New York (dpa/SN). Generalny sekretar UNO António Guterres je USA a Israel namołwjał, milinarnje Irana a dalšu ciwilnu infrastrukturu kraja před zničenjom zalutować. Tajke nadpady bychu mjezynarodne prawo zranili, zdźěli rěčnik Guterresa Stephane Dujarrić w New Yorku. Humanitarne prawo tajke nadpady zakazuje, hdyž „hrozy ciwilnej ludnosći wulka škoda“. Je „najwjetši čas“, zo wšitcy wobdźěleni tutón konflikt skónča, Dujarrić rjekny.
Prezident USA Donald Trump bě Iranej hrozył, zo wšitke milinarnje a mosty w běhu někotrych hodźin po skónčenju najnowšeho ultimatuma zniči. Termin, kiž běchu USA Teheranej dali, zo bychu Hormuski přeliw za mjezynarodne łódźnistwo a z tym za transport wolija a płuna wotewrěli, je so minjenu nóc skónčił.
Iran je sej mjeztym „arogantnu retoriku“ Trumpa zakazał.
We Washingtonje su za dźensa připowědźenu nowinarsku konferencu zakitowanskeho ministra Peta Hegsetha wo najnowšim wuwiću wójny wotprajili.
Moskwa (dpa/SN). Ruska ma po wobličenju němsko-ruskeje wikowanskeje komory faktisce zawrjeneho Hormuskeho přeliwa dla ze swojimi eksportami surowiznow přidatne dochody wjacorych miliardow eurow. Dobytki Ruskeje z předanje zemskeho wolija, płuna a hnojidła trochuje komora na měsačnje wjace hač dźesać miliardow eurow. „Tak je Ruska wulki dobyćer noweje wójny na Bliskim wuchodźe“, rjekny Matthias Schepp, nawoda předsydstwa komory powěsćerni dpa.
Ruska profituje wosebje wot stupacych płaćiznow surowiznow na swětowych wikach, dokelž wužiwa druhe transportne puće. „Tole wobradźa Ruskej njewočakowane pjenježne dochody historiskeho rozměra“, Schepp w Moskwje rjekny. Jeničce płaćizny zemskeho wolija dla, kiž leži pola něhdźe sto dolarow, smě so Ruska přidatnych dochodow 71,8 miliardow eurow porno etatowemu planej nadźijeć. Płaćizna zemskeho wolija družiny Brent je so spočatk tydźenja na wjace hač 11 dolarow zwyšiła. To je nimale 40 dolarow wjace hač na spočatku wójny.
Drježdźany (dpa/SN). Po dlěšim tam a sem je nětko jasne, kelko pjenjez komuny Sakskeje z wurjadneho zamóženja zwjazkoweho knježerstwa za infrastrukturu dóstanu: 2,83 miliardow eurow sakskim městam, komunam a wokrjesam cyłkownje přizwola. Wotpowědny wukaz je sakske krajne knježerstwo wobzamknyło. Hač do lěta 2036 přepokazaja swobodnemu statej cyłkownje 4,83 miliardow eurow z wurjadneho fondsa „Infrastruktura a klimowa neutralita“ zwjazkoweho knježerstwa.
„Smy docpěli, štož smy sej na spočatku předewzali. Přewažny dźěl pjenjez je na dobro komunalneje runiny“, rjekny ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU) w Drježdźanach. „Komuny rozsudźa nětko w swójskej zamołwitosći a swobodźe, kak chcedźa pjenjezy wužiwać. Kóždy wobydler bórze pytnje, zo pjenjezy skónčnje dochadźeja“, rjekny minister za hospodarstwo Dirk Panter (SPD).
Komuny dóstanu direktnu přiražku 1,7 miliardow eurow. Za to změja wokrjesy a bjezwokrjesne města inwesticiski budget, kiž měri so po ličbje wobydlerjow. Inwesticije su na najwjace 250 000 eurow wobmjezowane.
Najebać dobyće kołojězby po Flandernskej předwčerawšim, njedźelu, dyrbi dobyćer kolesowarskeho wubědźowanja Tadej Pogačar z prawniskimi konsekwencami ličić: Wón bě zhromadnje z dalšimi wobdźělnikami přez železniski přechod smalił, byrnjež jich čerwjena swěca zastać namołwjała. Statne rěčnistwo pad přepytuje. Profijam hrozy pokuta hač do 5 000 eurow a sćazanje jězbneje dowolnosće – znajmjeńša wosom dnjow.
Dale hač štó do toho su so astronawća swětnišćoweje misije „Artemis 2“ wot zemje wotsalili. W swojej kapsli „Orion“ su štyrjo wobdźělnicy lěta 1970 nastajeny rekord misije „Apollo 13“ přewinyli a so wjac hač 400 171 kilometrow wot zemje zdalili. Mjeztym je grawitacija měsačka sylniša hač přićahliwosć zemje. Astronawća běchu štwórtk wotlećeli.
Teheran (dpa/SN). W zjawnym lisće ameriskemu narodej je iranski prezident Massud Peseschkian wójnu USA přećiwo swojemu krajej jako absurdnu a chětro drohu wojersku operaciju kritizował. „Swět je na dypku, na kotrymž je dalewjedźenje puća konfrontacije dróše a bjezwuhladniše hač hdy prjedy“, piše prezident w poselstwje. Iran je w swojich stawiznach hižo wjele nadpadnikow dožiwił. Wot nich njeje w stawizniskich knihach ničo zwostało hač „mjeno hańby“.
Unija a SPD přisadźitej hłosy
Berlin (dpa/SN). Unija CDU/CSU a SPD mjez wolerjemi dale nahladnosć zhubjatej. Po wuslědku sćelaka ARD dóstanje unija w njedźelnym woprašowanju 26 procentow. To stej dwaj procentaj mjenje hač spočatk měrca. SPD je so tohorunja wo dwaj procentaj pohubjeńšiła a docpěje dwanaće procentow. To je najšpatniši wuslědk wot awgusta 2019. Porno tomu je AfD wo dwaj procentaj rozrostła a ma aktualnje 25 procentow. Zeleni maja 14 procentow a Lěwica dźesać.
Zemjerženje w Indoneskej
Kijew (dpa/SN). Ukrainski prezident Wolodymyr Zelenskyj je z posrědnikami prezidenta USA Donalda Trumpa wo měrowym procesu za swój kraj wuradźował. Zelenskyj na swojej internetnej stronje zdźěli, zo je z wurjadnym pósłancom Stevom Witkoffom, přichodnym synom Trumpa Jardenom Kushnerom a senatorom Lindseyjom Grahamom po puću widejoweje konferency rěčał. Generalny sekretar NATO Mark Rutte bě tohorunja přišaltowany. Nadrobnosće rozmołwy njejsu znate.
Minjeny čas běchu rozprawjeli, zo je Trump ćišć na Zelenskeho wukonjał, zo by žadanja Ruskeje spjelnił a poslednje zepěranišća w Donbassu na dobro měroweho zrěčenja spušćił.