Wulke wočakowanja na noweho šefa

pjatk, 15. awgusta 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Šef Němskeje železnicy Richard Lutz dyrbi so swojeho zastojnstwa dočasnje wzdać. 61lětny smě koncern jenož hišće tak dołho nawjedować, doniž njejsu naslědnika namakali, zdźěli wčera zwjazkowy wobchadny minister Patrick Schnieder (CDU). Němska železnica bědźi so hižo dlěje z problemami. Kriza w zawodźe bywa dale a wjetša.

Noweho šefa Němskeje železnicy wočakuja hoberske wužadanja. Syć kolijow je marodna, tež njedypkownosć je wulka tema. Ćahi hustodosć prosće njejězdźa abo su přepjelnjene. Zwjazkowy wobchadny minister chce 22. septembra nowu strategiju za železnicu předstajić, wo kotrejž pak wón dotal lědma što přeradźa. Titul „Agenda za spokojnych kupcow na čarje „ pak hižo přeradźa, wo čo dźe. „Železnica dyrbi dypkowna, wěsta a čista być“, Schnieder wčera wuswětli. „Za to pytamy kmany personal.“

„Najrjeńša pućowanska šćežka Němskeje 2025“ je titul, kotryž smě so nětko za šćežku Caspara Davida Friedricha w Sakskej Šwicy wužiwać. We wobłuku wubědźowanja pućowanskeho magacina su ju za dobyćerku wuzwolili. Z tym je po 18 lětach ­přestawki titul skónčnje zaso šćežka w Sakskej dóstała. Režiser a dźiwadźelnik jako „Caspar David Friedrich“, wjesnjanosta gmejny Reinhardtsdorf-Schöna Andreas ­Heine (wolerske zjednoćenstwo 94), zastupjerka turistiskeho zwjazka Sakska Šwica Nicole Hesse, zastupowacy nawoda zarjadnistwa narodneho parka a lěsnistwa ­Sakska Šwica Daniel Thomann a wjesnjanosta gmejny Bad Schandauwa Thomas ­Kunack (wolerske zjednoćenstwo turizm, wotlěwa) so z toho wjesela. Foto: TVSSW/Marko Förster

Mjenje miliny přetrjebali

pjatk, 15. awgusta 2025 spisane wot:

Lipsk (dpa/SN). Sakska produkcija brutto­miliny je so w lěće 2023 wo ni­male štwórćinu znižiła. Tole wuchadźa z energijoweje bilancy, kotruž je krajny statistiski zarjad wčera wozjewił. Po tym so produkcija miliny na 34 terawattowych hodźin pomjeńši. Podźěl miliny z brunicy je drje najwjetši, ale je wo jědnaće terawattowych hodźin woteběrał. To wotpowěduje třećinje, statistikarjo wuličichu. Rozrostł je w samsnym času podźěl z wobnowjomnych energijow, ­wosebje wětrnikow a fotowoltaiki. Tu ­je produkcija miliny wo pjeć tera­wattowych hodźin přiběrała. To wot­powěduje rozrostej dźewjeć procentow.

Přetrjeba energije w Sakskej je woteběrała. Po statistice přetrjebachu ludźo 2023 cyłkownje 566 petajoulow miliny z płuna, brunicy a mineralneho wolija. To je 13 procentow mjenje. Najwjetši podźěl ma tohorunja miliny z brunicy – přetrjeba je wo nimale třećinu woteběrała. Dale a mjenje miliny přetrjebuje industrija (minus 9 proc.), po tym sćěhuja domjacnosće (minus 7 proc.). Přetrjeba we wobchadnym sektorje wosta z jednym procentom nimale njezměnjena.

Titul so zadani

pjatk, 15. awgusta 2025 spisane wot:
Kamjenica (dpa/SN). Titul „Kulturna stolica“ so za Kamjenicu zadani. Nimale 58 milionow eurow je mêsto do projektow swojeho wuwića inwestowało. Profitowało je něhdźe 30 předewzaćow, kotrež su wšelako wulke. Wot wičneje studnje přez Hartmannowu fabriku jako centrum za wopytowarjow hač do restawrowanja ródneho domu molerja Karla Schmidta-Rottluffa, w kotrymž bu nowy muzej zarjadowany, su pjenjezy inwestowali.

