Zemski wolij wostanje drohi

štwórtk, 12. měrca 2026 spisane wot:

Washington (dpa/SN). Na mjezynarodnych wolijowych wikach njeje tež po wozjewjenju wo wužiwanju wolijowych rezerwow žane pozitiwne wuwiće widźeć. Starosćow wo dale trajacej blokadźe wažneje Hormuskeje dróhi dla su płaćizny zemskeho wolija dale na wysokim niwowje. Za šoferow w Němskej a po wšěm swěće to rěka, zo dyrbja dale z wysokimi płaćiznami bencina a diesela žiwi być. W tankownjach Němskeje su płaćizny dźensa pječa wo pjeć procentow wote­běrali, powěsćernje rozprawjeja.

Płaćizny zemskeho wolija su wčera ­dale stupali. Barel družiny brent płaćeše zaso wjace hač sto dolarow a tuž dźewjeć procentow wjace hač wutoru.

Připowědźene wužiwanje wolijowych rezerwow połoženje po měnjenju fachowcow zasadnje njezměni. Hladajo na to, zo so regularnje wšědnje 20 milionow barelow po Hormuskej dróze transportuje, by 400 milionow barelow runje 20 dnjow dosahało. Prezident USA Donald Trump łódźe namołwja, Hormusku dróhu najebać hroženja Irana dale wužiwać.

UNO nadpady Irana zasudźuje

štwórtk, 12. měrca 2026 spisane wot:

Ruska ze swójskej rezoluciju w najwyšim gremiju statow zwrěšćiła

New York (dpa/SN). Wěstotna rada UNO je nadpady Irana na kraje Persiskeho zaliwa a druhe kraje regiona zasudźiła. 13 z cyłkownje 15 čłonow rady hłosowaše w New Yorku za tekst, kiž bě Bahrain jako nachwilny čłon rady zapodał. Ruska a China stej so hłosa wzdałoj. Rezolucija zepěra so tež na podpěru mnohich ­krajow, kotrež wěstotnej radźe njepři­słušeja.

Kraje Persiskeho zaliwa dyrbja nadpady Irana z raketami a trutami dale znjesć. W rezoluciji sej mjez druhim hnydomne skónčenje iranskich nadpadow na tute kraje a druhe susodne kraje Irana žadaja. Nimo toho zasudźa w dokumenće zasadźenje Iran podpěrowacych skupin, kaž je to libanonska Hisbollah. Z Iranom wusko zwjazana milica bě jako reakciju na morjenje iranskeho najwyšeho nawody Ajatollaha Chameneija stajnje zaso rakety na Israel třělała. Wot toho časa Israel tež Libanon z wojerskimi lětadłami we wjetšej měrje nadběhuje.

Rezoluciju podpěruje 135 krajow UNO. Tež Němska k nim słuša. Zo so kraje zwonka wěstotneje rady přizamknu, ma předewšěm symboliski wuznam.

Hladaš wědomje preč?

štwórtk, 12. měrca 2026 spisane wot:
Jedna z horco diskutowanych temow na wčerawšej Serbskej debaće bě prašenje, hač smědźa přichodnje tež žony jutry na konja. Mnozy wobstawaja při tym na tradiciji, wšako su zdawna hižo mužojo jěchali. Runočasnje su rjeknyli, zo je runje w małej mjeńšinje strach wulki, zo so tradicije přez změny zhubja. Hdyž je jutrowne jěchanje woprawdźe wěrywuznaće, potom měło tute wuznaće poprawom wšitkim wotewrjene być – tež žonam! Mje wšak něšto druhe zaběra: Kóžde lěto widźu ludźi na konju, pola kotrychž so prašam, što tam poprawom pytaja: Mužojo, kotřiž – nic wučerpanosće dla – kěrluše sobu njespěwaja a mało poćaha k tomu pokazuja, štož jutry wozjewjeja. Jěcharjow, wo kotrychž wěm, zo pohibuja so w kruhach, kotrychž hódnoty so lědma k jutrownemu poselstwu hodźa. Potom so prašam: Čehodla so tak intensiwnje wo tym diskutuje, hač smědźa žony sobu jěchać, mjeztym zo ći cyle samozrozumliwje na konju sedźa? Lisa-Maria Cyžec

