšić, Němski zwjazk městow namjetuje. Zdobom žadaja sej komuny reformy. Při tym měli so statne wukony tež na socialnym polu přepruwować, běrokratija pomjeńšić a procesy digitalizować.

Knižne wiki zahajene

štwórtk, 19. měrca 2026 spisane wot:

Lipsk (dpa/SN). Lipšćanske knižne wiki su wot dźensnišeho za publikum wotewrjene. Hač do njedźele prezentuje 2 044 wustajerjow ze 54 krajow swoje knižne nowostki. Na wikach a na festiwalu „Lipsk čita“ móža wopytowarjo mnohich spisowaćelow z tu- a wukraja sami dožiwić. Dźensa popołdnju spožča lětuše myto Lipšćanskich knižnych wikow. Na wčerawšim wotewrjenju wikow bě k protestam přećiwo kulturnemu statnemu ministrej Wolframej Weimerej dóšło.

Popłatk pacientow zwyšić?

Berlin (dpa/SN). Towaršnosć chorownjow Němskeje wupraja so za to, popłatk pacientow za přebywanje w chorownjach zwyšić. „Zwyšić připłatk na 15 eurow by rozumne a zastupujomne było. Popłatk we wysokosći dźesać eurow su 2004 postajili. Wot toho časa njejsu jón zwyšili“, rjekny nawoda předsydstwa towaršnosće Gerald Gaß nowinarjam. Wón rysuje w tym zwisku struchły wobraz połoženja chorownjow w Němskej. Tuchwilu bědźi so 80 procentow chorownjow z deficitom.

30 000 ludźi wotpokazali

Stawkowacy wohrěwaja so w Magdeburgu před centralu dźěłarnistwa při wohnjowym kotole z logom ver.di. Dźěłarnistwo je dźensa znowa we wjacorych zwjazkowych krajach k warnowanskim stawkam w zjawnym bliskowobchadźe namołwjało. ­Mjeztym je to třeći wulki dźěłowy bój wo wyšu mzdu a lěpše dźěłowe wuměnjenja. Foto: dpa/Klaus-Dietmar Gabbert

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025