Štož KI wo Wagneru „mysli“

wutora, 28. julija 2026 spisane wot:
Bayreuth (dpa/SN). Na lětušich 150. swjedźenskich hrach w Bayreuće je kumštna inteligenca (KI) za jewišćowy wobraz zamołwita. Na hrajnym planje steji štyri dźěle wobsahowacy cyklus „Pjeršćeń Nibelungow“ Richarda Wagnera. Premjeru prěnjeje epizody wčera, póndźelu, je publikum z měšanymi reakcijemi přiwzał. Akteram na jewišću hosćo přikleskowachu, zdobom pak swój hněw na KI raznje zwuraznichu. Ta bě połtřeća hodźiny swoje asociacije wo dźowkach Ryna, złoće, pjeršćenju, palčikach, bohach a stawiznach Bayreuthskich inscenacijow na jewišćo projicěrowała. Spěwarki a spěwarjo opery „Rheingold“ stejachu při tymle spektaklu bjez pohiba na jewišću a so často za wobrazami KI zhubichu.

Waršawa/Drježdźany (dpa/SN). Pólske knježerstwo je šokowane a zrudźene na smjerć Pólki při pozdatnje islamistiskim nadpadźe na Christopher Street Day (CSD) w Berlinje reagowało. „Swójbje a přiwuznym wuprajamy z wutroby sobužarowanje“, piše rěčnik wonkowneho ministerstwa na platformje X. Pólski konsul w Berlinje je so z němskimi zarjadami skontaktował a budźe swójbu zemrěteje podpěrować. Wčera, póndźelu, bě wyši měšćanosta Berlina Kai Wegner (CDU) wozjewił, zo je smjertny wopor nadpada na CSD Pólka, kotraž bě ze swojej dźowku w němskej stolicy. Rěčnik wonkowneho ministerstwa we Waršawje zdźěli pólskej powěsćerni PAP, zo je dorosćena dźowka smjertneho wopora tuchwilu w chorowni. Ju běchu wo smjerći maćerje informowali.

W Sakskej wějachu chorhoje wčera napoł wysoko. Z tym zwurazni sakske knježerstwo swoje sobučuće z woporami nadpada w Berlinje. Přikazali běchu žarowanje za ministerstwa a dalše zarjady zwjazkoweho kraja kaž tež za policiju.

Milion ewakuowanych

wutora, 28. julija 2026 spisane wot:

Wohenje w Francoskej a Španiskej a taifun w Chinje ludźi wuhnali

Hongkong/Madrid/Paris (SN/ČTK) Wjedro je kónc tydźenja swoju wulku móc pokazało: Wjace hač 300 000 ludźi je wulkich wohenjow dla swoje statoki w Francoskej we wokolinje města Bordeaux a runje tak w Španiskej njedaloko stolicy Madrid wopušćić dyrbjało. Samsny dóńt dožiwi runočasnje nimale 750 000 ludźi na juhu Chiny w prowincy Guangdong – tam pak taifuna, dešća a wulkeje wody dla.

W Chinje bě wětr přewšo sylny, jeho maksimalna spěšnosć bě sobotu wokoło 110 kilometrow za hodźinu. W naspomnjenej prowincy njejsu cyłu njedźelu ćahi jězdźili, na lětanišću w Hongkongu wjac hač 350 lětow wupadny. Taifuny so w tutej kónčinje, wokoło Japanskeje a kupy Tchaj-wan, dźeń a husćišo jewja. Tamniše staty nětko ze starosćemi wočakuja, što so na kóncu lěta stanje, hdy dožiwi planet prěnje wuskutki lětušeho hor­ceho super-El Niña, kotryž so tuchwilu w Ćichim oceanje twori a móže w zymje hišće wjetše škody zawinić, hač dotalna julijska horcota z wjac hač 50 stopjenjemi celsiusa. Prognozy wšelkich wjedrowych modelow su katastrofalne.