Miliony ludźize snadnej mzdu

štwórtk, 12. měrca 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Nimale kóždy pjaty dźěławy w Němskej je loni mjenje hač 15 eurow brutto na hodźinu zasłužił. Po najnowšich ličbach bě jich loni w aprylu 7,7 milionow přistajenych (19,3 procenty). Tole wuchadźa z wotmołwy zwjazkoweho knježerstwa na naprašowanje frakcije Lěwicy w zwjazkowym sejmje.

Něhdźe dźesać milionow přistajenych zasłuža mjenje hač 16 eurow na hodźinu, něhdźe pjeć milionow ma mjenje hač 14 eurow. Wot knježerstwa mjenowane ličby pochadźeja z přehlada Zwjazkoweho statistiskeho zarjada nastupajo zasłužbu w Němskej. Socialny zwjazk Němskeje mjenuje ličby hrózbne. Zakonska minimalna mzda w Němskej wučinja tuchwilu 13,90 eurow. Wona ma so spočatk 2027 na 14,60 eurow zwyšić. Předsydka socialneho zwjazka Michaela Engelmeier žada sej „minimalnu mzdu, kotraž chudobje zadźěwa“. Wotpowědujo směrnicam EU dyrbjało tole znajmjeńša 60 procentow přerězneje mzdy wučinjeć. Mzdy w delnim dźělu mzdoweje tabulki płaća na přikład w hosćencach a hotelach. Tola tež w zamkarnjach awtow abo we wobłuku posłužbow su mzdy jara niske.

Nalěćo skónčnje bliži so

štwórtk, 12. měrca 2026 spisane wot:
Jutta (nalěwo) a Paula (naprawo) Eckstein z Kölna, kaž tež Alexander Seifert z Berlina su swój wopyt w němskej stolicy zašły kónc tydźenja wužili, zo bychu sej do Cho­ćebuza wulećeli. Při škleńčce wina a dobrym wobjedźe w piwowej zahrodźe ­„Mosquito“ na Starym torhošću nasrěbachu so słónca a dachu sej nalětnju ćopłotu lubić. Dale wjedźeše jich puć z regionalnym ekspresom do błótowskeho Lubnjowa. Po přikładźe hosćenca „Mosquito“ su zašły kónc tydźenja mnoho dalšich hosćencow w Choćebuzu składnostnje nalětnjeho wjedra dočasnje terasowu sezonu zahajiło. Foto: Michael Helbig

Sakska je dobra dołžnica

štwórtk, 12. měrca 2026 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Sakska je z wida mnohich financnych ekspertow dale wosebje spušćomna dołžnica. Ratingowa agentura Standard & Poor‘s je swobodnemu statej znowa najlěpši predikat „AAA“ spožčiła. Z tym móže sej kraj na kapitalnych wikach dale pjenjezy za poměrnje přijomne kondicije požčować. Wuhlady do přichoda posudźuja fachowcy nětko jako stabilne, sakske financne ministerstwo zdźěla.

Loni drje bu Sakska wot Standard & Poor‘s tohorunja najlěpje pohódnoćena, strukturnych njedostatkow w krajnym etaće dla pak je agentura wuhlady skerje negatiwnje posudźowała. Tak bě dobra bonita tehdy z namołwu zwjazana, wobstejace strukturne deficity w hospodarskim planje konsekwentnje wotstronić.

W swojej aktualnej rozprawje chwala sej eksperća po informacijach ministerstwa wosebje prócowanje knježerstwa, lutować a strukturne deficity w dwójnym etaće za 2027/2028 přewinyć. Jeli so wurunany etat njeradźi, móhł so posudk ­fachowcow wo spušćomnosći Sakskeje nastupajo wotpłaćenje kreditow pohubjeńšić.