To a tamne (15.08.25)

pjatk, 15. awgusta 2025 spisane wot:

Mortwy hołb je w Berlinje-Hellersdorfje wulke zasadźenje policije zawinił. Swědcy su policiju wołali, dokelž běchu wutřěle słyšeli, na čož je mortwy hołb do jich dwora padnył. Bórze so tam wjele zastojnikow nawali a z dowolnosću sudnika so do bydlenja pozdatneho třělca ­zadobychu. Tam drje municiju za powětrowku namakachu, ale ani brónje abo čłowjeka. Pozdźišo pak wobydler tutoho bydlenja na policajsku staciju přińdźe, zo by sej swój kluč wotewzał. Twjerdźeše, zo je hołbja z katapultom wottřělił. Policija naležnosć nětko přepytuje.

Za tři měsacy so w Němskej sezona hodownych wikow zahaji. Město Drježdźany so hižo za jědlu abo šmrěkom rozhladuje, kiž móhli na wiki stajić. Štom měł něhdźe 23 metrow wysoki a runje zrosćeny być.

Što sej z toho sobu wozmjemy?

štwórtk, 14. awgusta 2025 spisane wot:

Sep mysli po lětušim CSD w Budyšinje

Naš Budyšin je pisany! Jasny to signal, kotryž su zašłu njedźelu tysacy demonstrantkow a demonstrantow wusyłali. Z tym su so trendej w cyłej Němskej přizamkli. W Sakskej na přikład běchu w lěće 2020 runje štyri zarjadowanja pod hesłom CSD. Dźensa, pjeć lět pozdźišo, je jich hižo 20 na lěto. Towaršnosć je wočiwidnje wotewrjeniša, pisaniša, tolerantniša. A třeći CSD w Budyšinje je pokazał, zo zamóže zarjadowanje za prawa queernych samo tysacy ludźi na dróhi městačka wołać. Při tym je demonstracija CSD w Budyšinje pokazała, zo je zarjadowanje wuslědk synergije wjacorych prudow progresiwneje towaršnosće. Tule zjednoćeja so mjenujcy politiske lěwicarske ideale, kaž prawa mjeńšinow, z wojowanjom přećiwo přiběracym prawicarskim strukturam, wosebje na wuchodźe Němskeje. Zarjadowanja, kotrež steja eksemplarisce za wotewrjenu a inkluziwnu towaršnosć, dožiwichu zašłe lěta a dožiwjeja dźensa přiběrajcy tak mj. prawicarski backlash – skutki abo wuprajenja, kotrež so přećiwo zarjadowanjam kaž swjedźenjam pisanosće a podobnym měrja.

Rozprawa rady nětko online

štwórtk, 14. awgusta 2025 spisane wot:

Drježdźany/Budyšin (SN). Štóž chce so z dźěławosću sakskeje serbskeje rady bliže zeznajomić, ma dobru składnosć: Wutoru na wuradźowanju gremija w krajnym sejmje je předsyda rady Dawid Statnik na to skedźbnił, zo je rozprawa rady za dobu 2023/2024 nětko jako ćišćenka parlamenta přistupna. Pod čisłom 3769 wosmeje wólbneje periody móžeće sej ju w dokumentaciji sakskeho sejma wotwołać (zapodajće hesło: edas). Rozprawa we wobjimje dźesać stron so tež w serbšćinje jewi.