Tole nam KI njewozmje!

wutora, 28. julija 2026 spisane wot:

Hdyž do dźiwadła, opery abo baleta du, potom je to, štož tam widźu, wupłód kreatiwity woprawdźitych čłowjekow. Hdyž so mi něšto njelubi, potom wěm, zo je ně­hdźe wosoby, kotrejž móhł swoju kritiku wosobinsce posrědkować. Nětko pak su zamołwići na Wagnerowych swjedźenskich hrach w Bayreuće tole změnili. Štož so na jewišću předstaja, njeje hižo ryzy čłowječi produkt. Tež mašina smě so naraz kreatiwnje wuspytać. Při wšej sympatiji za kumštnu inteligencu a jeje lěpšiny pak je to kročel do wopačneho směra. Haj, KI móže nam stupidne a proste dźěło wotewzać, ale wona njeměła ženje kreatiwne nadawki spjelnjeć. Wšojedne hač su to plakaty, mólby, wideja abo projekcije na jewišću w Bayreuće. To poslednje, štož čłowjekej jako myslacemu a kreatiwnemu stworjenju zwostawa, je kmanosć, jónkrótne wěcy wuwiwać. Derje, zo je publikum pospyt wužiwanja kumštneje inteligency kritizował.

Maximilian Gruber

To a tamne (28.07.26)

wutora, 28. julija 2026 spisane wot:

67, Crashout, Digga, Du bist gut genug, Gute Käse, Macker, Peak, Ragebait, Schere a Süper su lětuši kandidaća za „młodźinske słowo lěta“. Wot dźensnišeho hač do 20. awgusta smědźa młodo­stni mjez jědnaće a 20 lětami na webstronje nakładnistwa Langenscheidt wuzwolić, kotry z tychle namjetow je jim najlubši. Na zakładźe wothłosowanja wuzwoli nakładnistwo potom jónu wob lěto najpopularnišu flosklu.

Před mjedwjedźom, kotryž pječa po lěsach brodźi, běchu zarjady ludźi w Allgäuju warnowali. Nětko su eksperća zawostanki pozdatneho bara přepytowali a zwěsćili, zo bě to we woprawdźitosći šwinc, kiž bě swoje slědy zawostajił. Bayerski krajny zarjad za wobswět je swoje warnowanje tuž zaso cofnył. Sranty šwinca běchu 21. julija našli a do Senckenbergoweho instituta w Hessenskej pósłali.

Přećiwo wotprawjenjam

póndźela, 27. julija 2026 spisane wot:

Hannover/Teheran (B/SN). Něhdyši ewa­ngelscy biskopja Heinrich Bedford-Strohm, Wolfgang Huber a Margot Käßmann podpěruja mjezynarodne stejišćo třiceći zastupjerjow cyrkwjow a rabinerow přećiwo aktualnej žołmje politiskich wotprawjenjow w Iranje a za wjace škita nabožnych mjeńšin. Iniciěrował je stejišćo emeritowany arcybiskop z Canterburyja Rowan Williams.

Wopačnosćam znapřećiwić

Augsburg (B/SN). Augsburgski biskop Bertram Meier doporuča, powěsće na swěće dale slědować: „Njeje ženje hišće derje było, hłowu do pěska tyknyć, nawopak, jako křesćenjo měli wšo pruwować a wotwisnje wot towaršnostneje zamołwitosće njebojaznje wopačnosćam napřećo stupić.“ Křesćenjo njeměli dopušćić, zo so wšo digitalnje rjaduje, ale měli dale rozmołwu pěstować. „Naš přichod wotwisuje wot kóždeho jednotliwca.“

Prawniske prašenja

Audi miniměruje bilancu

póndźela, 27. julija 2026 spisane wot:

Ingolstadt (dpa/SN). Audi swoju prognozu poniži. Hladajo na dale a komplikowaniše wiki w Chinje a eskalaciju na Bliskim wuchodźe wočakuje awtotwarc w tutym lěće mjenje wobrota a rendity, zdźěli zawod dźensa, póndźelu. Dobytk w druhim kwartalu spadny z tym wo 21 procentow na 563 milionow eurow po dawkach. Ličby płaća za Audi jako dźěl koncerna Volkswagen. Do njeho słušeja tež marki Lamborghini, Bentley a Ducati.