To a tamne (12.03.26)

štwórtk, 12. měrca 2026 spisane wot:

Twarski kran je so wutoru w Erkrathće pola Düsseldorfa při składowanju twaršćiznow powalił a na hruby twar padnył. Hoka krana pak zrazy do susodneho bydlenskeho domu. Fachowcy trjebachu hač do wječora, zo bychu kran zaso zběhnyli. Wjacore twarjenja dyrbjachu ewakuować. Wobydlerjo přebywachu tak dołho pola znatych. Hakle wječor wokoło 22 hodź. smědźachu ludźo zaso do swojich bydlenjow.

Po hodźiny trajacej hawariji wšitke nuzowe telefony podłu awtodróhow Němskeje zaso funguja. Tuchwilu nuzowe stacije zaso normalnje funguja, awtodró­howy zawod Zwjazka zdźěla. Wutoru wječor běchu telefony podłu awtodróhow wupadnyli. Přičina bě techniski defekt pola eksterneje firmy, kotraž system dohladuje. Po wšej Němskej steji 17 000 nuzowych stacijow.

Ratarski minister Łužicu wopytał

srjeda, 11. měrca 2026 spisane wot:
Na swojej „Turje po kraju“ je sakski statny minister za wobswět a ratarstwo Georg-Ludwig von Breitenbuch (CDU) hromadźe z přirjadnicu Budyskeho wokrjesa dr. Romy Reinisch (wotlěwa) dźensa w Budyskim wokrjesu pobył. W ratarskich zawodach a přirodoškitnych zarjadnišćach chcyše wón zhonić, kotre předstawy ludźo tam wo přichodźe maja, što jich wužaduje a kak móže jich ministerstwo w tutym zwisku podpěrać. Dopołdnja wobhlada sej minister mjez druhim Ringpfeilec hatarski zawod w Rakecach, po kotrymž wjedźeštaj jeho Torsten Roch a Karsten Ringpfeil (wotprawa). Popołdnju steješe wopyt přirodoškitneje stacije w Njeswačidle a ratarski zawod­ Romana Wjesele w Chrósćicach na programje. Foto: SN/Celina Knopec

Porsche swój dobytk přisadźił

srjeda, 11. měrca 2026 spisane wot:

Stuttgart (dpa/SN). Přidatne kóšty, kiž běchu podlěšeneje produkcije bencinowych awtow dla nastali, su dobytk twarca sportowych awtow Porsche loni wurunali. Wuslědk koncerna je přirunujo z 2024 wo 91,4 procenty na jenož hišće 310 milionow eurow spadnył. Tole koncern w Stuttgarće zdźěli. Lěta 2024 bě koncern hišće nimale 3,6 miliardow eurow zasłužił. Tež awtotwarc Volkswagen bědźi so z bolostnymi stratami: Loni je dobytk VW wo 44 procentow woteběrał.

W palacym so busu zahinyli

Kerzers (dpa/SN). W linijowym busu w Šwicarskej je ke katastrofje dóšło. Při wohenju je šěsć sobujěducych žiwjenje přisadźiło, štyrjo dalši a sanitetar so zranichu. Po informacijach swědkow je so muž w busu sam z bencinom pokidał a zapalił. Třo ćežko zranjeni su přeco hišće w smjertnym straše. Podawk je w Šwicarskej wulke zludanje zbudźił.

Trump hrozy Iranej minow dla

W Japanskej su ludźo dźensa wopory zemjerženja a slědowaceho suroweho tsunamija wopominali, kotryž bě sej runje před 15 ­lětami, 11. měrca 2011 na wšěch 18 000 smjertnych woporow žadał. Najbóle potrjechene běchu sewjerne kónčiny, kaž tule ­přibrjóh města Iwaki blisko Fukushimy. Škitne naprawy njeběchu přećiwo zahubnej žołmje pomhali. Foto: dpa/Taketo Oishi

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025