W zašłymaj lětomaj je so rada pod nawodom Marka Sucheho 22 króć zešła. Rozprawa informuje wo poručenjach tutoho poradźowaceho gremija a tež wo zhromadnym dźěle z Domowinu, Serbskim sejmom a braniborskej serbskej radu. Gremijej přisłušeše tehdom Chróšćanski wjesnjanosta Marko Kliman. Runja Markej Suchemu wón w aktualnej wólbnej periodźe z čłonom rady njeje. Diana Šołćina a Julian Nyča w njej dale skutkujetaj kaž tež Dawid Statnik. Předsyda Domowiny je zdobom zastojnstwo předsydy serbskeje rady přewzał. Nowaj čłonaj staj Jan Ryćer a Stefan Anders.

Nadal z powětra pomhaja

štwórtk, 14. awgusta 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowa wobora je při lětach nad Gazaskim pasmom dotal 192 tonow tworow jako pomoc ludnosći z padakami na zemju pušćiła. Cyłkownje organizowachu 18 lětow, zdźěli rěčnica zwjazkoweho zakitowanskeho ministerstwa w Berlinje. Zwjazkowa wobora budźe ze swojej zhromadnje z druhimi ­statami organizowanej pomocu znajmjeńša hišće tydźeń pokročować.

Wukony jenož hišće jako kredit

Berlin (dpa/SN). Dwaj krajnaj radźićelej SPD z Durinskeje sej žadataj, zo maja požadarjo azyla, kotřiž su połnolětni a připóznaći ćěkancy, kaž tež wukrajnicy, kiž njepochadźeja z kraja EU, socialne wukony jenož hišće jako požčonku dóstawać. „Štóž do našeho kraja přińdźe a tu dotal do socialneje kasy płaćił njeje, smě socialne wukony jenož hišće jako kredit bjez danje dóstawać“, praji krajny rada wokrjesa Nordhausen Matthias Jendricke w magacinje „Stern“. Fungować ma kredit podobnje kaž Baföga za studowacych: Štóž spěšnje dźěło přiwozmje, trjeba jenož dźěl přijimanych wukonow wróćo płaćić.

Tafla w chětro nuzy

Čłonojo Grjekskeje dźěłaćerskeje fronty PAME su dźensa zhromadnje z druhimi lěwicarskimi skupinami přećiwo tomu ­demonstrowali, zo turistiska łódź „Crown Iris“ z Israela w Piräusu přistawi. Z tym kritizowachu postupowanje Israela w Gazaskim pasmje. Wot grjekskeho knježerstwa sej woni žadachu, zo kóždežkuli wojerske, politiske a hospodarske zhromadne dźěło z Israelom skónči a stat Palestinu připóznaje. Tež na dalšich stacijach w Grjekskej, hdźež je łódź do toho přistawiła, su so ­podobne akcije wotměli. Foto: pa /Anadolu/Ayhan Mehmet

Žadaja sejwjace mzdy

štwórtk, 14. awgusta 2025 spisane wot:
Lipsk (dpa/SN). Krótko do tarifoweho jednanja w Lipsku je dźěłarnistwo Cyrobizny, požiwadła a hosćency (NGG) wčera znowa do warnowaceho stawka we wjacorych sakskich piwarnjach namołwjało. Potrjechene su piwarnje Sternburg Lipsk, Krostitzer, ­Radeberger, Freiberger a Werner. Přičina stawka je, zo přeco hišće čakaja na poskitk ze strony dźěłodawarjow. NGG žada sej zwyšenje mzdy wo sydom procentow a za wučomnikow wob měsac 100 eurow wjace. Zastupjerjo dźěłarnistwa praja, zo je přeco hišće wulki rozdźěl mjez wuchodnej a zapadnej Němskej nastupajo mzdy. Přistajeni w Sakskej zasłuža přerěznje něhdźe 4 000 eurow mjenje mzdy wob lěto. „To smjerdźi, ale nic w tanku“, jednanski nawoda NGG Uwe Ledwig situaciju komentowaše. Wot spočatka tarifoweho konflikta su něhdźe 25 000 hektolitrow piwa mjenje produ­kowali abo do sudobjow pjelnili, štož wotpowěduje něhdźe 50 milionam blešow.

Chróšćan Šulerjo

nowostki LND