Dalše wojacy do wójny

Washington (dpa/SN). USA su wosrjedź wójny w Iranje dalšich wojakow do Bliskeho wuchoda pósłali. US-pósłanc při Zjednoćenych Narodach Mike Waltz rjekny we wusyłanju „Face the nation“ sćelaka CBS News, zo dalše kapacity do regiona přepołoža. Zašłej nocy njebě wójsko USA Iran hižo nadpadowało. Tole je za diplomatiju mała šansa, rjekny Waltz.

Ukrainske truty w Ruskej

Změnje klimy raznje zadźěwać

póndźela, 27. julija 2026 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Lěsnych wohenjow na zapadźe Europy dla napomina zwjazkowy wobswětowy minister Carsten Schneider (SPD), zo maja so wšitcy bóle za škit přirody zasadźować. „Změna klimy je hižo realita a potrjechi naš kontinent wosebje jara“, rjekny wón w Berlinje. Nětko je čas za hašenje wohenjow, nuzowu pomoc a solidaritu po wšej Europje. „Zdobom pak mamy so strašnej změnje klimy wobarać, zo njebychu horcota, suchota a lěsne wohenje w přichodźe hišće přiběrali“, wón wuzběhny. Wosebje naslědne móžnosće, energiju zdobywać a druhe naprawy změnu klimy redukować, dyrbimy nětko spěchować, měni minister dale. Tole tyje hospodarstwu a čłowjekam.

Wjace turistow w Sakskej

póndźela, 27. julija 2026 spisane wot:
Drježdźany (dpa/SN). Do Sakskeje je lětsa hač do meje wjace ludźi na dowol přijěło hač hišće lěto do toho. „Sakska bilanca za turizm za prěnje pjeć měsacow lěta 2026 pokazuje stabilne wuwiće, kotrež nas zwjeseli“, rjekny ministerka za turizm Barbara Klepsch (CDU). Wot januara hač do meje bě 2,1 milion ludźi jako hosćo přichadźało – tole je plus 3,4 procentow. Dohromady mějachu 5,1 milion přenocowanjow – tole je wo dwaj procentaj wjace hač samsny čas loni. Wosebje ličba campingowacych je rozrostła. Z 274 100 přenocowanjemi bě tule wo 13,4 procenty wjace hosći hač loni. Tež Hornja Łužica je mjez regionami, kotrež z toho profituja. W regionje Kamjenica-Šwikawa mějachu 10 procentow mjenje hosći.

Personalna rochada dale traje

póndźela, 27. julija 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Po dny trajacej njewěstosći wo nowowobsadźenju pozicije zwjazkoweho wobchadneho ministra je kancler Friedrich Merz nětko rozsudźił, zo ma dotalny parlamentariski jednaćel frakcije Unije w Zwjazkowym sejmje Steffen Bilger (wobaj CDU) zastojnstwo přewzać. To zdźěli rěčnik knježerstwa Stefan Kornelius. 47lětneho Badensko-Württembergčana pomjenuje zwjazkowy prezident Frank-Walter Steinmeier (SPD) prawdźepodobnje srjedu. Samsny dźeń pušći wón tež dotalneho ministra za wobchad Patricka Schniedera. Z tym je wažna pozicija w knježerstwje skónčnje znowa wobsadźena. Wšako bě Merz Schniederej hižo zašły štwórtk zdźělił, zo jeho hižo jako ministra měć nochce. Samsny dźeń bě kancler Merz zapósłancej zwjazkoweho sejma Fritzej Güntzlerej zastojnstwo poskićił. Tón pak nadawk njepřiwza, dokelž na swójskej kwalifikaciji dwělowaše.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo